Từ tháng 11-2013, Báo Quảng Ninh đã từng có bài viết “Tàu thuỷ bỏ hoang trên Vịnh Hạ Long” (Báo Quảng Ninh số ra ngày 4-11-2013), phản ánh tình trạng những chiếc sà lan, tàu kéo trị giá hàng trăm tỷ nằm phơi nắng, phơi mưa, gỉ sét tại hòn Cặp Bè, phường Bạch Đằng (TP Hạ Long). Mới đây (giữa tháng 5-2016), Đài Truyền hình Việt Nam một lần nữa lại “xới xáo” vấn đề này với hy vọng và mong muốn, những chiếc tàu bỏ hoang sẽ sớm được di dời, trả lại cảnh quan, môi trường Vịnh Hạ Long. Hiện, TP Hạ Long đang rất nỗ lực để thực hiện điều đó...
[links()]
Doanh nghiệp... liên tiếp chây ỳ
9 con tàu và 3 sà lan bỏ hoang trên Vịnh Hạ Long thuộc quyền sở hữu của Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương Vinashin, thuộc Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines). Do làm ăn thua lỗ nên chúng được đưa về neo đậu tại hòn Cặp Bè, phường Bạch Đằng, TP Hạ Long suốt từ năm 2012. Trong khi đó, đây là khu vực nằm sát Bảo tàng - Thư viện, nơi có nhiều khách du lịch tham quan khiến hình ảnh những con tàu phế phẩm càng trở nên phản cảm.
Ông Nguyễn Hoa Đăng, tổ 11D, khu 6, phường Bạch Đằng, cho biết: Cả một con đường bao biển đẹp là thế nhưng lại xuất hiện những con tàu hoen gỉ ngay trên Vịnh Hạ Long. Vậy mà chúng cứ nằm chây ỳ ở đây nhiều năm rồi chưa được di dời. Trông giống như một bãi phế liệu trên biển vậy, rất phản cảm! Không những thế, đây còn là nơi có đông khách du lịch qua lại, sẽ dễ gây ấn tượng xấu về hình ảnh của Vịnh Hạ Long. Chúng tôi rất mong cơ quan chức năng sớm di dời những con tàu này, trả lại vẻ đẹp và không gian cho Vịnh.
Được biết, từ năm 2013, ngay sau khi Báo Quảng Ninh có bài phản ánh về tình trạng tàu bỏ hoang trên Vịnh, ngày 11-11-2013, UBND tỉnh đã có văn bản số 6128/UBND-GT12 chỉ đạo UBND TP Hạ Long khẩn trương giải toả các tàu thuỷ bỏ hoang này. Từ đó đến nay, UBND tỉnh còn thêm nhiều lần yêu cầu và đôn đốc TP Hạ Long làm việc với Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương Vinashin để thực hiện di dời một số sà lan, tàu bè đỗ trái phép gây mất cảnh quan đô thị và vệ sinh môi trường tại Mũi Nhô, hòn Cặp Bè, phường Bạch Đằng...
Thế nhưng, đến tháng 5-2016, tình trạng tàu thuỷ, sà lan bỏ hoang vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Theo thông tin từ UBND TP Hạ Long, thực hiện chỉ đạo của tỉnh, thành phố cũng đã yêu cầu phía doanh nghiệp thực hiện di dời nhưng trong suốt thời gian đó, phía lãnh đạo Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương Vinashin cứ đến hạn di dời lại có văn bản xin gia hạn. Trong một số văn bản phúc đáp công văn của thành phố, phía Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương Vinashin cũng đôi lần đưa ra khẳng định, Công ty đã có chủ trương bán hoặc thanh lý các phương tiện trên; việc di dời đến vị trí neo và buộc phao mới cho các phương tiện trên đòi hỏi chi phí rất lớn. Công ty mong được lui thời hạn di dời và tạo điều kiện giúp đỡ Công ty bảo quản tài sản trong thời gian chờ bán...
