Chúng tôi đến xã Đồng Văn (Bình Liêu) vào một buổi chiều cuối thu. Tiết trời se lạnh, dọc hai ven đường là bạt ngàn màu xanh của những đồi hồi, quế và màu vàng óng của những cánh đồng lúa bậc thang uốn lượn đang đến kỳ thu hoạch. Ở xã Đồng Văn có 3 ngôi trường liền kề nhau, trong đó ấn tượng hơn cả là trường THCS Đồng Văn, một ngôi trường được nhiều người biết đến với sự vượt khó vươn lên trong những năm học vừa qua.
Trường THCS Đồng Văn nằm trên địa bàn xã Đồng Văn, huyện Bình Liêu, một xã biên giới, miền núi, thuộc diện nghèo theo chương trình 135. Toàn xã có hơn 2 nghìn dân, trong đó khoảng 80% là dân tộc Dao. Trình độ dân trí thấp, kinh tế phát triển chậm, cuộc sống nhân dân còn khó khăn, từ đó ảnh hưởng nhiều đến công tác giáo dục trên địa bàn toàn xã.
| Một buổi tập thể dục giữa giờ của các em học sinh trường THCS Đồng Văn |
Nằm ở địa bàn khó khăn nên trường THCS Đồng Văn gặp rất nhiều trở ngại đối với công tác giáo dục, bởi một lẽ cơ sở vật chất còn thiếu thốn như: phòng học, bàn ghế, sách vở, thiết bị dạy học được trang bị đều đã cũ dần theo thời gian. Đặc biệt do đặc thù của xã miền núi, biên giới, địa hình phức tạp 80% học sinh là dân tộc Dao, nhà cách xa trường từ 7 đến 10km qua nhiều khe suối, nên việc huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số là một bài toán hết sức nan giải.
Để có học sinh đến lớp các thầy cô giáo đã phải thường xuyên đến nhà vận động các em, nhiều khi đến cũng không gặp được vì các em phải đi chăn trâu, làm đồng, hoặc bố mẹ các em không cho đi học mà bắt ở nhà phụ giúp công việc. Nhiều lần các thầy cô giáo phải đi từ buổi chiều, đến 9 – 10 giờ đêm mới về, vì đi vào giờ đó mới gặp được phụ huynh, học sinh. Huy động các em ra học đã khó, để nâng cao chất lượng giáo dục lại càng khó hơn vì các em là dân tộc thiểu số, vốn tiếng phổ thông hạn hẹp, khả năng nói, viết, tính toán rất yếu, đồ dùng, sách vở tham khảo thiếu thốn, gia đình chưa thực sự quan tâm đến việc học của các em.
Khó khăn là thế, nhưng nhờ nỗ lực và lòng yêu nghề nên đội ngũ thầy cô giáo ở đây đang đạt được những kết quả rất khả quan đối với công tác giáo dục, duy trì lớp học. Chất lượng giáo dục của nhà trường không ngừng được nâng lên. Tỉ lệ học sinh khá, giỏi hàng năm tăng, tỉ lệ yếu giảm. Thầy Lê Trí Khiết, giáo viên giỏi cấp tỉnh môn Toán chia sẻ với chúng tôi: “Mới đầu lên đây giảng dạy tôi cũng thấy buồn và lo lắng lắm, không biết làm thế nào để dạy cho các em hiểu được, nhưng rồi với sự động viên của đồng nghiệp, sự phấn đấu của bản thân, dần dần tôi cũng đã hiểu được hoàn cảnh học sinh, thông cảm với những khó khăn của các em. Đồng thời từ sự thương yêu chân tình của mình đã cảm hoá được các em, chia sẻ chuyện gia đình, học tập… từ đó học sinh đi học đều hơn và chất lượng hơn nên bản thân tôi cùng đồng nghiệp cũng thấy yêu nghề.”
Hiện tại, nhà trường có 26 cán bộ, giáo viên, nhân viên trong đó có 27% giáo viên có trình độ trên chuẩn, 100% giáo viên có trình độ đạt chuẩn trở lên. Trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện trường luôn đứng ở tốp đầu và có nhiều em đạt giải trong các kỳ thi cấp tỉnh. Một trong những dấu ấn nổi bật của nhà trường thời gian qua đó là nhiều em được chọn đi học các trường Vùng Cao Việt Bắc (Thái Nguyên),Trường Hữu nghị Việt Lào (Hà Nội), trường PTDT Nội trú tỉnh… Trước đây trường chưa bao giờ có giáo viên giỏi cấp tỉnh, nhưng đến năm học 2010 – 2011 đã đạt 1 giáo viên giỏi cấp tỉnh bộ môn Toán. Ngoài chất lượng giáo dục, nhà trường còn tham gia tất cả các phong trào văn nghệ, TDTT.
Từ những năm 2004 trở về trước nhà trường chỉ có 4 lớp, chưa đến 100 học sinh, đa số là học sinh dân tộc Tày ở các bản gần trường nhưng đến nay quy mô trường đã được mở rộng hơn rất nhiều với 8 lớp, hơn 200 em học sinh đến từ 9 thôn, bản trong toàn xã. Thầy Trịnh Khắc Đông, Phó hiệu Trưởng nhà trường cho biết: “Mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng tập thể cán bộ, giáo viên đã luôn đoàn kết, nhất trí vượt qua tất cả để nâng dần chất lượng hiệu quả giáo dục. Tỉ lệ huy động, duy trì sĩ số học sinh đảm bảo, không còn hiện tượng hoc sinh bỏ học, nghỉ học như trước nữa… Hiện tại nhà trường đang đề nghị cấp trên cho thành lập trường phổ thông dân tộc bán trú để các em có điều kiện ăn học tốt hơn, nếu được chúng tôi tin tưởng rằng chất lượng giáo dục sẽ không ngừng được nâng cao, bản thân cán bộ, giáo viên chúng tôi cũng sẽ phải cố gắng, nỗ lực nhiều hơn…”
Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng thành tích đạt được của đội ngũ giáo viên trường THCS Đồng Văn vẫn còn khá khiêm tốn so với những ngôi trường khác trong huyện Bình Liêu. Tuy nhiên với những kết quả đã có cùng sự nỗ lực của thầy cô giáo nhà trường thì sự nghiệp "trồng người" ở đây sẽ gặt hái được nhiều thành công hơn.
Vi Tiến Vượng (Văn phòng HĐND và UBND Bình Liêu)
