Thực hiện tốt chính sách với người có công

Pháp lệnh ưu đãi người có công năm 2020 là chính sách hợp lòng dân, thể hiện sâu sắc truyền thống “Đền ơn đáp nghĩa” của Đảng và Nhà nước. Ngay sau khi các nghị định hướng dẫn thi hành Pháp lệnh được ban hành, tỉnh Quảng Ninh đã tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện một cách đồng bộ, kịp thời, thể hiện tình cảm, trách nhiệm và sự tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh, cống hiến cho Tổ quốc.

Chính sách được triển khai đồng bộ

Tỉnh Quảng Ninh đang quản lý trên 48.000 người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ và đối tượng thờ cúng liệt sĩ được hưởng chế độ chính sách người có công. Trong đó có trên 8.400 người có công với cách mạng hưởng trợ cấp hằng tháng; 2.181 người hưởng chế độ trợ cấp tuất hằng tháng; 654 con đẻ người hoạt động kháng chiến nhiễm chất độc hóa học bị dị dạng, dị tật hưởng trợ cấp hằng tháng; trên 30.000 người có công với cách mạng được tặng thưởng Huân, Huy chương kháng chiến (người hoạt động kháng chiến) đã hưởng trợ cấp một lần và có trên 6.800 người thờ cúng liệt sĩ. Trong năm 2025, bình quân hằng tháng toàn tỉnh thực hiện chi trả 11.600 suất trợ cấp người có công với cách mạng và thân nhân.

Sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng số 02/2020/UBTVQH14 ngày 9/12/2020 (Pháp lệnh số 02/2020/UBTVQH14), nhận thức rõ tầm quan trọng và ý nghĩa thực tiễn của chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, UBND tỉnh ban hành nhiều chỉ thị, kế hoạch, quyết định và văn bản chỉ đạo, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc thực hiện chính sách. HĐND tỉnh đã ban hành 3 nghị quyết về chính sách cho người có công với cách mạng: Nghị quyết số 23/2023/NQ-HĐND ngày 8/12/2023 Quy định chính sách hỗ trợ một số đối tượng người có công với cách mạng và thân nhân trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; Nghị quyết số 46/2024/NQ-HĐND ngày 05/11/2024 quy định về việc tặng quà nhân dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7), Tết Nguyên đán hằng năm đối với người có công với cách mạng, thân nhân người có công với cách mạng và người thờ cúng liệt sĩ của tỉnh Quảng Ninh; Nghị quyết số 56/2025/NQ-HĐND ngày 17/7/2025 về tặng quà người có công với cách mạng, thân nhân người có công với cách mạng, người thờ cúng liệt sĩ, một số đối tượng khác và hỗ trợ các thôn, bản, khu phố tổ chức các hoạt động dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2/9 (1945-2025) trên địa bàn tỉnh.

Điểm đặc biệt, tỉnh đã ban hành một số cơ chế, chính sách riêng cao hơn mức của Trung ương, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người có công với cách mạng và gia đình chính sách. Đơn cử như Nghị quyết số 23/2023/NQ-HĐND (ngày 8/12/2023) quy định chính sách hỗ trợ một số đối tượng người có công với cách mạng và thân nhân trên địa bàn tỉnh đã được HĐND tỉnh khóa XIV thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/1/2024. Ngoài mức hỗ trợ do ngân sách Trung ương đảm bảo, tỉnh Quảng Ninh hỗ trợ thêm tiền điều dưỡng phục hồi sức khỏe đối với người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ theo niên hạn điều dưỡng hằng năm và hai năm một lần, như: Điều dưỡng tập trung tại Trung tâm Điều dưỡng người có công tỉnh được nâng mức hỗ trợ tiền ăn từ 1,4 triệu đồng/người/lần lên 1,8 triệu đồng/người/lần; hỗ trợ tổ chức tham quan các di tích lịch sử, văn hóa ở các địa phương trong nước theo chi phí thực tế, tối đa không quá 1,35 triệu đồng/người/lần…

UBND tỉnh đã chỉ đạo, tổ chức triển khai sâu rộng đến toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân trên địa bàn tỉnh; chỉ đạo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Sở Nội vụ) phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan tuyên truyền, hướng dẫn triển khai thực hiện Pháp lệnh đến các cấp, ngành, địa phương và nhân dân. Từ năm 2021 đến nay, tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức 5 lớp tập huấn cho 871 lượt cán bộ là đại diện lãnh đạo, cán bộ chính sách, cán bộ kế toán của phòng lao động - thương binh và xã hội, phòng nội vụ, UBND và cán bộ lao động - thương binh và xã hội 171/171 xã, phường, thị trấn; lãnh đạo Bưu điện tỉnh và bưu điện cấp huyện (đơn vị đại diện chi trả trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng).

