Làn sóng đầu tư vào lĩnh vực bán dẫn đang mở ra cơ hội cho nhiều doanh nghiệp công nghệ trong nước tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao như thiết kế chíp và phát triển mạch tích hợp.
TS Đoàn Nam Thái - CEO AVATECH - chia sẻ, khi tham gia nghiên cứu và phát triển sản phẩm bán dẫn, doanh nghiệp nhận thấy thiết kế bố trí chíp không chỉ là kết quả của quá trình sáng tạo mà còn là tài sản có giá trị lớn. Vì vậy, việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với các thiết kế này trở thành yêu cầu quan trọng ngay từ giai đoạn nghiên cứu.
Không chỉ các doanh nghiệp công nghệ lớn, nhiều doanh nghiệp điện tử cũng bắt đầu quan tâm đến vấn đề này. Bà Trần Thu Phương - chủ doanh nghiệp điện tử tại Bắc Ninh - thông tin, đơn vị đang phối hợp với đối tác phát triển các giải pháp phần cứng phục vụ sản xuất thông minh.
Theo bà Phương, nhiều doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư nguồn lực đáng kể cho việc thiết kế mạch nhưng lại chưa hiểu rõ cơ chế bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Điều này đặc biệt đáng lo ngại đối với các dự án có nhiều bên cùng tham gia đầu tư hoặc các thiết kế chưa được đưa ra thị trường.
Điều kiện để được bảo hộ
Theo thông tin từ Bộ Khoa học và Công nghệ, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn là một trong những đối tượng được pháp luật bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.
Mạch tích hợp bán dẫn là sản phẩm chứa các phần tử điện tử và các mối liên kết được bố trí trên vật liệu bán dẫn nhằm thực hiện các chức năng điện tử. Trong thực tế, sản phẩm này thường được gọi là IC, chíp hoặc mạch vi điện tử.
Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn được bảo hộ khi đáp ứng hai điều kiện là tính nguyên gốc và tính mới thương mại. Trong đó, tính nguyên gốc được hiểu là thiết kế phải do chính tác giả sáng tạo ra và tại thời điểm hình thành chưa được biết đến rộng rãi trong giới thiết kế bố trí hoặc các nhà sản xuất mạch tích hợp bán dẫn.
Bên cạnh đó, thiết kế chỉ được coi là có tính mới thương mại khi chưa từng được khai thác thương mại ở bất kỳ nơi nào trên thế giới trước ngày nộp đơn đăng ký bảo hộ.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, quyền đăng ký thuộc về tác giả hoặc tổ chức, cá nhân đầu tư kinh phí, phương tiện để tạo ra thiết kế bố trí nếu không có thỏa thuận khác. Trường hợp nhiều bên cùng tham gia sáng tạo hoặc đầu tư, quyền đăng ký chỉ được thực hiện khi có sự đồng thuận của tất cả các bên liên quan.
Nền tảng cho thương mại hóa sản phẩm
Khi ngành bán dẫn bước vào giai đoạn phát triển mạnh, việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh nguy cơ tranh chấp mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động chuyển giao công nghệ, gọi vốn và thương mại hóa sản phẩm.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, quyền sở hữu đối với thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn được xác lập trên cơ sở Giấy chứng nhận đăng ký thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn do Cục Sở hữu trí tuệ cấp.
Cùng với đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, việc chủ động đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ đang trở thành bước đi quan trọng để doanh nghiệp bảo vệ thành quả sáng tạo và khai thác hiệu quả giá trị của các sản phẩm công nghệ cao.
Điều kiện để thiết kế chíp được bảo hộ
Có tính nguyên gốc: Là kết quả lao động sáng tạo của tác giả và chưa được biết đến rộng rãi khi được tạo ra. Có tính mới thương mại: Chưa được khai thác thương mại ở bất kỳ nơi nào trên thế giới trước ngày nộp đơn đăng ký.
