(Ông Phạm Thành Trung, Chủ tịch UBND phường Cửa Ông, Trưởng Ban quản lý Khu di tích đền Cửa Ông, TP Cẩm Phả, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
Khu di tích đền Cửa Ông nằm trên địa bàn phường Cửa Ông (TP Cẩm Phả). Những năm gần đây, đền Cửa Ông trở thành điểm sáng trong cả nước về công tác quản lý, tổ chức lễ hội. Đặc biệt việc quản lý tiền giọt dầu, công đức tại khu di tích này đang ngày càng khẳng định và phát huy được tính hiệu quả. PV Báo Quảng Ninh đã có cuộc trò chuyện với ông Phạm Thành Trung, Chủ tịch UBND phường Cửa Ông, Trưởng Ban quản lý Khu di tích đền Cửa Ông xung quanh vấn đề quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích.
- Thưa ông, những năm gần đây, đền Cửa Ông được đánh giá là điểm sáng trong cả nước về công tác quản lý, tổ chức lễ hội, nhất là việc quản lý tiền giọt dầu và công đức. Ông có thể chia sẻ một chút về cách làm này?
+ Như bạn đã biết, nhằm phục vụ tốt cho các hoạt động trong mùa lễ hội và duy trì hoạt động liên tục trong năm tại khu di tích, ngay từ đầu năm chúng tôi đã kiện toàn Ban quản lý khu di tích và các tổ công tác tại đền Cửa Ông.
| Ngày 21-11-2016, lễ hội đền Cửa Ông được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hoá phi vật thể quốc gia. Theo thông lệ hàng năm, đền Cửa Ông bắt đầu mở cửa đón khách vào đêm 30 Tết và kéo dài đến hết tháng 3 (âm lịch). Đây là khoảng thời gian, lượng du khách thập phương đến ngôi đền này đông nhất. Mỗi năm, khu di tích lịch sử này đã thu hút hàng chục vạn lượt du khách từ khắp muôn nơi hành hương về tham quan, vãn cảnh đền. 10 ngày đầu tháng Giêng năm nay, khu di tích đền Cửa Ông đã đón trên 7 vạn lượt người, trong đó ngày cao điểm lên đến 2 vạn lượt. |
Để việc quản lý tiền giọt dầu, công đức được hiệu quả, công khai, minh bạch, Ban Quản lý đền đã thành lập các tổ công tác chuyên trách như tổ kiểm két với sự tham gia của các thành viên là đại diện các tổ chức, đoàn thể của phường và đại diện Phòng tài chính, kế hoạch của UBND TP Cẩm Phả làm công tác kiểm đếm tiền và chốt biên bản. Việc kiểm đếm tiền công đức, giọt dầu được diễn ra hết sức minh bạch trước sự giám sát của các thành viên trong tổ và các camera an ninh được lắp đặt trong phòng kiểm đếm. Trong những ngày cao điểm, vào thời điểm tháng Giêng, tháng 2 âm lịch, việc kiểm két được chia làm 2 lần/ngày. Ngoài ra vào thời điểm không phải lễ hội, lượng khách ít, việc kiểm két được diễn ra 2 lần/tuần. Các thủ tục sau đó như lập biên bản, viết biên lai, nộp ngân sách đều được tiến hành chặt chẽ, nghiêm túc, theo đúng quy định.
Nguồn thu từ tiền công đức, tiền giọt dầu đều được chúng tôi đưa về một mối, nộp vào ngân sách thành phố, sử dụng phục vụ công tác đầu tư xây dựng, tu bổ khu di tích.
- Được biết, tháng 9-2014, UBND tỉnh Quảng Ninh đã phê duyệt quy hoạch chi tiết đền Cửa Ông. Điều này đã mang lại một diện mạo mới cho khu di tích. Ông có thể cho biết một chút về quy hoạch này?
+ Ngay sau khi quy hoạch được phê duyệt, phường Cửa Ông đã tập trung cùng với các phòng ban chuyên môn của TP Cẩm Phả để triển khai thực hiện một số dự án trọng điểm, đến nay đã hoàn thành như: Công trình đường bao biển từ đền Cửa Ông ra đến Cầu Vân Đồn lấy tên là đường tâm linh. Khi mà tổ chức hội đền, đó là đường để rước Đức Ông vi hành. Địa phương đặt tên là đường Nghinh Thần. Con đường đó hoàn thiện từ năm 2015 và đưa vào sử dụng. Cùng với đó là ngôi đền Trung và một số hạng mục như cải tạo, nâng cấp đường lên, đường xuống khu di tích, nâng cấp sân đền (sân lễ hội), xây dựng, lắp dựng hệ thống cổng đền.
Như vậy, mùa lễ hội năm nay, một số hạng mục như đền Trung, đường lên, xuống của đền Thượng, toàn hệ thống xây bằng đá xanh phù hợp với cảnh quan của đền. Thêm nữa, năm nay thành phố cũng cho xây dựng một khu vực tập kết trông giữ các phương tiện vào lễ đền ở phía sát biển, có diện tích rộng khoảng 7.000m2, gấp 3 lần sân cũ. Tất cả các phương tiện ô tô, xe máy được đưa vào khu đó, không để vào trong sân nữa. Sân cũ để làm khuôn viên tổ chức lễ hội. Và toàn bộ hệ thống dịch vụ bán hàng của nhân dân địa phương cũng đã được bố trí đưa ra ngoài khu vực giáp biển để cùng với khu vực dịch vụ trông giữ phương tiện, đảm bảo được cảnh quan và vệ sinh môi trường. Đây cũng chính là những nét mới trong lễ hội đền Cửa Ông năm 2017. Năm nào du khách đến khu di tích cũng thấy sự đổi mới, nâng cấp khang trang hơn. Năm sau đẹp hơn năm trước.
