TP Cẩm Phả: Diện mạo trung tâm công nghiệp đầu tàu

Đến “phố mỏ” (cách mà nhiều người biết đến Cẩm Phả vẫn quen gọi khi xưa) nay là thành phố trẻ hiện đại, có thể cảm nhận được những bước chuyển mình khá mạnh mẽ của địa phương này. Để hoàn thiện lộ trình phấn đấu đến năm 2020, địa phương cơ bản trở thành thành phố công nghiệp hiện đại, thành phố vẫn đang hối hả với những dự án, công trình mới. Những nhà máy nhiệt điện mới, dự án đầu tư nâng cấp sản lượng khai thác, chế biến than, xi măng... đã và đang được triển khai đầu tư xây dựng quy mô hơn, hiện đại hơn trước rất nhiều.

Từ tiềm năng đến lợi thế

Cẩm Phả từ lâu đã được xác định là địa phương giàu tiềm năng để phát triển công nghiệp khai thác chế biến than, sản xuất VLXD, cơ khí, chế tạo thiết bị điện, máy mỏ, xe tải nặng,  đóng tàu. Khoáng sản chủ yếu ở Cẩm Phả là than đá, với tổng trữ lượng ước tính trên 3 tỷ tấn trong tổng số 8,4 tỷ tấn trữ lượng than của toàn tỉnh. Ngoài ra, các khoáng sản khác như antimon, đá vôi, nước khoáng đều là những tài nguyên quý hiếm; vùng núi đá vôi ở Cẩm Phả cũng là nguồn nguyên liệu dồi dào cho việc phát triển các ngành sản xuất xi măng, nhiệt điện và vật liệu xây dựng. Chính từ những lợi thế này, việc phát triển công nghiệp ở địa phương khá thuận lợi. Đặc biệt trong hơn 2 năm qua khi TP Cẩm Phả đặt mục tiêu xác định phát triển trở thành trung tâm công nghiệp của tỉnh thì việc đầu tư cho lĩnh vực công nghiệp càng được quan tâm hơn.

Đối với các đơn vị ngành Than hoạt động trên địa bàn, liên tiếp trong hơn 3 năm qua đã tập trung đầu tư hàng nghìn tỷ đồng vào các dự án đầu tư nâng cấp hệ thống khai thác, sản xuất than hiện đại, quy mô lớn. Đơn cử như dự án Khe Chàm III đã đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng, khi hoàn thiện sẽ nâng công suất mỏ Khe Chàm đạt sản lượng 2,5 triệu tấn than nguyên khai/năm; Công ty Tuyển than Cửa Ông đầu tư Nhà máy Xử lý nước bùn nước (giai đoạn 2) trị giá hơn 252 tỷ đồng đáp ứng yêu cầu sản xuất của công ty đến năm 2020; Công ty Than Dương Huy đầu tư đẩy nhanh tốc độ đào hầm cấp liệu phục vụ cho dự án xuống sâu mỏ... Ngoài lĩnh vực sản xuất công nghiệp truyền thống là than, TP Cẩm Phả hiện nay đã mở rộng rất nhiều các dự án công nghiệp khác nhau. Trong đó phải kể đến việc phát triển nhà máy xi măng, nhiệt điện, sản xuất VLXD với nhiều doanh nghiệp đầu tư lớn của cả Trung ương và địa phương. Với việc đầu tư có trọng điểm như vậy nên nhịp độ phát triển các lĩnh vực công nghiệp trên địa bàn thành phố những năm qua tăng trưởng rất nhanh. Riêng năm 2013, mặc dù tình hình hoạt động công nghiệp nói chung gặp rất nhiều khó khăn, tuy nhiên, sản xuất công nghiệp trên địa bàn thành phố vẫn có bước phát triển nhất định. Tính trong 10 tháng qua, tổng giá trị sản xuất công nghiệp của Cẩm Phả tăng 1,6% so với cùng kỳ năm 2012. Trong đó, công nghiệp Trung ương và tỉnh ước tăng 1,3% so với cùng kỳ; công nghiệp địa phương tăng 4,6% so với cùng kỳ. Một số sản phẩm công nghiệp chủ yếu thực hiện như: Than sạch tăng 0,7% so với cùng kỳ; điện tăng 1,31 lần so với cùng kỳ; xi măng tăng 31,8% so với cùng kỳ; clinker tăng 58,3% so cùng kỳ; đá xây dựng tăng 3,4% so với cùng kỳ.

