Thực hiện Kế hoạch số 69 (ngày 18-4-2014) của Uỷ ban ATGT Quốc gia về “Tổ chức chiến dịch tuyên truyền và triển khai đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm về sản xuất, kinh doanh và sử dụng mũ không phải bảo hiểm cho người đi xe mô tô, xe gắn máy, xe đạp máy”, Ban ATGT tỉnh đã xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể.
Theo đó, bên cạnh đẩy mạnh các nội dung tuyên truyền với chủ đề “Đội mũ bảo hiểm xe máy là bảo vệ chính mình”; xử lý vi phạm trong sản xuất, kinh doanh MBH giả, mũ không phải bảo hiểm (từ ngày 1-6-2014), các ngành chức năng sẽ tập trung xử lý mạnh các hành vi người tham gia giao thông không đội mũ MBH, đội MBH không đúng quy cách, đội mũ không phải MBH (từ ngày 1-7-2014).
Tuy nhiên, những ngày này, dạo quanh một số tuyến đường của TP Hạ Long, vẫn thấy MBH không đạt chuẩn được sử dụng khá nhiều và bày bán tại một số cửa hàng với đủ chủng loại, mầu sắc, giá cả từ 30-70 nghìn đồng/ chiếc tuỳ loại. Chúng tôi hỏi một chủ cửa hàng cần mua vài chục chiếc, lấy ngay, chủ hàng bảo “Không vấn đề gì, anh đợi cho vài phút...”. Tại đây, người bán, người mua hầu như không hề biết có quy định về việc xử phạt nghiêm, triệt để các hành vi sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, tàng trữ MBH giả, mũ có kiểu dáng giống MBH; nhập khẩu MBH không có nguồn gốc; đội mũ không phải MBH. Cũng bởi giá rẻ, nên chất lượng cũng… tương đương. Những chiếc mũ chúng tôi cầm xem, gần như không có tác dụng bảo vệ, bởi vỏ mũ được làm từ một loại nhựa mỏng, có chiếc chỉ cần dùng tay ép nhẹ là đã méo, nếu gõ hơi mạnh tay chắc chắn sẽ vỡ. Phần quan trọng nhất của MBH là lớp xốp bên trong có tác dụng hấp thụ xung động khi xảy ra va đập, lại được làm rất đơn giản, chất lượng kém, chỉ là một lớp xốp mỏng. Nhiều chiếc còn không có lớp xốp bảo vệ.
Thấy chúng tôi chụp vài kiểu ảnh về loại MBH này, một chủ cửa hàng bán MBH trên đường Lê Thánh Tông nhìn chúng tôi dò xét, rồi giải thích: “MBH này chúng tôi không còn nhập nữa, số này chỉ là hàng tồn từ trước. Hàng nhập chủ yếu do người ta đến tận cửa hàng chào bán. Từ khi biết có thông tin cấm MBH không đạt chuẩn, tôi đã không nhập loại MBH này, giờ chỉ bán nốt, thu hồi vốn”. Theo quan sát của chúng tôi, thì “bán nốt thu hồi vốn” ở cửa hàng này cũng phải còn đến hàng trăm chiếc, không biết bán đến khi nào mới hết.
Tôi vào một quầy hàng khác bán MBH tại chợ Hạ Long 1, hỏi mua một chiếc giá khoảng vài chục nghìn đồng. Người bán bê từ góc khuất ra vài chiếc và nói giá 70.000 đồng/chiếc: “Cũng phải cẩn thận một chút, đề phòng lực lượng chức năng kiểm tra. Còn anh mua muốn mua bao nhiêu cái cũng có...”.
Nhiều khách mua khi được hỏi cũng không hề biết từ ngày 1-7 tới, đội mũ không phải MBH khi tham gia giao thông có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Chị Lê Thị Thanh (phường Hà Lầm) cho biết: “MBH “xịn” thì giá hơi đắt. Mà từ trước tới nay tôi vẫn mua, đội những mũ loại này có thấy ai nhắc nhở đâu. Giờ thì tôi đã biết, nhưng chắc cũng chẳng thể xử phạt hết được đâu. Mùa hè, đội MBH loại này vừa nhẹ, vừa đỡ nóng, nên anh thấy đấy, vẫn khá nhiều người chọn mua và đội”. Không ít khách mua “đồng quan điểm”: “Chỉ cần đội MBH cho có để khỏi bị phạt không đội mũ là được rồi…”. Chính vì suy nghĩ này, mà hiện trên đường vẫn thấy không ít người sử dụng loại MBH không đạt chuẩn khi tham gia giao thông bằng xe máy, xe đạp điện.
Thời gian qua, các cơ quan chức năng của tỉnh đã tích cực vào cuộc, thực hiện tuyên truyền, đổi MBH đạt chuẩn cho người dân, kiểm tra, xử lý vi phạm, tuy nhiên kết quả vẫn còn hạn chế. Một cán bộ của Chi cục QLTT tỉnh cho biết: Hiện Quảng Ninh không có đơn vị sản xuất MBH, mũ chủ yếu được vận chuyển từ các tỉnh khác về. Để kiểm soát chặt chẽ MBH không đạt chuẩn, các đội QLTT đã đồng loạt ra quân tuyên truyền, xử lý, yêu cầu các cửa hàng kinh doanh MBH ký cam kết không bán loại mũ này. Từ tháng 4-2013 đến tháng 4-2014, Chi cục đã xử lý 22 cơ sở vi phạm, tiêu huỷ 298 chiếc MBH giả, không đảm bảo chất lượng. Tuy nhiên, có những chủ cửa hàng đã tìm cách chống đối bằng việc dán thông báo “MBH này không dùng cho người đi xe máy” đã gây khó khăn cho lực lượng kiểm tra, xử lý…
Theo ý kiến của nhiều người tiêu dùng, việc xử phạt người tham gia giao thông đội MBH không đạt chuẩn là cần thiết, nhưng mới chỉ là phần “ngọn”, còn phần “gốc” là các cơ sở sản xuất, kinh doanh MBH giả, cần được xử lý kiên quyết hơn.
Đỗ Phương