Đồng thời, tổ chức 16 cuộc tuyên truyền, đối thoại trực tiếp với 2.535 đối tượng là người có công với cách mạng, người dân, các tổ chức đoàn thể, đại biểu thôn, khu phố, tổ dân... tại các địa phương để tuyên truyền, phổ biến chính sách ưu đãi đối với người có công với cách mạng và đối thoại trực tiếp để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người có công, những khó khăn vướng mắc tồn tại trong quy định tại các Nghị định của Chính phủ về quy trình lập hồ sơ xác nhận và giải quyết chính sách đối với người có công với cách mạng.

Công tác tuyên truyền, phổ biến các chính sách, quy định của Nhà nước về công tác người có công với cách mạng, phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” luôn được các cấp ủy Đảng, chính quyền và các tổ chức đoàn thể tỉnh thực hiện nghiêm túc, đồng bộ, thiết thực và có hiệu quả. Hoạt động tuyên truyền, phổ biến được các cơ quan chức năng của tỉnh thực hiện bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú và sâu rộng thông qua các phương tiện thông tin đại chúng; Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh; các trang thông tin điện tử của tỉnh, của địa phương; qua đăng tin, bài hoặc lồng ghép nội dung tuyên truyền trong các hội nghị tập huấn, phổ biến pháp luật, tuyên truyền thông qua các hoạt động hướng dẫn đối thoại. Nội dung tuyên truyền được đặc biệt quan tâm đến việc cung cấp thông tin về các văn bản quy phạm pháp luật, các thủ tục hồ sơ, quy trình liên quan đến việc công nhận và giải quyết chế độ đối với người có công với cách mạng. Qua đó, nhận thức của cán bộ và nhân dân về chính sách ưu đãi người có công ngày càng được nâng cao.

Công tác quản lý nhà nước về ưu đãi người có công trên địa bàn tỉnh cũng được triển khai đồng bộ thông qua cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, đơn vị. Trong đó, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Sở Nội vụ) đóng vai trò quan trọng trong việc tham mưu, quản lý hồ sơ, kinh phí và hướng dẫn thực hiện phong trào "Đền ơn, đáp nghĩa". Các đơn vị như Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Bộ đội Biên phòng và Công an tỉnh tập trung xác nhận đối tượng đặc thù, tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ và đảm bảo an ninh trong việc thực hiện chính sách. Sở Xây dựng chủ trì triển khai thực hiện Đề án hỗ trợ người có công với cách mạng cải thiện nhà; Sở Y tế đảm nhận chăm sóc sức khỏe và giám định thương tật; Sở Giáo dục và Đào tạo thực hiện chế độ ưu đãi trong học tập; Sở Tài chính giữ vai trò "then chốt" trong việc đảm bảo và thanh tra sử dụng nguồn ngân sách. Đặc biệt, sự phối hợp giữa chính quyền với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức hội (Cựu chiến binh, Thanh niên xung phong, Nạn nhân chất độc da cam...) đã tạo nên một hệ thống giám sát và phản biện xã hội hiệu quả. Chính sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất từ khâu rà soát, thẩm định đến thực thi này đã giúp Quảng Ninh giải quyết dứt điểm các hồ sơ tồn đọng, đảm bảo mọi chế độ ưu đãi được thực hiện toàn diện, kịp thời và đúng đối tượng.

Chăm lo toàn diện đời sống người có công

Những năm qua, cùng với việc thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và kịp thời các chính sách của Trung ương dành cho người có công với cách mạng, Quảng Ninh đặc biệt chú trọng triển khai các chính sách chăm lo toàn diện đời sống vật chất và tinh thần cho người có công trên nhiều lĩnh vực. Phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” trên địa bàn tỉnh tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ, trở thành hoạt động thường xuyên, có sức ảnh hưởng sâu rộng trong cộng đồng.