Định hướng mới cho tương lai

Trong định hướng phát triển của TP Cẩm Phả đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã đặt nhiệm vụ trọng tâm phát triển công nghiệp theo hướng “công nghiệp sạch”, “công nghiệp công nghệ cao”, “công nghiệp xanh”. Theo đó, thành phố dựa trên những nguồn lực sẵn có và huy động đầu tư từ nhiều nguồn để phát huy công nghiệp Trung ương một cách hài hoà, hợp lý, nhất là khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường sinh thái. Song song với đó, khuyến khích phát triển công nghiệp địa phương, trọng tâm là công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp chế biến và công nghiệp công nghệ cao; tăng tỷ trọng công nghiệp địa phương trong cơ cấu công nghiệp của thành phố.

Đi cùng với lộ trình phát triển trở thành một thành phố công nghiệp hiện đại, giải bài toán về môi trường nhằm cân bằng giữa yếu tố phát triển sản xuất và môi trường bền vững cho khu vực cũng là vấn đề được địa phương quan tâm. Trong đó, trọng tâm là tại các khu vực sản xuất công nghiệp như điện, than, xi măng. Tại các khu vực này, thành phố đã giao các ngành chức năng trên địa bàn theo dõi, kịp thời chấn chỉnh những sai phạm (nếu có). Thống kê của UBND TP Cẩm Phả, từ đầu năm tới nay, thành phố đã rà soát và hướng dẫn 11 cơ sở tiểu thủ công nghiệp gây ô nhiễm môi trường và tiếng ồn, không còn phù hợp với quy hoạch thành phố phải di dời ra khỏi khu dân cư. Các đơn vị chức năng của thành phố cũng đã thẩm tra 3 dự án cải tạo phục hồi môi trường; kiểm tra công tác bảo vệ môi trường, khai thác khoáng sản cho 20 đơn vị; xác nhận 30 đề án bảo vệ môi trường; xác nhận 7 bản cam kết bảo vệ môi trường; xác nhận xả thải 3 đơn vị; xác nhận bản đồ khai thác nước của 2 đơn vị; xác nhận vị trí khai thác nước 2 đơn vị. Trao đổi với chúng tôi, lãnh đạo TP Cẩm Phả cho biết: Để phát triển công nghiệp theo hướng chuyển đổi từ “nâu sang xanh” theo đúng yêu cầu định hướng phát triển, TP Cẩm Phả đang tiếp tục tập trung triển khai công tác lập các quy hoạch trọng điểm của địa phương. Đối với đề án Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội thành phố Cẩm Phả đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã hoàn thành đề cương chi tiết nhiệm vụ quy hoạch và gửi các ngành liên quan thẩm định. Với Quy hoạch chung xây dựng thành phố Cẩm Phả giai đoạn 2010-2030 và tầm nhìn ngoài 2030, để giải quyết nhu cầu phát sinh của ngành Than tại khu lấn biển Cẩm Phú, Cẩm Thịnh (cụm công nghiệp ngành Than cũ), thành phố đã làm việc với ngành Than thống nhất phương án chỉnh sửa quy hoạch. Hiện nay, thành phố đang trình tỉnh thẩm định lại hồ sơ quy hoạch và phê duyệt theo quy định.

Với lộ trình định hướng phát triển cũng như việc xây dựng các quy hoạch phù hợp, hi vọng rằng bức tranh về “phố mỏ” ngày ấy sớm được hoàn chỉnh, đưa Cẩm Phả hôm nay trở thành địa phương đầu tàu về công nghiệp.

Hồng Nhung