Theo báo cáo của Chi cục Thú y (Sở NN&PTNT), tính đến ngày 15-12, toàn tỉnh đã thực hiện xong kế hoạch tiêm phòng cho đàn gia súc, gia cầm. Tuy nhiên, qua kết quả giám sát lưu hành bệnh dại và đánh giá bảo hộ sau tiêm phòng vắc xin trên đàn gia súc, gia cầm đợt 2 năm 2013 của ngành chức năng thì tỷ lệ bảo hộ sau tiêm phòng trên đàn gia súc, gia cầm trong toàn tỉnh đối với một số loại dịch bệnh thấp. Điều này cho thấy, công tác tiêm phòng cho gia súc, gia cầm nói chung, vắc xin cúm gia cầm nói riêng còn rất nhiều “lỗ hổng”.
Nét mới trong công tác tiêm phòng năm nay là tỉnh đã giao cho các địa phương chủ động về kinh phí để mua vắc xin cho công tác tiêm phòng, phòng chống dịch bệnh. Và hiện nay, Quảng Ninh là địa phương đầu tiên và duy nhất trong cả nước thực hiện việc này. Kết thúc công tác tiêm phòng đợt 1, đợt 2 đã cho thấy việc triển khai thực hiện quy định này đã khiến cho công tác tiêm phòng gặp không ít khó khăn như: Thời vụ tiêm phòng không đồng bộ, chậm và kéo dài; việc điều phối vắc xin khi có dịch để tiêm bao vây ổ dịch gặp nhiều khó khăn; công tác quản lý sử dụng, đánh giá hiệu quả sử dụng vắc xin thiếu chặt chẽ... Theo quy định, thời gian tiêm phòng đợt 1 cho đàn gia súc, gia cầm vào tháng 3, tháng 4 và tiêm đợt 2 sẽ vào tháng 9, tháng 10 hàng năm. Thực tế cho thấy, ngay trong việc tiêm phòng đợt 1, nhiều địa phương đến cuối tháng 6 mới thực hiện công tác tiêm phòng cho đàn gia súc, gia cầm. Và đến cuối tháng 9 năm nay mới chỉ có 3/14 địa phương trong tỉnh thông qua Chi cục Thú y để cung ứng vắc xin cho công tác tiêm phòng đợt 2.
Ngoài việc chậm tiêm phòng theo kế hoạch thì theo đánh giá của ngành chức năng, việc các địa phương chủ động mua vắc xin thực hiện tiêm phòng, phòng chống dịch bệnh đã khiến cho công tác quản lý, sử dụng vắc xin thêm khó khăn. Nhiều địa phương mua vắc xin chưa sát với dịch tễ và tình hình dịch bệnh tại địa phương; khâu vận chuyển, bảo quản vắc xin cũng chưa được thực hiện nghiêm ngặt, đúng quy định. Vì thế, chất lượng công tác tiêm phòng cũng khó được đảm bảo. Ngay khi kết thúc công tác tiêm phòng đợt 2 cho đàn gia súc, gia cầm, Chi cục Thú y đã phối hợp với cơ quan Thú y Vùng 2 (Hải Phòng) thực hiện lấy mẫu giám sát lưu hành bệnh dại và đánh giá bảo hộ sau tiêm phòng vắc xin trên đàn gia súc, gia cầm đợt 2, năm 2013, kết quả cho thấy, đối với một số loại dịch bệnh tỷ lệ bảo hộ sau tiêm phòng đạt thấp, nhất là đối với vắc xin cúm gia cầm.
Cụ thể, qua kiểm tra huyết thanh để đánh giá bảo hộ sau tiêm phòng đối với vắc xin dịch tả lợn tại 5 địa phương là Hải Hà, Đông Triều, Móng Cái, Đầm Hà, Tiên Yên có 62/80 mẫu dương tính, tỷ lệ bảo hộ đạt 77,5%, trong đó, riêng huyện Hải Hà có 4/16 mẫu dương tính, mức độ bảo hộ rất thấp, chỉ đạt 25%. Còn đối với vắc xin cúm gia cầm, ngành chức năng đã lấy 100 mẫu huyết thanh gia cầm đã được tiêm phòng vắc xin cúm gia cầm H5N1 tại 5 địa phương nói trên, chỉ có 47/100 mẫu kiểm tra dương tính với Subtype H5, tỷ lệ bảo hộ sau tiêm phòng chỉ đạt 47%. Riêng huyện Đông Triều chỉ có 5/20 mẫu dương tính với vắc xin cúm gia cầm, tỷ lệ bảo hộ chỉ đạt 25%. Địa phương đạt tỷ lệ cao nhất là Tiên Yên cũng chỉ đạt 13/20 mẫu. Điều này cho thấy nguy cơ lây nhiễm, tái phát dịch cúm gia cầm là rất lớn.
Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Xuân Đông, Chi cục phó Chi cục Thú y khẳng định: Về nguyên tắc, khi gia súc, gia cầm đã tiêm phòng thì kiểm tra phải có huyết thanh. Nếu như, thời gian tiêm và thời gian kiểm tra quá cách xa thì hiệu lực tiêm phòng có thể giảm nhưng không có kháng thể bảo hộ trong mẫu giám sát thì có nghĩa là con gia súc, gia cầm đó chưa được tiêm phòng. Qua kết quả giám sát sau tiêm phòng có thể khẳng định, đối với vắc xin cúm gia cầm, kết quả trên chỉ có thể là do các địa phương tiêm không đúng quy trình, kỹ thuật; không đúng liều lượng vắc xin hoặc tiêm còn sót trên tổng số đàn. Cùng với đó, hiện nay, Chi cục Thú y cũng chỉ tổng hợp về số lượng tiêm phòng thông qua báo cáo của các địa phương, còn về số liệu có đúng không thì Chi cục cũng không kiểm soát được.
Hữu Việt
