Theo khảo sát mới đây nhất của Sở Giáo dục - Đào tạo thì ngay kể cả một số trường thành lập thời kỳ đầu cũng chỉ mới trang bị được một số phương tiện giảng dạy cơ bản, còn lại đều chỉ xây dựng được cái vỏ, tức là các phòng, kho chứa đồ dùng v.v... nhưng bên trong chưa có gì...
Các trường THPT ngoài công lập xuất hiện trên địa bàn tỉnh đã gần chục năm nay. Kể từ đó, mô hình giáo dục này phát triển khá nhanh chóng; năm 2005 mới chỉ có 11 trường thì đến nay đã có 18 trường, thu hút trên 30% tổng số học sinh THPT toàn tỉnh. Một điều đáng nói là hầu hết các trường khi được thành lập đều xây dựng nhà cửa, phòng học khá khang trang, nhưng về phương tiện, đồ dùng dạy và học thì gần như trường nào cũng còn rất nghèo nàn, thiếu thốn, một số trường vẫn đang trong tình trạng ''dạy chay''...
Như chuyện đầu tư mua sắm loại phương tiện học tập được coi là thiết yếu hiện nay là phòng máy vi tính chẳng hạn. Ngay khi đi vào hoạt động, trường nào cũng đều mua sắm các máy vi tính để học sinh học thực hành môn Tin học cả. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau, rất nhiều trường chỉ đầu tư qua quýt, trang bị vài đầu máy cũ. Theo khảo sát của chúng tôi, có trường còn cử giáo viên đi mua lại máy vi tính từ các quán chát vỉa hè (!). Và với những máy móc được đầu tư như thế, nên hiệu quả phục vụ dạy và học chẳng được là bao, thậm chí là không sử dụng được. Trường THPT Trần Nhân Tông (Đông Triều), một trong số những trường thành lập đầu tiên trên địa bàn tỉnh, hiện có trên 1.200 học sinh nhưng cũng chỉ mới trang bị được một phòng máy vi tính với 28 đầu máy (nhà trường mới sắm thêm 10 máy, cũng là máy dùng lại trong năm học vừa qua). Theo phản ánh của một số giáo viên và học sinh trong trường, chất lượng những máy này rất “dở người” nhiều máy đang khởi động tự nhiên... tắt phụp! Lại có máy chẳng cần lệnh gì cả, vẫn tự động chuyển phông chữ, treo máy v.v...
Nói tóm lại, thực tế hiện nay trường nào cũng có phòng máy vi tính, song số máy hầu như không đáp ứng được yêu cầu. Thường mỗi trường chỉ có trên dưới 20 đầu máy, tính ra tỷ lệ khoảng 35-50 em học sinh/máy, một con số quả là quá ít ỏi... Nhưng đáng ngại hơn cả là chất lượng máykém, không đảm bảo cho việc dạy và học. Trò chuyện với một số người có trách nhiệm ở những trường lớp ngoài công lập về vấn đề này, câu trả lời thường là: Do thời gian đầu việc gì cũng cần làm nên đành tạm trang bị máy cũ, sau này sẽ nâng cấp hoàn toàn bằng máy mới; khi đó nhà trường đảm bảo học sinh sẽ được tiếp cận với những phương tiện học tập hiện đại nhất!
Nói là vậy song trước mắt, việc sử dụng máy cũ, lại với số lượng quá ít như hiện nay đã và đang ảnh hưởng không nhỏ đến việc dạy và học của cả thầy lẫn trò ở các trường THPT ngoài công lập.
Với các thiết bị dạy học khác, thời gian gần đây, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, thu hút học sinh, một số nhà đầu tư đã ''nghiến răng'' bỏ tiền ra mua sắm thêm những phương tiện hiện đại, như máy chiếu, máy catset, tai nghe, hệ thống máy quét, phần mềm chấm điểm trên máy vi tính v.v... Tuy nhiên, số trường sắm được những phương tiện này rất ít; những trường được coi là hăng hái đầu tư nhất như Trường THPT Hồng Đức (Uông Bí), Trường THPT Trần Quốc Tuấn (Yên Hưng), Trường THPT Chu Văn An (Móng Cái) Trường THPT Lương Thế Vinh (Cẩm Phả) v.v... cũng chỉ sắm được một vài phương tiện đơn lẻ, chưa có hệ thống. Ông Trần Văn Hán, Giám đốc Công ty TNHH Thanh Sơn (Uông Bí), chủ đầu tư của 4 trường THPT ngoài công lập trên địa bàn, người được đánh giá là người khá nhanh nhạy và dám xuống tay quyết nhiều khoản kinh phí lớn để trang bị phương tiện dạy học hiện đại. Mới đây ông đã mua máy quét (máy quét đầu tiên trong hệ thống trường THPT ngoài công lập) nhằm phục vụ cho công tác chấm thi. Tuy nhiên, đến nay nhà đầu tư này cũng chỉ mới dám trang bị phương tiện trên cho Trường THPT Trần Quốc Tuấn (Yên Hưng), 3 trường còn lại thì vẫn phải chờ...
Theo báo cáo gần đây nhất của các trường THPT ngoài công lập về cơ sở vật chất, phương tiện dạy và học tại cơ sở thì nhìn chung các trường đều đã xây dựng và trang bị ''tương đối đầy đủ" các phòng học chức năng, như phòng thí nghiệm, phòng thư viện, phòng tập thể dục đa năng... Tuy nhiên, thực tế hiện mới chi khoảng trên 50% số trường đã đáp ứng được về cơ sở hạ tầng, tức là có chỗ để cất giữ bảo quản phương tiện dạy học. Trong số này chỉ khoảng chưa đầy 10% có phòng chức năng đã được trang bị phương tiện, đồ dùng học tập, số còn lại đều là những phòng chức năng chỉ có vỏ mà rỗng ruột... Tháng 12-2006, Trường Tư thục Thống Nhất- Hoành Bồ khánh thành khu trường mới. Dịp cuối tháng 10 vừa qua, tức là gần 1 năm sau, ông Đỗ Khắc Tiệm, chủ đầu tư của trường, giới thiệu cho chúng tôi một lượt các phòng thí nghiệm, thư viện, phòng tập thể dục, thậm chí cả phòng ăn, ngủ phục vụ học sinh bán trú. Có điều hầu hết các phòng trên đều đang cửa đóng then cài, bên trong chưa có gì; duy chỉ có phòng thể dục đa năng đang hoạt động, song cũng chỉ có vài bàn bóng bàn, có kẻ ô bóng rổ nhưng không có bóng, không có rổ! Trường THPT Trần Nhân Tông cũng ở trong tình trạng tương tự. Các phòng thí nghiệm chỉ có lèo tèo vài loại chất hoá học, hệ thống ống nghiệm xỉn cũ, dụng cụ hình hoạ, đồ hoạ nghèo nàn, mô hình minh hoạ lạc hậu. Phòng thư viện chỉ có một số đầu sách đơn giản, không có những bộ tư liệu quý, đáp ứng nhu cầu học tập và nghiên cứu của học sinh và giáo viên... Thầy giáo Nguyễn Hùng Phi, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: Nhà trường đang cố gắng sắm thêm nhiều phương tiện học tập cho các em. Tuy nhiên, vẫn còn khó khăn về kinh phí. Ngay như việc xây dựng sân bóng rổ theo đúng quy cách hướng dẫn của Sở Giáo dục - Đào tạo nhằm tăng cường giáo dục thể chất cho học sinh thì nhà trường cũng chưa làm được vì chi phí khá lớn, lên đến trên 40 triệu đồng...
