Câu chuyện về tình trạng lạm thu, loạn thu tại các trường học luôn là đề tài nóng hổi trong các buổi họp phụ huynh và trên các phương tiện thông tin đại chúng sau mỗi kỳ khai giảng năm học mới. Nhiều phụ huynh cho biết, mặc dù có dự họp nhưng họ vẫn không hiểu được đâu là các khoản thu bắt buộc theo quy định của nhà nước, đâu là các quỹ đóng góp tự nguyện. Nguyên nhân là do công tác phối hợp giữa nhà trường và Ban đại diện cha mẹ học sinh (còn gọi là Ban đại diện phụ huynh) nhiều khi chưa được chặt chẽ, dẫn đến khi phổ biến nội dung hoạt động cũng như các khoản thu đầu năm học mới chưa rõ ràng, gây hiểu lầm trong phụ huynh học sinh.
Theo ông Vũ Văn Hạnh, Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Hạ Long cho biết: Thời gian qua trong quá trình tổ chức hoạt động, Ban đại diện phụ huynh ở một số trường do chưa nắm vững các quy định của ngành GD&ĐT nên đã để xảy ra một số vướng mắc, gây hiểu lầm, bức xúc trong phụ huynh. Đó là việc huy động kinh phí hoạt động, công tác xã hội hoá, tổ chức Quỹ khuyến học chưa thực hiện đúng các quy định. Một số nơi còn nhầm lẫn giữa khoản thu bắt buộc và thu từ xã hội hoá, dẫn đến phụ huynh không hiểu được đâu là các khoản đóng góp bắt buộc, đâu là tự nguyện, chỉ thấy đầu năm học phải đóng nhiều khoản tiền là phản ứng. Chính từ những sơ suất trên đã làm ảnh hưởng đến uy tín của các trường học và ngành GD&ĐT. Rút kinh nghiệm của các năm trước, ngay khi bước vào năm học mới 2011-2012, Phòng GD&ĐT thành phố đã tổ chức Hội nghị Ban đại diện phụ huynh để công khai các khoản thu đầu năm, cũng như phổ biến hướng dẫn các quy định, điều lệ hoạt động của Ban đại diện.
Tại hội nghị Ban đại diện phụ huynh, Phòng đã phổ biến cho đại diện cha mẹ học sinh các văn bản chỉ đạo của các cấp, ngành, của Bộ GD&ĐT và UBND tỉnh về hướng dẫn, sử dụng các khoản thu trong trường học, đồng thời công bố các khoản thu theo quy định (bắt buộc). Cụ thể: học phí mầm non, THCS; dạy thêm, học thêm tại trường cấp THCS và học buổi 2 cấp tiểu học; các khoản thu hộ như: bảo hiểm thân thể, BHYT. Đối với các khoản thu không theo quy định bắt buộc sẽ do sự thoả thuận giữa nhà trường và cha mẹ học sinh, bao gồm tiền may đồng phục, vở viết, tiền ăn, uống, sinh hoạt tại các lớp bán trú... Hội nghị cũng đã đặc biệt nhấn mạnh vấn đề huy động các khoản đóng góp theo phương thức xã hội hoá, các khoản huy động xã hội hoá chỉ được tổ chức thực hiện khi được sự ủng hộ nhất trí trên tinh thần tự nguyện của tất cả các bậc phụ huynh và thật sự cần thiết cho việc học tập của học sinh. Đối với các gia đình chính sách, hộ nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn không phải tham gia đóng góp các quỹ, ngoài các khoản phục vụ cho cá nhân các em. Ngoài ra, Phòng GD&ĐT thành phố và Ban đại diện phụ huynh cũng đã thảo luận công khai, dân chủ về nội dung hoạt động của Hội phụ huynh cũng như các khoản thu trong trường học để tìm ra phương pháp hoạt động hiệu quả nhất. Theo đó, Ban đại diện phụ huynh không đơn thuần là những người đảm nhiệm thu các khoản đóng góp, chi phí quà những ngày lễ của lớp... mà là một tổ chức cùng với nhà trường thực hiện tốt các nhiệm vụ giáo dục. Để đảm bảo tính công khai, minh bạch trong hoạt động của Ban đại diện phụ huynh cũng như việc sử dụng các nguồn thu, Phòng yêu cầu tất cả các khoản thu, chi từ các nguồn đóng góp của phụ huynh phải được ghi chép, quản lý thống nhất qua sổ theo dõi tài sản của nhà trường và hệ thống sổ sách kế toán phù hợp với quy định nhà nước, phải thông báo công khai cho mọi phụ huynh được biết.
Tổ chức Hội nghị công khai các khoản thu trong trường học của Phòng GD&ĐT TP Hạ Long nhằm tránh tình trạng lạm thu, loạn thu trong nhà trường hiện nay, góp phần minh bạch, công khai các nguồn thu và làm lành mạnh môi trường giáo dục. Đây là một việc rất nên làm tại các trường học trên địa bàn toàn tỉnh, góp phần tạo ra môi trường giáo dục tích cực trong các trường học.
Đặng Nhung
