Để hoàn thành tiêu chí môi trường xây dựng nông thôn mới ở Ba Chẽ, từ nguồn hỗ trợ của Ngân hàng Thế giới và sự vào cuộc của nhiều tổ chức, ban, ngành, từ năm 2014 đến 2017, huyện Ba Chẽ đã giúp người dân xây dựng được 1.441 nhà tiêu hợp vệ sinh.
Năm nay, huyện Ba Chẽ được tỉnh giao thực hiện 350 nhà tiêu hợp vệ sinh nhưng hiện tại mới có 5 xã đăng ký 170 nhà. Tuy nhiên, đây không phải là con số đáng lo, bởi giờ đây nhiều gia đình đã tự xây nhà vệ sinh mà không trông chờ vào hỗ trợ của Nhà nước.
Năm 2013, để giúp bà con xóa bỏ thói quen cũ ăn ở không hợp vệ sinh, từ nguồn vốn của Ngân hàng Thế giới (Chương trình PforR) và thực hiện tiêu chí môi trường xây dựng nông thôn mới, các ban, ngành của huyện, xã cùng vào cuộc. Ban đầu, việc vận động người dân thực hiện không dễ, vì khi ấy nhiều hộ dân còn phải sống trong những căn nhà ọp ẹp, nhà ở chưa xong thì lo gì đến nhà vệ sinh. Khi đến vận động, nhiều hộ vẫn chối đây đẩy, họ tìm đủ cớ để thoái thác. Các tổ chức khi vào cuộc đều phải kiên trì công tác tuyên truyền tới từng hộ dân ở khu dân cư hoặc làm việc trực tiếp với xã, sau đó tiến hành thành lập ban chỉ đạo triển khai mô hình.
Khi chương trình 167 về xây nhà ở cho người nghèo được đưa vào Ba Chẽ, cùng với nhiều nguồn hỗ trợ khác đã giúp hàng trăm hộ nghèo có nhà mới. Theo đó, việc vận động người dân xây nhà tiêu hợp vệ sinh dễ dàng hơn nhiều, thậm chí chẳng cần vận động, nhiều người tự xóa “nhà tiêu thiên nhiên” mà không trông chờ vào hỗ trợ. Đơn cử như năm 2016, toàn huyện Ba Chẽ có 132 hộ xây nhà tiêu hợp vệ sinh thì có 102 hộ tự xây; năm 2017 có 425 nhà tiêu hợp vệ sinh thì có 69 hộ tự xây.
Chúng tôi đến xã Đồn Đạc, huyện Ba Chẽ, đây là xã đi đầu trong việc xây nhà tiêu hợp vệ sinh. Năm 2017, Đồn Đạc xây được 221 nhà tiêu hợp vệ sinh, thế nhưng trong đó có 52 hộ tự xây mà không trông chờ vào Nhà nước. Anh Đặng Coóng Si, hộ nghèo thôn Làng Han, xã Đồn Đạc, đã làm gần xong ngôi nhà của mình cùng với công trình vệ sinh. Việc mà trước đây có tuyên truyền, vận động thế nào anh cũng không nghe.
Có thể thấy, khi bà con có nhà ở chắc chắn thì việc xây nhà tiêu hợp vệ sinh chỉ là chuyện nhỏ.
Anh Vũ