Ngày 17-1-2016, Ba Chẽ sẽ tổ chức Lễ hội trà hoa vàng và khánh thành miếu Ông. Đây là cơ hội để Ba Chẽ thúc đẩy phát triển sản xuất, xúc tiến đầu tư, tăng cường hợp tác, kết nối và nâng cao chất lượng, hiệu quả sản phẩm thương hiệu địa phương. Để chuẩn bị cho việc xây dựng và phát triển các sản phẩm địa phương, Ba Chẽ đã đưa ra những kế hoạch, quy hoạch cho từng bước đi cụ thể.
Ba Chẽ là một vùng đất nông, lâm nghiệp trù phú với nhiều sản phẩm nông nghiệp có giá trị. Tuy nhiên, những sản phẩm này của Ba Chẽ hiện vẫn còn nhỏ lẻ, chưa đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ của thị trường. Vì thế, thời gian qua huyện đã xây dựng quy hoạch vùng sản xuất hàng hoá nông nghiệp tập trung đến năm 2020 - đây được coi là tiền đề để Ba Chẽ phát triển các sản phẩm địa phương.
Từ các sản phẩm chủ lực
Hiện nay, các sản phẩm nông nghiệp hàng hoá chủ lực của huyện đã bước đầu hình thành và phát triển, một số sản phẩm mang lại giá trị kinh tế cao. Điển hình là rừng trồng nguyên liệu gồm các cây trồng chính như keo, thông, sa mộc, quế… phân bố tại tất cả các xã với diện tích 35.141ha. Bên cạnh trồng rừng, Ba Chẽ đã sớm nghiên cứu phát triển nhiều giống cây dược liệu quý như ba kích tím, trà hoa vàng, nấm linh chi và nhiều cây dược liệu khác. Điển hình như ba kích tím đã nhân rộng trên 200ha. Nấm linh chi đã có hàng chục nhóm hộ tham gia trồng với quy mô 71,7 tấn nguyên liệu. Trà hoa vàng đã được quy hoạch 500ha tập trung, đến nay toàn huyện đã trồng 100ha, cho thu hoạch diện tích trên 10ha.
Cây trồng nông nghiệp chủ lực cũng được huyện tập trung thúc đẩy. Đến năm 2014 diện tích trồng thanh long toàn huyện là 23,7ha, sản lượng 44 tấn; năng suất trung bình đạt 10 tấn/ha, đã góp phần tạo công ăn việc làm và tăng thu nhập cho người dân trên địa bàn huyện. Mía tím Ba Chẽ là một trong những sản phẩm được ưa chuộng trên thị trường, đã được huyện nhân rộng với diện tích 56ha, sản lượng đạt 1.494,4 tấn. Măng tre mai là một loại thực phẩm ăn ngon đã được nhân dân các dân tộc trên địa bàn huyện trồng, khai thác, chế biến từ nhiều năm nay với diện tích đạt 46,5ha, sản lượng măng đạt 566,4 tấn. Bên cạnh các cây trồng, huyện cũng đã phát triển vùng chăn nuôi trâu, bò, lợn, gia cầm và nuôi ong lấy mật, nuôi trồng thuỷ sản.
Hiện một số vùng sản xuất nông nghiệp tập trung của huyện bước đầu phát triển, đã mang lại hiệu quả kinh tế cao như: Ba kích tím cho lợi nhuận 192 triệu đồng/ha; trà hoa vàng 246 triệu đồng/ha; măng tre mai 130 triệu đồng/ha; mía tím 108 triệu đồng/ha; thanh long 120 triệu đồng/ha; nuôi trồng thuỷ sản 105 triệu đồng/ha; sa mộc 107 triệu đồng/ha; quế 110 triệu đồng/ha.
Thế nhưng, dù các sản phẩm địa phương đã có nhưng hàng hoá nông nghiệp vẫn chỉ ở quy mô nhỏ lẻ, manh mún; chưa kết nối giữa sản xuất - chế biến - tiêu thụ cho nên hiệu quả còn kém; một số quy hoạch chi tiết về sản xuất, hạ tầng phục vụ sản xuất còn chậm; tổ chức sản xuất còn nhiều hạn chế, chưa có sự liên kết chặt chẽ giữa người sản xuất với các doanh nghiệp, các viện nghiên cứu chuyên sâu về nông lâm nghiệp ở Trung ương; chưa khuyến khích được các doanh nghiệp lớn đầu tư vào sản xuất, bao tiêu sản phẩm. Vì vậy, chưa tạo được ra sức bật mới đối với phát triển các sản phẩm chủ lực; kiến thức sản xuất nông nghiệp hàng hoá của người dân còn hạn chế… Để khắc phục một loạt những hạn chế này, Ba Chẽ đã xây dựng quy hoạch vùng sản xuất hàng hoá nông nghiệp tập trung đến năm 2020.
