Thời gian qua, tỉnh Quảng Ninh đã tập trung nhiều giải pháp thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, bên cạnh đó, Sở NN&PTNT cũng đã xây dựng Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, cần sự nỗ lực chung của cộng đồng xã hội, trong đó khuyến khích, thu hút mạnh mẽ các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp.
Thay đổi cách thức
Ông Dương Ngọc Hưng, Phó Trưởng Phòng Kế hoạch - Tài chính, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho biết: Các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp hiện nay chủ yếu đầu tư trực tiếp sản xuất trên đồng ruộng, chế biến nông sản sản xuất tại chỗ. Khi triển khai các dự án của mình, doanh nghiệp mang theo cách thức quản trị chặt chẽ và chiến lược phát triển khoa học, hiệu quả. Đây chính là nét khác biệt căn bản so với người dân, hộ gia đình, tổ hợp tác hay hợp tác xã làm nông nghiệp. Theo ông Hưng, ngay từ khi bắt đầu khởi động một dự án nông nghiệp nào đó, doanh nghiệp đã hoạch định sản xuất, có chiến lược sản xuất rõ ràng là đầu tư vào sản phẩm nào, cách đầu tư ra sao và tiêu thụ sản phẩm đã đầu tư ở đâu. Tức là doanh nghiệp phải làm nông nghiệp bằng cơ giới hoá, bằng công nghệ tốt và đội ngũ cán bộ kỹ thuật có chuyên môn và quan trọng hơn cả là doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm có địa chỉ. Đơn cử như tại Công ty CP Thiên Thuận Tường, các khâu sản xuất chăn nuôi lợn, gà, trồng rau của Công ty đều được tổ chức rất chặt chẽ, hiện đại, hầu hết được triển khai bằng máy móc và tự động hoá. Riêng khâu nuôi gà đẻ của Công ty hiện nay 100% tự động hoá từ khâu cho cho gà ăn, uống nước, xử lý thải đến khâu chăm sóc gà đẻ trứng, ấp con…
| Theo thống kê của cơ quan chức năng, Quảng Ninh hiện có trên 80 doanh nghiệp lớn, nhỏ đang triển khai các hoạt động sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp. Với cách thức, chiến lược sản xuất kinh doanh chuyên nghiệp, các doanh nghiệp đã và đang làm thay đổi diện mạo sản xuất nông nghiệp, nâng giá trị ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế khu vực nông thôn trên địa bàn. |
Công ty TNHH Long Hải hiện là đơn vị hàng đầu cả nước về sản xuất nấm sạch, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu ở cả những thị trường khó tính của thế giới. Hợp tác xã Hoa Phong cũng vậy, mặc dù là doanh nghiệp nhỏ nhưng hiện rất ổn định về đầu ra, tiêu thụ sản phẩm có địa chỉ… Nói cách khác là doanh nghiệp đã rút ngắn được quãng đường đi của sản phẩm từ đồng ruộng, trang trại đến bàn ăn, cắt bớt các khâu trung gian không cần thiết, dẫn đến giảm chi phí đầu vào, tăng hiệu quả đầu tư, chỉ tính riêng việc quản trị chặt chẽ đã mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp cao hơn từ 20%-40% so với người nông dân sản xuất.