Điểm sáng nổi bật nhất trong thực hiện Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng tại Quảng Ninh chính là sự quan tâm đặc biệt đến đời sống tinh thần và vật chất của các đối tượng chính sách thông qua các dịp lễ, Tết. Chỉ tính riêng dịp Tết Nguyên đán 2025, bên cạnh 14.595 suất quà từ Chủ tịch nước, ngân sách tỉnh đã chi hơn 51,72 tỷ đồng để tặng 45.280 suất quà cho các đối tượng chính sách. Dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7/2025, tỉnh đã tặng 16.066 suất quà với tổng kinh phí hơn 32,65 tỷ đồng, song song với 14.615 suất quà của Chủ tịch nước. Mới đây nhất là dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, thực hiện Nghị quyết số 418/NQ-CP của Chính phủ, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 4983/QĐ-UBND ngày 29/12/2025 về việc cấp bổ sung dự toán kinh phí cho các xã, phường, đặc khu. Theo đó, tỉnh phân bổ trên 24,3 tỷ đồng để triển khai chương trình tặng quà của Đảng, Nhà nước nhân dịp chào mừng Đại hội XIV của Đảng và đón Tết cổ truyền Bính Ngọ. Đối tượng được nhận quà gồm người có công với cách mạng, các đối tượng bảo trợ xã hội theo Nghị định 20/2021/NĐ-CP, người hưởng chế độ hưu trí xã hội theo Nghị định 176/2025/NĐ-CP, cùng trẻ mồ côi, không nơi nương tựa đang được nuôi dưỡng tại các cơ sở bảo trợ. Những món quà không chỉ mang giá trị vật chất mà còn là sự động viên to lớn, thể hiện sự trân trọng của thế hệ hôm nay đối với những đóng góp của các thế hệ đi trước.

Bên cạnh các chế độ trợ cấp thường xuyên, Quảng Ninh còn là điển hình về công tác hỗ trợ nhà ở cho người có công. Xác định "an cư mới lạc nghiệp", tỉnh đã quyết liệt triển khai các đề án xóa nhà tạm, nhà dột nát. Thực hiện các đề án của tỉnh, trong năm 2024, toàn tỉnh đã hỗ trợ nhà ở cho 628 hộ người có công và thân nhân liệt sĩ (xây mới 194 hộ, sửa chữa 434 hộ) với tổng kinh phí 32,88 tỷ đồng. Năm 2025, tỉnh tiếp tục hỗ trợ cho 234 hộ (xây mới 82 hộ, sửa chữa 152 hộ) với kinh phí 12,64 tỷ đồng. Nhờ cách làm bài bản, từ khâu rà soát đối tượng đến giám sát chất lượng thi công, những ngôi nhà được hoàn thành không chỉ đảm bảo tiêu chí "3 cứng", mà còn ấm áp nghĩa tình khi huy động nguồn xã hội hóa lớn, giúp nhiều gia đình chính sách, thương binh, bệnh binh vượt qua khó khăn về chỗ ở.

Điển hình như cuối tháng 12/2025, phường Uông Bí tổ chức khánh thành và bàn giao nhà tình nghĩa cho Mẹ Việt Nam anh hùng Hoàng Thị Nghi (trú tại khu Thanh Sơn 10). Ngôi nhà tình nghĩa được xây dựng từ nguồn xã hội hóa với tổng kinh phí gần 500 triệu đồng. Trong đó, Công ty Thông ủng hộ gần 300 triệu đồng; Công ty Nhiệt điện Uông Bí hỗ trợ 60 triệu đồng; Công ty Gốm Thanh Sơn hỗ trợ 35 triệu đồng; Công ty Cổ phần Xây dựng An Dương hỗ trợ hơn 60 triệu đồng tiền công xây dựng. Bên cạnh đó, Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực số 5 và một số cơ quan, đơn vị, tổ chức, lực lượng trên địa bàn đã tham gia hỗ trợ, hoàn thiện nội thất cho ngôi nhà với giá trị gần 100 triệu đồng. Trong ngày nhận nhà mới, Mẹ Việt Nam Anh hùng Hoàng Thị Nghi chia sẻ: “Tôi vui lắm. Có nhà mới khang trang có thể yên tâm sinh hoạt, người như khỏe hẳn ra...”. Là một trong những gia đình thụ hưởng Đề án hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh năm 2025, bà Nguyễn Thị Hải, khu 2B, phường Cao Xanh, cho biết: Nhà cũ của gia đình xây mấy chục năm đã xuống cấp. Được chính quyền hỗ trợ 80 triệu đồng theo Đề án hỗ trợ nhà ở cho người có công đã góp phần giúp gia đình tôi xây được căn nhà mới vững chãi, nên rất phấn khởi, yên tâm an hưởng tuổi già.

