Đầu tháng 6-2016, tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về bảo hiểm y tế (BHYT), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặt chỉ tiêu đến năm 2020, hơn 90% dân số có BHYT (thay vì chỉ tiêu 80% dân số đặt ra trước đó). Với Quảng Ninh, không phải chờ đến thời điểm này mà ngay từ cuối năm 2013, trong Kế hoạch thực hiện lộ trình tiến tới BHYT toàn dân của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2012-2015 và 2020, tỉnh đã xác định mục tiêu phấn đấu đến năm 2020, đạt tỷ lệ trên 90% dân số tham gia BHYT. Để đạt được mục tiêu này, tỉnh cũng đã có những chính sách quan trọng tạo cú huých trong thực hiện kế hoạch đề ra.
Những chính sách riêng có của Quảng Ninh
Bị suy thận 6 năm nay, gia cảnh của chị Liêu Thị Hà, khu Long Châu, thị trấn Tiên Yên, huyện Tiên Yên rất khó khăn. Khi chưa tham gia BHYT, mỗi tháng chị chi hơn 6 triệu đồng cho việc chạy thận. Sau đó, chị tham gia BHYT tự nguyện để đỡ đi viện phí bỏ ra hàng tháng. Tuy nhiên, từ năm 2015, BHYT tự nguyện phải đóng theo hộ gia đình; một lúc bỏ ra số tiền khá lớn cho 5 thành viên trong gia đình cũng không phải dễ dàng. Nhưng rồi được xét theo diện hộ cận nghèo, chị được tỉnh hỗ trợ 100% chi phí mua thẻ BHYT, điều này không chỉ giúp chị tiếp tục duy trì được việc chạy thận hàng tháng mà chị còn cảm thấy được sự quan tâm, chia sẻ của tỉnh.
Cũng giống như chị Hà, ông Phạm Văn Hà, thôn Làng Ruộng, xã Đại Bình, huyện Đầm Hà cũng rất cảm động khi được tỉnh hỗ trợ BHYT theo diện dành cho đối tượng 75 đến dưới 80 tuổi. Ông Hà tâm sự: Có BHYT, người già chúng tôi không còn e ngại khi đi khám, chữa bệnh nữa. Từ khi được cấp BHYT, thấy lợi ích của thẻ mỗi lần đi khám, chữa bệnh, tôi đã vận động các thành viên gia đình mình tham gia.
Không chỉ có bà Hà, ông Hà mà rất nhiều người dân trên địa bàn tỉnh đã được hỗ trợ BHYT nhờ những chính sách riêng có của tỉnh. Theo Trưởng Phòng Thu, BHXH tỉnh Nguyễn Huy Thông, trước khi có các chính sách riêng của tỉnh, tỷ lệ tham gia BHYT trên địa bàn còn đạt ở mức thấp. Đến hết năm 2012 mới có 920.000 đối tượng tham gia BHYT, chiếm khoảng 76% dân số. Một số đối tượng dù đã được ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng nhưng tỷ lệ tham gia vẫn thấp. Cụ thể như hộ cận nghèo được ngân sách nhà nước hỗ trợ 70% mức đóng thì cũng chỉ có 40% đối tượng tham gia. Nguyên nhân do một số nhóm đối tượng điều kiện kinh tế khó khăn, chưa có khả năng tham gia BHYT.
Để thực hiện tốt Kế hoạch thực hiện lộ trình tiến tới BHYT toàn dân của tỉnh, các huyện, thị xã, thành phố đã chủ động xây dựng chỉ tiêu phấn đấu thực hiện lộ trình tiến tới BHYT toàn dân của địa phương, trong đó đã đưa chỉ tiêu tỷ lệ bao phủ BHYT vào Nghị quyết của HĐND, đồng thời gắn tiêu chí phát triển BHYT trong chương trình phát triển nông thôn mới.
Về phía tỉnh, ngoài việc sử dụng ngân sách của tỉnh để hỗ trợ đầy đủ mức đóng BHYT cho các đối tượng theo quy định của Luật BHYT, tỉnh còn ban hành một số quy định riêng về hỗ trợ đóng BHYT cho một số nhóm đối tượng nhằm giúp họ giảm bớt khó khăn. Tiêu biểu như: Quyết định số 427/2012/QĐ-UBND ngày 29-12-2012 của UBND tỉnh về việc thực hiện chính sách bảo trợ xã hội đối với người cao tuổi trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Theo đó những đối tượng người cao tuổi từ 75 đến dưới 80 tuổi đang sinh sống trên địa bàn tỉnh không có trợ cấp xã hội, hoặc đang hưởng tiền tuất hàng tháng được tỉnh cấp 100% kinh phí mua BHYT; hay Quyết định số 1161/QĐ-UBND ngày 4-5-2013 của UBND tỉnh về việc nâng mức hỗ trợ đóng BHYT cho người thuộc hộ gia đình cận nghèo từ 70% lên 100% mức đóng BHYT.
