Khó tuyển sinh - đó là thực trạng chung của nhiều trường nghề trên địa bàn tỉnh hiện nay. Thực tế, mặc dù nhiều trường nghề đã tích cực đổi mới chất lượng đào tạo, nâng cấp cơ sở vật chất, thế nhưng việc tuyển sinh vẫn rất chật vật. Nhiều mã ngành đào tạo từ hệ sơ cấp đến cao đẳng nghề được mở ra vẫn không thu hút được người học...
Mặc dù hiện công tác tuyển sinh đã quy về một mối là Phòng Nghiệp vụ tuyển sinh (Trung tâm Tuyển sinh và Giới thiệu việc làm), tuy nhiên, kết quả tuyển sinh học nghề của Trường CĐ Than - Khoáng sản Việt Nam vẫn khá chật vật. Năm 2016, tuyển sinh hệ A (các nghề đào tạo mỏ hầm lò) của nhà trường có 3.777 học sinh (đạt 80,1% kế hoạch); trong đó, tuyển sinh tỉnh ngoài có 2.012 học sinh (73,1% kế hoạch). 6 tháng đầu năm nay, học sinh tuyển cho TKV là 860, chỉ đạt 21,71% kế hoạch; học sinh tuyển cho Tổng Công ty Đông Bắc là 267, đạt 51,35% kế hoạch.
Theo ông Vũ Văn Thịnh, Trợ lý Hiệu trưởng, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Giới thiệu việc làm, Trường CĐ Than - Khoáng sản Việt Nam, công tác tuyển sinh được nhà trường luôn quan tâm. Mô hình tổ chức công tác tuyển sinh đã phát huy được tính chuyên nghiệp hoá. Đối với tuyển sinh tại địa bàn tỉnh ngoài, hiện nhà trường đã “phủ kín” tới 29 tỉnh, thành phố phía Bắc; đồng thời, bố trí các cán bộ tuyển sinh có trình độ chuyên môn cao nhằm mục đích triển khai thông tin tuyển sinh từ tỉnh trở xuống đến các thôn, bản. Trường còn chủ động đa dạng hoá, đổi mới các hình thức tuyên truyền, tư vấn tuyển sinh, như: Tư vấn trực tiếp tại hội nghị của các địa phương, các trường học phổ thông; kết hợp với các doanh nghiệp thông tin quảng cáo trên các đài phát thanh, truyền hình địa phương; tổ chức các đoàn tham quan trực tiếp của các địa phương, các đối tác liên kết tuyển sinh. Thế nhưng, công tác tuyển sinh của Trường vẫn còn một số tồn tại, khó khăn. Đó là những hạn chế về chi phí hỗ trợ tuyển sinh của các doanh nghiệp với tuyển sinh tỉnh ngoài; khó khăn trong tuyển dụng thợ lò; các giải pháp hạn chế tình trạng bỏ học của học sinh, sinh viên chưa phù hợp, hiệu quả. Không chỉ vậy, do việc sản xuất kinh doanh, tiêu thụ than của TKV gặp nhiều khó khăn, dẫn đến sức thu hút người vào làm việc trong các mỏ than hầm lò kém hấp dẫn.
Trên địa bàn tỉnh hiện có khá nhiều cơ sở dạy nghề, với các mã ngành đa dạng. Cụ thể, toàn tỉnh có 5 trường cao đẳng trực thuộc Trung ương; 4 trường cao đẳng trực thuộc địa phương; 2 trường đại học tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp (GDNN); 1 trường trung cấp nghề; 10 trung tâm GDNN&GDTX cấp huyện đăng ký hoạt động GDNN; 12 cơ sở GDNN khác. 6 tháng đầu năm nay, hệ cao đẳng nghề trên địa bàn tỉnh chỉ tuyển được 52 sinh viên; hệ trung cấp tuyển được 12.306 học sinh; hệ sơ cấp 5.815 học sinh. Theo Phòng Dạy nghề (Sở LĐ-TB&XH), 6 tháng đầu năm nay, trong 5 trường cao đẳng nghề trực thuộc Trung ương, chỉ có Trường CĐ Nghề xây dựng tuyển được hệ cao đẳng. Trường CĐ Công nghiệp Cẩm Phả và Trường CĐ Nông Lâm Đông Bắc chưa tuyển được 1 học sinh, sinh viên nào (từ hệ sơ cấp đến cao đẳng). Đây cũng là thực trạng tuyển sinh chung ở các trường nghề trên địa bàn tỉnh. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này: Tuyển sinh đại học, cao đẳng tăng, điểm tuyển sinh thấp, thời gian tuyển dài, nên thu hút hết thí sinh của các trường nghề; hiệu quả của việc phân luồng học sinh sau THCS còn hạn chế; tâm lý người học không thích học nghề...
Câu chuyện khó tuyển sinh ở các trường nghề không phải mới. Tuy nhiên, trong điều kiện tuyển sinh được coi là vấn đề xương sống của các trường, thì sự khó này chắc chắn sẽ khiến các trường phải chật vật để đứng vững. Khi đó, việc đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đào tạo sẽ rất hạn chế. Làm thế nào để các trường nghề cải thiện được chất lượng, số lượng tuyển sinh vẫn là một bài toán khó, chưa có lời giải.
Lan Anh