Kết thúc tuyển sinh 2013, Bộ GDĐT nhận định, kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế. Tuy nhiên, trong kỳ thi vẫn có những bất cập, hàng nghìn hồ sơ “ảo” và gian lận thi vẫn diễn ra.
Nghĩa cử tốt đẹp được khơi dậy
Kỳ thi tuyển sinh ĐH, CĐ 2013, theo thống kê của Bộ GDĐT, cả nước có gần 2 vạn hồ sơ đăng ký dự thi. Kết thúc kỳ thi, Bộ GDĐT nhận định kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế. Đề thi được bảo mật tuyệt đối trong tất cả các khâu, không có sai sót, nằm trong chương trình THPT.
Đề thi đại học được dư luận đánh giá cao, không còn mang tính hàn lâm, tuyệt đối trong sách giáo khoa nữa, mà đề thi đã ra theo hướng mở mang tính thời sự. Đặc biệt, nội dung đề thi môn địa lý gắn với thực tiễn và tình hình kinh tế - xã hội của đất nước, đề cập đến vấn đề biển đảo, khái quát về biển Đông, vấn đề an ninh và tài nguyên biển của Việt Nam.
Tuyển sinh năm nay, tinh thần tương thân tương ái, “lá lành đùm lá rách” đã được khơi dậy mạnh mẽ. Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và các trường ĐH đã huy động trên 35.000 lượt thanh niên, sinh viên tình nguyện tham gia phân luồng, giảm ùn tắc giao thông, hướng dẫn TS đến các điểm thi, hỗ trợ việc đi lại, ăn ở cho TS, tham gia giữ gìn an ninh, trật tự bên ngoài các khu vực thi.
Bên cạnh đó, hoạt động tiếp sức mùa thi còn có sự tham gia và đóng góp không nhỏ từ các hội phật tử và các tổ chức xã hội, các cá nhân hỗ trợ hàng nghìn suất cơm miễn phí, hàng nghìn chỗ trọ miễn phí và giá rẻ tới các TS có hoàn cảnh khó khăn, miền núi, vùng sâu, vùng xa… thể hiện nghĩa cử tốt đẹp và mang ý nghĩa xã hội, nhân văn sâu sắc.
Đặc biệt, đây là năm đầu tiên Bộ trưởng Bộ GDĐT Phạm Vũ Luận thành lập đường dây nóng để tiếp nhận và xử lý nhanh tất cả vấn đề có liên quan đến kỳ thi. Tuy nhiên, vẫn có ý kiến cho rằng tính hiệu quả của đường dây nóng vẫn là điều đáng băn khoăn và bộ vẫn chưa kịp thời giải đáp các thắc mắc hoặc giải đáp chưa thực sự thỏa đáng.
Tốn kém và gian lận
Mặc dù kỷ luật trường thi đã được Bộ GDĐT, các trường ĐH, CĐ, các phương tiện thông tin đại chúng tuyên truyền mạnh mẽ, nhưng hiện tượng thi thuê, gian lận và quay cóp vẫn diễn ra. Tuyển sinh 2013, cả nước có 460 thí sinh và 12 cán bộ coi thi vi phạm quy chế thi bị xử lý kỷ luật.
Học viện An ninh Nhân dân đã phát hiện trường hợp thi thuê ngay từ môn toán - môn thi đầu tiên. Người thi thuê này được thí sinh thuê trả 50 triệu đồng nếu thi đỗ. ĐH Phòng cháy chữa cháy đến môn thi cuối cũng đã phát hiện trường hợp thi thuê. Người thi thuê này được thí sinh trả 10 triệu đồng nếu thi trót lọt. Qua điều tra của PA83 Hà Nội, đây không phải thi thuê theo đường dây mà do cá nhân tự thực hiện, nên xử lý theo quy chế tuyển sinh là cấm thi đại học 2 năm liên tiếp đối với người thuê thi và người thi thuê.
Tuyển sinh nhiều năm nay, các trường ĐH,CĐ đã phải chấp nhận tình trạng thí sinh "ảo" vẫn còn rất cao, năm nay thậm chí còn cao hơn năm 2012. Trong 2 đợt thi ĐH có 1.298.522 thí sinh dự thi trên tổng số đăng ký là 1.673.628, chiếm 77,06%. Số thực tế dự thi năm nay thấp hơn năm ngoái, có nghĩa là số thí sinh "ảo" đã không giảm, kéo theo đó là thiệt hại kinh tế của các trường ĐH, CĐ, có trường có năm lỗ tới hàng tỉ đồng. Thông thường mỗi trường lỗ 400 - 500 triệu đồng là chuyện hết sức bình thường.
Ngoài ra, tình trạng thí sinh thi "nhờ" cũng đang tạo gánh nặng cho các trường tổ chức thi.
Năm tới, tiếp tục thi “3 chung”
Kết thúc tuyển sinh 2013, Thứ trưởng Bộ GDĐT Bùi Văn Ga thừa nhận là kỳ thi vẫn còn nặng nề. Mặc dù kỳ thi đã được giảm tải ở nhiều khâu, nhưng xã hội vẫn căng thẳng về vấn đề giao thông, gây áp lực lên các thành phố lớn.
Thứ trưởng Bùi Văn Ga cho biết, bộ đang nghiên cứu để có các biện pháp đổi mới tuyển sinh nhằm giảm bớt căng thẳng. Tuy nhiên, từ nay đến năm 2015 tuyển sinh vẫn thực hiện “3 chung”, nếu có thay đổi phải sau năm 2015. Việc thực hiện đổi mới tuyển sinh sẽ được thực hiện theo từng bước rất thận trọng.
Theo Thứ trưởng Bùi Văn Ga, trong thời gian từ nay tới năm 2015, thực hiện theo Luật Giáo dục đại học, Bộ GDĐT vẫn tiếp nhận các phương án tuyển sinh riêng do các trường đề xuất. Sau khi trưng cầu ý kiến người dân và xem xét tính khả thi, Bộ trưởng Bộ GDĐT sẽ xét duyệt các đề án này.
Theo lộ trình đổi mới tuyển sinh ĐH, CĐ chính quy đến năm 2020 của Bộ GDĐT: Từ nay đến năm 2015, tiếp tục giữ ổn định công tác tuyển sinh theo giải pháp 3 chung. Từ năm 2016 - 2019, chỉ tổ chức thi tuyển sinh một đợt, nhiều môn, trong đó có 2 môn công cụ bắt buộc (toán, ngữ văn) và các môn thi tự chọn; các trường quy định tổ hợp các môn thi để xét tuyển cho từng ngành đào tạo (không thi theo khối).
Từ năm 2020 trở đi, sự phân tầng ĐH đã được thực hiện và công tác kiểm định chất lượng đi vào nền nếp, việc thi tuyển sinh chỉ còn diễn ra ở các trường ĐH tốp đầu, các trường ĐH theo định hướng nghiên cứu. Tất cả các trường còn lại sẽ xét tuyển dựa trên kết quả phổ thông...
Theo Lao động