Trước tình hình tỷ lệ người thuộc hộ làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp tham gia BHYT còn thấp, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 4230/2015/QĐ-UBND ngày 25-12-2015 về việc từ ngày 1-1-2016, nâng mức hỗ trợ đóng BHYT cho người thuộc hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp có mức sống trung bình trên địa bàn tỉnh từ 30% lên 80%. Bên cạnh đó, UBND tỉnh còn có Quyết định 292/2016/QĐ-UBND ngày 1-2-2016 về thực hiện chính sách hỗ trợ đối với một số đối tượng trẻ em chưa thuộc diện hưởng chính sách hiện hành của Nhà nước trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2016-2020 (đối tượng từ 6 đến 16 tuổi nhiễm HIV/AIDS, mồ côi cha hoặc mẹ không có nguồn nuôi dưỡng).
Khi những chính sách riêng có đi vào thực tiễn
Để thực hiện những chính sách riêng có của tỉnh một cách nhanh chóng, kịp thời, BHXH tỉnh đã chủ động phối hợp với các ngành, địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, trong đó tập trung phổ biến các nội dung liên quan đến quyền và trách nhiệm tham gia BHYT, mức đóng và trách nhiệm đóng BHYT, quyền lợi khi đi khám, chữa bệnh... Hình thức tuyên truyền khá phong phú, từ phát tờ rơi, phát bản tin tuyên truyền trên đài truyền thanh xã, tin, bài trên Báo Quảng Ninh, Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh... đến treo khẩu hiệu, băng zôn. Ngành cũng phối hợp với các sở, ngành, địa phương tiến hành rà soát để đảm bảo cấp đúng, cấp đủ BHYT, tránh chồng chéo cho các đối tượng một cách nhanh chóng, kịp thời. Không chỉ có vậy, để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia BHYT, BHXH tỉnh đã triển khai 413 điểm thu BHXH, BHYT tại UBND các xã, phường, thị trấn, các điểm bưu điện xã và các bệnh viện, trạm y tế xã, bảo đảm cho người có nhu cầu dễ dàng tiếp cận với thông tin về BHYT và thuận lợi cho việc tham gia BHYT.
Về phía các đơn vị y tế trên địa bàn cũng tăng cường nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh để người dân, trong đó có người tham gia BHYT đến khám, chữa bệnh một cách thoải mái, hiệu quả nhất. Cơ sở vật chất, trang thiết bị của các đơn vị y tế đều được đầu tư khang trang hơn. Trình độ đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế cũng được nâng lên đáng kể. Đến nay, tỉnh có 12,2 bác sĩ/1 vạn dân. Nhiều dịch vụ y tế kỹ thuật cao đã được chuyển giao, áp dụng và thực hiện thành công tại các đơn vị y tế trong tỉnh góp phần giúp người dân địa phương được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khoẻ có chất lượng cao ngay tại tỉnh, giảm được thời gian, chi phí đi lại cho người bệnh.
Sở Y tế còn phối hợp tốt với BHXH tỉnh xây dựng, ban hành hướng dẫn về đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu và chuyển tuyến BHYT một cách thông thoáng, phù hợp với đặc thù của tỉnh, như: Ngoài việc thực hiện mở thông tuyến theo quy định của Luật BHYT sửa đổi năm 2014 (người có BHYT đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu ở bệnh viện tuyến huyện này có thể đến khám, chữa bệnh tại bệnh viện tuyến huyện khác trên cùng địa bàn tỉnh vẫn được thanh toán BHYT theo mức quy định) thì tới đây người bệnh có BHYT đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu ở bệnh viện tuyến tỉnh và tuyến trung ương còn được tự lựa chọn đến khám, chữa bệnh BHYT tại các tuyến còn lại trong phạm vi toàn tỉnh. Người bệnh BHYT được chuyển từ trạm y tế, phòng khám đa khoa khu vực đến bệnh viện đa khoa hoặc chuyên khoa tuyến tỉnh trên cùng một địa bàn huyện, thị xã, thành phố mà không cần thông qua bệnh viện tuyến huyện...
Nhờ những chính sách riêng có của tỉnh về BHYT đã góp phần đẩy mạnh công tác an sinh xã hội trên địa bàn. Năm 2015, toàn tỉnh có 6.382 người từ 75 đến dưới 80 tuổi, 13.053 người thuộc hộ cận nghèo... được tỉnh hỗ trợ BHYT. 6 tháng đầu năm 2016 có 19.580 người thuộc hộ cận nghèo và 4.786 người 75 đến dưới 80 tuổi... được cấp thẻ BHYT. Nhờ đó, tỷ lệ bao phủ BHYT của tỉnh luôn vượt trội so với nhiều tỉnh, thành trong nước: Năm 2015, tỷ lệ bao phủ BHYT toàn tỉnh đạt 82,4% (cả nước là 76%); đến hết quý I năm 2016, tỷ lệ người dân tham gia BHYT của tỉnh đã đạt 84,2% (cả nước khoảng 77%).
Thu Nguyệt