Liên kết “2 nhà”
Không chỉ tạo ra lợi nhuận cho mình, doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp còn tạo nên tính liên kết trong nông nghiệp, khác với lối canh tác mạnh ai nấy làm, sản xuất không có quy hoạch, diện tích, sản lượng manh mún, của người nông dân. Và như vậy đương nhiên không thể áp dụng được công nghệ khoa học máy móc trên đồng ruộng, sản phẩm làm ra không đáp ứng được về các tiêu chuẩn kỹ thuật, sản lượng, không thể trở thành hàng hoá để có thể vươn tới các thị trường lớn và nâng cao giá trị được. Đây cũng chính là lý do khiến sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ và người nông dân không thu được lợi nhuận cao. Thế nhưng với sự có mặt của doanh nghiệp, điểm yếu này trong sản xuất nông nghiệp được khắc phục. Thực tế doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp mặc dù có lợi thế về vốn, công nghệ, thậm chí có nhân lực, nhưng lại thiếu một tư liệu sản xuất quan trọng là đất đai, bởi vậy buộc doanh nghiệp phải có sự liên kết với nông dân. Hiện nay hầu hết các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, đặc biệt là vào lĩnh vực trồng trọt đều đã và đang triển khai liên kết với nông dân. Tiêu biểu như Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Việt Long đang liên kết với nông dân Quảng Yên, Hải Hà trồng rau an toàn; HTX Hoa Phong liên kết nông dân Đông Triều sản xuất gần 30ha diện tích rau sạch; Công ty TNHH Chè Thuấn Quỳnh cũng “bắt tay” cùng nông dân Hải Hà triển khai hàng chục héc ta chè… Khi “bắt tay” cùng nông dân như vậy, doanh nghiệp sản xuất trên diện tích canh tác của nông dân, giao cho nông dân canh tác theo kỹ thuật, chủng loại sản phẩm mà mình lựa chọn; doanh nghiệp chịu trách nhiệm bao tiêu sản phẩm. Khi đó nông dân sẽ không phải lo đầu ra đầu vào, việc thắng thua trong sản xuất kinh doanh mà còn được nâng cao về tay nghề và hơn hết là hưởng lợi cao hơn từ chính mảnh đất của mình. Chị Nguyễn Thị Hồng, nông dân xã Hồng Phong, hộ liên kết sản xuất của HTX Hoa Phong cho biết: Nói thật tôi đã trồng rau trên mảnh đất của mình từ hàng chục năm nhưng chưa bao giờ được thu cao như khi liên kết hợp tác với HTX Hoa Phong. Không chỉ vậy, mỗi tháng tôi còn được nhận lương từ HTX với mức 2,8 triệu đồng/tháng, quả là hơn cả mong ước của những người nông dân chúng tôi.
“Hút” doanh nghiệp nước ngoài
Từ hiệu quả đầu tư trong nông nghiệp cùng với sự cải thiện môi trường đầu tư một cách rất tích cực của Quảng Ninh, thời gian gần đây ngày càng có nhiều doanh nghiệp tìm hiểu, nghiên cứu đầu tư vào nông nghiệp trên địa bàn. Trong đó trung tuần tháng 10 vừa qua Tập đoàn VinGroup đã chính thức được UBND tỉnh giao đầu tư sản xuất 40ha rau, củ, quả an toàn tại Khu nông nghiệp công nghệ cao Hồng Thái Tây. Đây được đánh giá là làn gió mới trong đầu tư vào nông nghiệp trên địa bàn, bởi VinGroup là doanh nghiệp có tiềm lực mạnh, đặc biệt là có chiến lược sản xuất kinh doanh tốt, sẽ giải quyết nút thắt về việc nâng cao chất lượng rau an toàn cho thị trường Quảng Ninh. Công ty TNHH MTV Việt - Úc cũng mới đề xuất đầu tư 3 dự án liên quan giống trong sản xuất nông nghiệp. Mới đây, Công ty CP Đầu tư xây dựng Việt Long cũng đã ký bản ghi nhớ về việc hợp tác liên doanh đầu tư phát triển sản xuất và xuất khẩu rau an toàn tại Quảng Ninh với Công ty CP Green Wind (Nhật Bản); Công ty CP Thiên Thuận Tường cũng ký biên bản ghi nhớ hợp tác chuyển giao công nghệ sản xuất phân hữu cơ vi sinh, công suất 10.000 tấn/năm với Công ty CP EEN Nhật Bản. Đây là những cơ sở, lực đẩy tốt để các doanh nghiệp nông nghiệp hiện có mở rộng sản xuất cũng như thu hút thêm các doanh nghiệp mới đầu tư vào nông nghiệp Quảng Ninh. Bên cạnh đó, hiện nay tại các địa phương, rất nhiều doanh nghiệp lớn nhỏ trên địa bàn đã đề xuất đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Chỉ tính từ đầu năm đến nay, huyện Bình Liêu có 6 dự án đề xuất đầu tư về nông nghiệp; Móng Cái có 5 dự án, Quảng Yên có 3 dự án, Đông Triều có 7 dự án, Hải Hà 4 dự án...
Có thể khẳng định doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp đã và đang làm thay đổi căn bản lĩnh vực sản xuất này. Tuy nhiên, hiện vẫn phải thừa nhận số doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp còn rất nhỏ bé, chỉ chiếm trên 1% tổng doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn (hiện tổng số doanh nghiệp Quảng Ninh là trên 8.000). Điều này cho thấy cần phải có những “cú hích” thực sự đủ mạnh làm lực hút doanh nghiệp vào nông nghiệp.
Việt Hoa
