Hiện nay, Bình Liêu có hơn 150 hộ nuôi ong rải rác trên địa bàn toàn huyện và tập trung nhiều tại các xã Đồng Văn, Đồng Tâm, Lục Hồn, Húc Động, Tình Húc… với tổng số 1.574 tổ ong. Với số lượng tổ ong này, nguồn mật ong thu về hàng năm khá dồi dào, tuy nhiên, trên thực tế sức tiêu thụ mật ong của Bình Liêu lại chưa cao, chưa tạo được sức cạnh tranh mạnh mẽ trên thị trường. Nguyên nhân của thực trạng này xuất phát từ việc đăng ký thương hiệu, đóng gói nhãn mác cho mật ong Bình Liêu chưa được thực hiện đồng loạt, rộng khắp mà mới chỉ tập trung ở một khu vực nhỏ.
Qua tìm hiểu được biết, hiện nay trên địa bàn huyện mới chỉ có HTX Phát triển xanh đã thực hiện liên kết với 11 hộ dân ở thôn Ngàn Chuồng, thôn Bản Pạt (xã Lục Hồn) để chuyển giao kỹ thuật nuôi ong, đăng ký thương hiệu và chịu trách nhiệm bao tiêu sản phẩm. Số lượng tổ ong thời điểm hiện tại mà HTX liên kết, bao tiêu là 240 tổ, chỉ gần bằng 1/6 so với tổng số tổ ong của toàn huyện. Trong khi đó, phần lớn lượng mật ong còn lại do các hộ dân nuôi ong tự đóng chai thủ công và bán lẻ, vì không có nhãn mác đảm bảo nên chưa tạo được sự tin tưởng về chất lượng đối với người tiêu dùng, việc tiêu thụ từ đó cũng gặp nhiều khó khăn.
Đến thăm nhà ông Lô Phúc Vân - một trong những hộ dân nuôi nhiều ong nhất tại thôn Pắc Liềng I, xã Tình Húc, chúng tôi được ông đưa đi tham quan khu vườn nhỏ của gia đình nơi có 10 tổ ong được đặt gọn gàng và 15 tổ còn lại được bố trí trên đồi phía sau nhà. Vừa kiểm tra các tổ ong ông Vân vừa chia sẻ: Năm ngoái, gia đình tôi thu hoạch gần 100 lít mật và dự kiến năm nay còn tăng lên. Chúng tôi bán mật ong với giá 300.000 đồng/lít, chủ yếu là bán lẻ cho người thân quen hoặc thương lái Trung Quốc. Do mật ong tự đóng chai sơ sài, hình thức không bắt mắt lại không có nhãn mác đảm bảo vì vậy bán ra ngoài cũng khó. Tôi rất mong muốn trong thời gian tới, các phòng, ban của huyện sẽ tiếp tục quan tâm, định hướng, hỗ trợ các hộ dân nuôi ong để đăng ký thương hiệu, quảng bá rộng rãi hơn đến người tiêu dùng để tăng lượng tiêu thụ, khẳng định chất lượng mật ong Bình Liêu.
Điều mà ông Lô Phúc Vân mong muốn cũng chính là vấn đề mà người dân nuôi ong ở Bình Liêu trăn trở nhiều. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Đoàn Xuân Trang, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Bình Liêu, cho biết: “Đúng là có thương hiệu, có nhãn mác thì việc tiêu thụ sản phẩm nông sản sẽ dễ dàng hơn hẳn. Đơn cử như trong các dịp hội chợ của tỉnh, bên cạnh miến dong - sản phẩm chủ lực của huyện, thì mật ong cũng luôn nhận được sự quan tâm, ưa chuộng của người tiêu dùng. Tại Hội chợ OCOP Quảng Ninh hè 2016 vừa qua, 50 lít mật ong bày bán đều được tiêu thụ hết, thậm chí những người đến sau muốn mua cũng không có. Vì thế, hiện nay, huyện cũng đang xúc tiến việc xây dựng thương hiệu mật ong Bình Liêu rộng khắp hơn, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo niềm tin, uy tín với người tiêu dùng”.
Thực tế cho thấy, xu hướng chung của thị trường hiện nay đòi hỏi sản phẩm, trong đó có sản phẩm nông sản phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, nhãn hiệu hàng hoá được bảo hộ từ các cơ quan chức năng của Nhà nước. Chính vì thế, Bình Liêu đang thực hiện khuyến khích, vận động các hộ dân nuôi ong có đủ điều kiện để tập hợp, hình thành các HTX sản xuất tập trung. Theo đó, các HTX sẽ trực tiếp đăng ký thương hiệu, chịu trách nhiệm hướng dẫn sản xuất đảm bảo đúng quy trình, an toàn chất lượng và đứng ra thu mua, đóng gói, bao tiêu sản phẩm cho các hộ dân. Đồng thời, tăng cường quảng bá, đưa sản phẩm giới thiệu tại các hội chợ để đưa sản phẩm ra thị trường nhiều hơn. Mặt khác, để xây dựng thương hiệu nông sản địa phương một cách bền vững và hiệu quả nhất, Bình Liêu cũng tiến hành quy hoạch và phát triển vùng nguyên liệu mật ong, khuyến khích phát triển sản phẩm này. Cụ thể, thời gian qua, huyện đã trực tiếp hỗ trợ kinh phí đầu tư cho một số hộ mở rộng mô hình nuôi ong, hỗ trợ kỹ thuật cần thiết để các hộ dân phát triển, mở rộng sản xuất, đặc biệt là nhân rộng nghề nuôi ong trong thân gỗ truyền thống của địa phương. Đồng thời, mở các lớp tập huấn kỹ thuật, tổ chức cho người dân đi học kinh nghiệm nuôi ong hiệu quả tại một số địa phương miền Bắc. Cùng với đó, huyện cũng chú trọng phát triển các khu rừng hồi, thông, sở ở nhiều xã nhằm cung cấp hoa tạo nguồn thức ăn dồi dào cho các đàn ong.
Việc xây dựng thương hiệu mật ong Bình Liêu không chỉ khẳng định giá trị khác biệt của sản phẩm địa phương, góp phần thực hiện hiệu quả chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm” của tỉnh, mà còn tạo điều kiện cho người dân nơi đây có cơ hội phát triển sản xuất, vươn lên làm giàu từ chính mảnh đất quê hương.
Nguyễn Dung