Theo tin từ UBND TP Hạ Long, với những lý do Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương Vinashin đưa ra, thành phố đã nhiều lần lui thời hạn di dời và tạo điều kiện, nhưng đơn vị vẫn không thực hiện. Không những thế, khi thành phố tổ chức làm việc với đơn vị để giải quyết dứt điểm những con tàu bỏ hoang, thì phía Công ty chỉ cử người đại diện không đủ khả năng và quyền hạn pháp lý để đưa ra quyết định chỉ đến dự kiểu “điểm danh” và trở về báo cáo lãnh đạo, khiến cho việc di dời gặp nhiều khó khăn và bị hoãn lại nhiều lần.
Ông Hùng cho biết: Thành phố cũng rất mong muốn di chuyển các tàu và sà lan để trả lại vẻ đẹp vốn có của Vịnh Hạ Long. Tuy nhiên, đây là tài sản của tổ chức, thành phố không được tự ý xử lý. Trong trường hợp cưỡng chế theo quy định, Công ty cũng chưa chắc có đủ điều kiện để chi trả kinh phí cưỡng chế.
Cần kiên quyết và mạnh tay
Trao đổi với chúng tôi, luật sư Phạm Xuân Long, Công ty Luật TNHH MTV Tân Long (trụ sở 258, đường Nguyễn Văn Cừ, TP Hạ Long) cho rằng, vụ việc tàu bỏ hoang trên Vịnh Hạ Long của Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương Vinashin cần được xử lý theo quy định của pháp luật. Theo Điều 5, Nghị định 128/2013/NĐ-CP về xử lý tài sản chìm đắm trên tuyến đường thuỷ nội địa, vùng nước cảng biển và vùng biển Việt Nam, chủ sở hữu là Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương Vinashin phải có nghĩa vụ tổ chức thăm dò, trục vớt tài sản chìm đắm trong thời hạn quy định tại Điều 9, Nghị định 128/2013/NĐ-CP và phải chịu mọi chi phí liên quan đến việc trục vớt. Trường hợp hết thời hạn mà Công ty không thực hiện trách nhiệm trục vớt, thì theo quy định của điểm b, khoản 1 Điều 7 Nghị định 128/2013/NĐ-CP, Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương Vinashin mất quyền sở hữu đối với tài sản chìm đắm. Khi đó, cơ quan nhà nước có trách nhiệm công bố thời điểm mất quyền sở hữu và chủ động quyết định việc xử lý tài sản chìm đắm theo quy định của khoản 2, Điều 7, Nghị định 128/2013/NĐ-CP. Dù vậy, Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương vẫn phải chịu trách nhiệm bồi thường mọi thiệt hại, chi phí liên quan đến việc xử lý tài sản chìm đắm và bị xử phạt vi phạm hành chính theo luật định.
Được biết, ngày 16-5-2016, UBND TP Hạ Long đã có buổi làm việc với lãnh đạo Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương Vinashin là ông Đinh Ngọc Minh, Phó Tổng Giám đốc. Hai bên cũng đã thống nhất thời gian di chuyển số phương tiện trên là trước ngày 22-5-2016. Tuy nhiên, đến thời điểm bài báo này lên khuôn, ghi nhận của chúng tôi là số phương tiện bỏ hoang trên vẫn chưa được thực hiện di dời. Mới đây, ngày 24-5-2016, UBND TP Hạ Long tiếp tục lại có văn bản số 2493/UBND đề nghị Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương Vinashin phải khẩn trương di dời các phương tiện thuỷ neo đậu trái phép tại TP Hạ Long. Trong đó, TP Hạ Long yêu cầu phía Vinalines tạm ứng trước kinh phí để Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương Vinashin khẩn trương di dời số phương tiện neo đậu trái phép. Phía Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương Vinashin sẽ làm thủ tục hoàn ứng sau khi có ý kiến đồng ý của thẩm phán Toà án Nhân dân TP Hà Nội. Nếu trước ngày 28-5-2016, Công ty TNHH MTV Vận tải Viễn Dương Vinashin không thực hiện di dời số phương tiện trên, TP Hạ Long sẽ tham mưu UBND tỉnh báo cáo Văn phòng Chính phủ và Bộ GT-VT.
Dương Hà