Công tác chăm sóc sức khỏe và điều dưỡng cho người có công cũng được tỉnh chú trọng thực hiện. Hằng năm, 100% người có công và thân nhân được cấp thẻ bảo hiểm y tế kịp thời. Giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã tổ chức điều dưỡng tập trung cho 13.686 lượt người có công và thân nhân. Trung tâm Điều dưỡng người có công và cán bộ tỉnh Quảng Ninh hằng năm thực hiện điều dưỡng cho 4.000-5.000 người có công và thân nhân (trong đó có 1.000-2.000 người có công của tỉnh ngoài đến điều dưỡng tại Trung tâm). Các chương trình khám, chữa bệnh miễn phí, cấp thuốc định kỳ được tổ chức thường xuyên tại các địa phương, giúp các thương binh, bệnh binh và người nhiễm chất độc da cam/dioxin sớm phát hiện và điều trị bệnh tật, nâng cao sức khỏe.

Về việc giải quyết các chế độ ưu đãi, tỉnh đã tổ chức thực hiện đầy đủ, kịp thời chính sách, chế độ trợ cấp ưu đãi hằng tháng (bình quân 11.600 người/tháng) cho người có công và thân nhân người có công với cách mạng. Cụ thể, số tiền chi trợ cấp ưu đãi hằng tháng cho người có công với cách mạng năm 2021 là 320,360 tỷ đồng; năm 2022 là 316,657 tỷ đồng; năm 2023 là 347,648 tỷ đồng; năm 2024 là 386,944 tỷ đồng; năm 2025 là 455,302 tỷ đồng. Tỉnh thực hiện giải quyết trợ cấp một lần cho 6 trường hợp là người tham gia chiến tranh biên giới, giúp bạn Lào, làm nghĩa vụ Quốc tế ở Campuchia; thực hiện chế độ thờ cúng hằng năm cho trên 6.800 trường hợp thờ cúng liệt sĩ theo quy định; giải quyết đầy đủ chế độ trang cấp dụng cụ chỉnh hình phục hồi chức năng cho 2.548 lượt trường hợp, chế độ mai táng phí cho 3.868 trường hợp là người có công và đối tượng theo các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ… Việc giải quyết các hồ sơ tồn đọng, xác nhận người có công cũng được các cấp, ngành phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện thận trọng, đúng quy định, đảm bảo không bỏ sót đối tượng nhưng cũng không để xảy ra sai lệch.

Song song với việc chăm lo đời sống, công tác ghi công và tôn vinh liệt sĩ cũng được thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Quảng Ninh hiện đang quản lý 135 nhà bia ghi tên liệt sĩ thuộc 46/54 xã, phường, đặc khu sau sáp nhập và 23 nghĩa trang liệt sĩ. Các công trình ghi công liệt sĩ thường xuyên được tôn tạo, sửa chữa khang trang, sạch đẹp, trở thành những "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Đặc biệt, hằng năm, lễ “Thắp nến tri ân” được Tỉnh Đoàn phối hợp với các đơn vị, địa phương tổ chức vào Ngày Thương binh - Liệt sĩ tại tất cả các nghĩa trang liệt sĩ, đài tưởng niệm trên địa bàn tỉnh. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm tôn vinh, tri ân những người đã hy sinh vì độc lập dân tộc, giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ, ngày càng lan tỏa và được nhiều người trẻ tham gia.

Có thể thấy, cùng với phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân, Quảng Ninh đã thực hiện tốt nhiệm vụ đặc biệt: Chăm sóc, tri ân người có công với cách mạng. Phong trào "Đền ơn, đáp nghĩa", toàn dân tham gia chăm sóc người có công lan tỏa sâu rộng, đạt hiệu quả. Đời sống của người có công, gia đình chính sách ngày càng khởi sắc chính là thước đo chính xác nhất về hiệu quả thực hiện Pháp lệnh ưu đãi người có công tại Quảng Ninh. Những nỗ lực ấy không chỉ xoa dịu nỗi đau chiến tranh, mà còn bồi đắp niềm tin của nhân dân vào hành trình xây dựng tỉnh ngày càng giàu mạnh và luôn trọn vẹn nghĩa tình.