- Hiện nay, có một số khu di tích sau khi trùng tu bị biến dạng di tích, đền Cửa Ông đã làm gì trước điều này?
+ Riêng về việc bảo tồn, giữ gìn và phát huy khu di tích, Ban Quản lý di tích đền Cửa Ông luôn tuân thủ các quy định nghiêm ngặt của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Sở Văn hoá - Thể thao. Tất cả các hạng mục cải tạo hay nâng cấp đều có hồ sơ để báo cáo đơn vị chức năng, được Cục Di sản thống nhất mới được tiến hành cải tạo nâng cấp. Vấn đề này địa phương làm rất tốt để giữ gìn cái cổ kính, nguyên trạng của di tích gốc. Thêm nữa, trên các ban thờ nội tự bố trí bên trong đền đảm bảo theo quy định của Cục Di sản. Hàng năm được thanh tra Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đánh giá cao và ghi nhận thực hiện tốt.
- Có một điều mà bất cứ du khách nào đến với khu di tích đền Cửa Ông năm nay cũng cảm nhận được, đó là không gian khu di tích được mở rộng, thông thoáng, sạch đẹp, an ninh trật tự được đảm bảo, Ban quản lý di tích đã làm gì để đạt được điều này?
+ Cùng với công tác quản lý tiền công đức, công tác bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường cũng luôn được Ban Quản lý di tích quan tâm, chú trọng. Đơn vị đã xây dựng các phương án đảm bảo an ninh trật tự, huy động các lực lượng trên địa bàn, trưng dụng lực lượng công an thành phố, trật tự viên, bảo vệ dân phố tham gia làm công tác an ninh trật tự, đồng thời hướng dẫn du khách.
Hiện nay, cùng với lực lượng công an làm công tác an ninh trật tự, an toàn giao thông, Ban Quản lý đền Cửa Ông đã thuê 2 đơn vị làm nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự, trông coi bãi giữ xe và làm công tác vệ sinh môi trường, chăm sóc cây cảnh trong khu vực khuôn viên đền.
- Để tránh hiện tượng hàng giả, hàng kém chất lượng, hoạt động mê tín dị đoan thâm nhập vào lễ hội, địa phương đã làm gì, thưa ông?
+ Hoạt động kinh doanh phục vụ lễ hội được chuẩn bị chu đáo, tổ chức chặt chẽ đảm bảo thuận lợi, văn minh, giá cả ổn định theo đúng quy định, VSATTP được coi trọng. Không để xảy ra các hiện tượng buôn bán hàng cấm, hàng giả, hàng kém chất lượng, mất vệ sinh ATTP thâm nhập vào lễ hội. Hiện nay, phường Cửa Ông cũng đã thành lập một tổ liên ngành trong đó có quản lý thị trường, y tế, văn hoá, công an để kiểm tra đảm bảo ATTP, xử lý các hàng giả, hàng nhái và văn hoá phẩm ngoài luồng. Đặc biệt nghiêm cấm các dịch vụ bán đồ chơi bạo lực như dao, kiếm. Ban Quản lý đền kiên quyết xử lý những vi phạm, thường xuyên kiểm tra các dịch vụ theo đúng quy định, nghiêm cấm việc đổi tiền lẻ. Đồng thời chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn phối hợp với phường tiến hành công tác thanh, kiểm tra các hoạt động tại lễ hội, xử lý nghiêm các hoạt động mê tín dị đoan, xóc thẻ, bói toán và các hoạt động kinh doanh văn hoá phẩm, ấn phẩm trái phép, nghiêm cấm các trò chơi mang tính cờ bạc. Hạn chế tối đa việc đốt đồ mã tại khu di tích, thực hiện nếp sống văn minh nơi thời tự và lễ hội được nhân dân và du khách thập phương ghi nhận.
- Được biết, năm nay phường Cửa Ông sẽ tổ chức lễ công bố Bằng công nhận lễ hội đền Cửa Ông là di sản văn hoá phi vật thể cấp quốc gia. Đến nay công tác chuẩn bị cho lễ hội đến đâu rồi, thưa ông?
+ Thường thì lễ hội đền Cửa Ông được tổ chức lớn vào các năm chẵn. Năm nay là năm lẻ, không phải là kỳ lễ hội chính nhưng chúng tôi tổ chức lễ hội đền như một lễ hội chính để đón nhận Bằng công nhận di sản văn hoá phi vật thể quốc gia vào chiều tối 3-2 (âm lịch). Đến thời điểm này mọi công việc đã được triển khai theo đúng kế hoạch.
Ở kỳ lễ hội năm nay có khác, thông thường việc tổ chức lễ hội được tổ chức vào sáng mùng 3-2 âm lịch để rước Đức Ông vi hành. Sau đó về điểm dừng chân tại khu an ngự, sau đó mới tổ chức các hoạt động lễ nghi ở đây. Năm nay các hoạt động được chuyển sang tổ chức vào chiều tối mùng 3 với các hoạt động rước Đức Ông về khu an ngự rồi sẽ tiến hành các hoạt động sự kiện như: Đón bằng công nhận di sản văn hoá phi vật thể cấp quốc gia và tổ chức các hoạt động lễ hội đền. Lực lượng tham gia lễ hội năm nay cũng được thành phố huy động từ các phòng ban chuyên môn, nhân dân trên địa bàn 16 phường, xã của thành phố, trong đó phường Cửa Ông là lực lượng nòng cốt.
Đến nay, Ban Quản lý khu di tích đền Cửa Ông đang tập trung triển khai công tác chuẩn bị để lễ hội được diễn ra thành công.
- Xin cảm ơn ông!
Thu Hương (thực hiện)