Đến định hướng quy hoạch và giải pháp
Theo quy hoạch thì Ba Chẽ phấn đấu trở thành huyện sản xuất lâm nghiệp và dược liệu đứng đầu tỉnh Quảng Ninh. Dự kiến giá trị sản xuất của vùng sản xuất hàng hoá tập trung huyện Ba Chẽ đến năm 2020 ước đạt 2.113 tỷ đồng. Cụ thể: Vùng trồng rừng nguyên liệu tập trung với diện tích 29.860ha; vùng trồng dược liệu tập trung với diện tích khoảng trên 3.000ha; vùng một số cây nông nghiệp chủ lực trên 500ha; vùng chăn nuôi gia súc, gia cầm tập trung và nuôi ong lấy mật giá trị sản xuất ước đạt 862 tỷ đồng; dự kiến vùng nuôi trồng thuỷ sản đến năm 2020 đạt 71,7ha và tổng giá trị sản xuất ước đạt 10 tỷ đồng; vùng cỏ nguyên liệu làm thức ăn chăn nuôi diện tích 600ha…
Để thực hiện được những mục tiêu trong quy hoạch đặt ra, Ba Chẽ đã đưa ra hàng loạt các giải pháp như: Giải pháp về quản lý đất đai; phát triển khoa học công nghệ; thu hút doanh nghiệp vào đầu tư; đề xuất các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào các vùng khó khăn; tăng cường hợp tác liên kết, xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu sản phẩm; tổ chức sản xuất và nâng cao năng lực sản xuất và đào tạo nguồn nhân lực; huy động vốn…
Trong những giải pháp này, thì vấn đề tổ chức sản xuất được huyện đặc biệt quan tâm và tập trung vào các đối tượng chủ thể là nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp… Qua đó, huyện sẽ nâng cao trình độ ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất cho đội ngũ cán bộ kỹ thuật và nông hộ để chuyển giao nhanh các tiến bộ mới vào sản xuất. Đồng thời, huyện sẽ thực hiện nhiều chính sách thu hút doanh nghiệp vào đầu tư. Hàng năm, phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư tổ chức hội thảo chuyên đề về xúc tiến doanh nghiệp đầu tư trong nông nghiệp; tích cực tham gia các hội thảo quốc tế về xúc tiến đầu tư trong nông nghiệp, nông thôn nhằm quảng bá sản phẩm nông nghiệp Ba Chẽ và thu hút các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư.
Đặc biệt, huyện sẽ phát triển cơ sở hạ tầng giao thông, thuỷ lợi, điện, thành lập Trung tâm giống dược liệu, Trung tâm OCOP của huyện, Môi trường rừng, hạ tầng phục vụ chế biến nhằm tạo thuận lợi cho quá trình phát triển các vùng sản xuất tập trung. Đối với giải pháp về hợp tác liên kết giữa sản xuất và kinh doanh, tiêu thụ, huyện sẽ nghiên cứu xây dựng quy trình ký kết hợp đồng cung cấp sản phẩm nông nghiệp vùng sản xuất hàng hoá tập trung giữa đại diện hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ; ký kết hợp đồng cụ thể với các thị trường trong và ngoài tỉnh và xuất khẩu sản phẩm, hàng hoá để đảm bảo bao tiêu sản phẩm tạo đầu ra cho nhân dân, tổ hợp tác, hợp tác xã, các doanh nghiệp yên tâm tham gia thực hiện; tạo ra mối liên kết vùng trong việc tiêu thụ sản phẩm hàng hoá; làm tốt công tác quảng bá, tiếp thị sản phẩm, công tác marketing thị trường…
Mặc dù đã có quy hoạch và giải pháp, nhưng thực tế, Ba Chẽ vẫn là một huyện nghèo, hạn chế về nhiều mặt, nhất là nguồn lực đầu tư. Vì thế, theo đồng chí Đỗ Thị Lan, Bí thư Huyện uỷ Ba Chẽ, để xây dựng và phát triển thành công các sản phẩm địa phương, Ba Chẽ đề nghị tỉnh tăng cường đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, hỗ trợ phát triển sản xuất theo hướng sản xuất hàng hoá tập trung. Bên cạnh đó, cần khuyến khích và hỗ trợ hơn nữa cho việc thực hiện các giải pháp liên kết “4 nhà”, nhằm gắn kết chặt chẽ giữa sản xuất nguyên liệu và tiêu thụ. Trong đó, các cơ quan chuyên ngành của tỉnh, chính quyền địa phương có nhiệm vụ là cầu nối. Đặc biệt, quan tâm bố trí nguồn vốn, phê duyệt chính sách, kêu gọi thu hút đầu tư, giúp huyện quản lý thương mại, xây dựng thành công các thương hiệu sản phẩm.
Thanh Hằng
