Năm 2014, các Văn phòng Thừa phát lại Uông Bí, Hạ Long và Cẩm Phả tuy đặt ở những địa bàn kinh tế phát triển sôi động của tỉnh, song một khó khăn không hề nhỏ đối với hoạt động thừa phát lại chính là người dân còn khá xa lạ với mô hình này. Bản thân một số cán bộ trong nhiều cơ quan nhà nước có chức năng phối hợp cũng chưa hình dung rõ thừa phát lại làm gì. Sau 2 năm triển khai thực hiện thí điểm đã khẳng định chế định thừa phát lại từng bước đi vào cuộc sống, được người dân, doanh nghiệp trên địa bàn đón nhận, đồng tình ủng hộ.
Năm 2016 là năm đầu tiên chế định thừa phát lại được thực hiện chính thức trong phạm vi cả nước theo Nghị quyết số 107/2015/QH13 ngày 26-11-2015 của Quốc hội khoá XIII. Các Văn phòng Thừa phát lại Uông Bí, Hạ Long và Cẩm Phả đã phối hợp với các Phòng Tư pháp và UBND các xã, phường, thị trấn tổ chức tuyên truyền, phổ biến chế định thừa phát lại bằng nhiều hình thức đến nhân dân. Thông qua 57 cuộc hội, họp tuyên truyền phổ biến đến hàng trăm cán bộ cốt cán, hàng nghìn hộ dân, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp... đã tạo ra được hiệu ứng tích cực trong xã hội về loại hình dịch vụ pháp lý mới, góp phần bổ trợ cho hoạt động tư pháp và đáp ứng nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.
Các Văn phòng đã tống đạt 20.459 văn bản của Toà án và cơ quan Thi hành án dân sự, trong đó 750 văn bản tống đạt ra tỉnh ngoài. Công tác lập vi bằng được chú trọng với phương châm “Thừa phát lại tìm đến với khách hàng”, đã lập 496 vi bằng cho công dân, tổ chức, doanh nghiệp... và đã được Sở Tư pháp đăng ký theo quy định; trong số đó có trên 100 vi bằng lập hiện trạng các hộ dân trồng hoa trên phần đất trong diện tích đất GPMB tuyến cao tốc Hạ Long - Vân Đồn tại huyện Hoành Bồ và các vi bằng khác theo yêu cầu của các TAND huyện, thị xã, thành phố. Đặc biệt, Văn phòng Thừa phát lại Uông Bí đã lập trên 40 vi bằng có nội dung ghi nhận giao dịch, thoả thuận, hiện trạng, sự việc diễn ra, bàn giao tiền, nội dung họp gia đình và tham gia giải quyết vay nợ giữa hai bên... đáp ứng nhu cầu của người dân trong hoạt động kinh tế, thương mại. Bởi, theo quy định tại Thông tư liên tịch số 09/2014/TTLT-BTP-TANDTC-VKSNDTC-BTC ban hành ngày 28-2-2014, vi bằng ghi nhận sự kiện, hành vi và vi bằng ghi nhận hiện trạng là nguồn chứng cứ để Toà án xem xét khi giải quyết vụ án và là căn cứ để thực hiện các giao dịch hợp pháp theo quy định của pháp luật. Công tác thi hành án dân sự, các Văn phòng đã tổ chức thi hành án dân sự 12 việc, với tổng số tiền thi hành án trên 3,5 tỷ đồng. Điển hình là Văn phòng Thừa phát lại Hạ Long tổ chức thi hành cưỡng chế giao nhà cho người mua được tài sản đấu giá tại phường Hồng Hải...
Đồng chí Dương Thái Sơn, Giám đốc Sở Tư pháp, khẳng định: Việc thực hiện chế định thừa phát lại tại Quảng Ninh những năm qua là thành công, được người dân và doanh nghiệp đồng tình, khẳng định phù hợp với xã hội và hoạt động tư pháp. Thừa phát lại đã cung cấp dịch vụ pháp lý, xã hội hoá việc thi hành án dân sự, góp phần dân chủ hoá hoạt động tư pháp...
Mục tiêu năm 2017, mỗi Văn phòng phấn đấu lập 250-300 vi bằng; xác minh điều kiện thi hành án dân sự 15-20 việc và tổ chức thi hành 5-7 việc, phấn đấu doanh thu từ thi hành án dân sự 400-500 triệu đồng. Bên cạnh đó, thường xuyên phối hợp với các cơ quan Toà án, Thi hành án dân sự chủ động giải quyết những khó khăn, vướng mắc, bất cập về cơ chế, chính sách, kinh phí, những vấn đề phức tạp nảy sinh trong thực tiễn. Đồng thời, thành lập Chi bộ Đảng Văn phòng Thừa phát lại Hạ Long; tiếp tục nâng cao vị trí, vai trò của Chi bộ Đảng, các tổ chức công đoàn, đoàn thể trong phối hợp với Trưởng Văn phòng Thừa phát lại lãnh đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ; giữ gìn phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp.
Để chế định thừa phát lại thực sự đi vào cuộc sống, cùng với tháo gỡ những khó khăn, đặc biệt là công tác xác minh điều kiện thi hành án dân sự là bước đầu hoạt động bổ trợ tư pháp thì vẫn còn thiếu sự hợp tác của các tổ chức, cơ quan. Cũng cần tuyên truyền nâng cao nhận thức của CBCC các cơ quan nhà nước, của người dân trong các quan hệ dân sự bởi vi bằng là công cụ pháp lý trong tố tụng và các giao dịch dân sự. Đây cũng là trăn trở của ông Đặng Quốc Lịch ở TP Uông Bí, chủ đầu tư 3 Văn phòng Thừa phát lại Hạ Long, Cẩm Phả và Uông Bí. Bởi, hiện các văn phòng thừa phát lại trong tỉnh đều được đầu tư rất lớn về cơ sở vật chất, trang thiết bị. Đội ngũ thừa phát lại là các chấp hành viên, điều tra viên, luật sư có kinh nghiệm. Chúng tôi mong nhanh chóng hoàn thiện hành lang pháp lý để khắc phục một số bất cập trong hoạt động thừa phát lại hiện nay để thừa phát lại hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp, cho người dân.
Nguyễn Xuân (CTV)
