Nằm trong định hướng chung về phát triển du lịch dịch vụ của tỉnh, đồng thời giúp khai thác tốt tiềm năng, lợi thế của địa phương, TX Đông Triều đã xác định du lịch là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh tế - xã hội của thị xã giai đoạn 2016-2020. Với thế “kiềng 3 chân”, gồm du lịch văn hoá tâm linh, du lịch làng nghề truyền thống và du lịch sinh thái làng quê, năm vừa qua, Đông Triều đã thu hút trên 40 vạn khách du lịch. Hiện Đông Triều có 4 tuyến, 14 điểm du lịch đã được UBND tỉnh công nhận. Mùa hội xuân năm nay, với hội xuân Ngoạ Vân lần đầu tiên diễn ra đã thu hút hàng vạn khách hành hương, là khởi đầu tốt cho sự phát triển du lịch văn hoá tâm linh nói riêng, du lịch nói chung trên địa bàn trong năm 2016 này.
Cánh cửa đang mở rộng
Đông Triều có một thế mạnh rất đặc trưng, đó là các làng nghề gốm sứ truyền thống. Sớm nhận ra lợi thế phát triển du lịch này, khoảng hơn chục năm trước đây, một số cá nhân, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh đã phát triển dòng gốm mỹ nghệ phục vụ cho xuất khẩu và tạo các điểm dừng chân đón khách du lịch. Đến nay, trên địa bàn thị xã có 4 điểm sản xuất, kinh doanh gốm sứ mỹ nghệ của doanh nghiệp đã được UBND tỉnh công nhận là điểm du lịch. Các doanh nghiệp này đều phát triển những đặc trưng riêng của dòng gốm sứ truyền thống để hấp dẫn du khách. Như Trung tâm Giới thiệu và Bán sản phẩm OCOP Quảng Ninh, do Công ty TNHH Thành Tâm 668 quản lý thiên về các sản phẩm gốm sứ của làng nghề truyền thống ở Đông Triều. Công ty CP Thành Đồng phát triển dòng sản phẩm có nét khác biệt rõ rệt, đó là gốm sơn mài, mang đậm dấu ấn bàn tay nhào nặn tài hoa của người thợ. Sản phẩm của Công ty CP Thái Sơn 88 vẫn mang đậm chất cổ truyền nhưng được cải tiến về kiểu dáng, màu sắc một cách tối ưu, tính nghệ thuật cao...
Bên cạnh đó, từ năm 2011, Công ty CP Du thuyền Đông Dương đã tiên phong mở tuyến du lịch làng quê tại Yên Đức - một xã thuần nông mang vẻ đẹp thanh bình, thơ mộng đậm chất làng quê Bắc Bộ, cho du khách nước ngoài. Khéo léo kết hợp các tiềm năng của địa phương, đơn vị đã đầu tư thêm, tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo, giúp du khách được trải nghiệm cuộc sống dân dã, từ úp cá, xay thóc, giã gạo, làm ruộng, trồng rau, xem múa rối nước và tham quan hệ thống di tích lịch sử tại đây. Một số cá nhân, doanh nghiệp khác cũng từng bước đầu tư cho du lịch như du lịch sinh thái tại Khe Chè, du lịch vui chơi, giải trí tại Công viên văn hoá - thể thao Hà Lan...
Tuy nhiên, về với mảnh đất Đông Triều có bề dày truyền thống lịch sử thì giá trị về văn hoá tâm linh của quần thể di tích nhà Trần nơi đây, của mảnh đất “Đệ tứ Chiến khu” không thể không nhắc đến. Với giá trị độc đáo về lịch sử, ngay từ năm 1962, khu di tích nhà Trần tại Đông Triều đã được đặc cách công nhận là di tích quốc gia đợt đầu tiên và gần đây đã được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt. Nằm rải rác trên vùng đồi núi phía Bắc rộng lớn, do thời gian và những biến thiên của lịch sử, các điểm di tích nơi đây hầu như đã trở thành phế tích. Những năm gần đây, tiềm năng du lịch văn hoá tâm linh này mới dần được đánh thức. Gần đây nhất, chùa Ngoạ Vân - nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành và hoá Phật, điểm di tích nằm trong khu di tích đã cơ bản hoàn thiện việc trùng tu và mở hội xuân lần đầu tiên, thu hút hàng vạn du khách về tham quan, chiêm bái. Đây là tín hiệu vui khởi đầu cho việc phát triển du lịch văn hoá tâm linh trên địa bàn.
Cách làm bài bản, đồng bộ
So với các địa phương như Hạ Long, Uông Bí, Móng Cái, Vân Đồn thì du lịch vẫn còn là lĩnh vực khá mới mẻ với Đông Triều. Tuy nhiên, để thúc đẩy ngành “công nghiệp không khói” này của địa phương phát triển, thực hiện chủ trương phát triển xanh, bền vững của tỉnh thì thị xã đã có cách làm khá bài bản, đồng bộ trong thời gian qua.
Theo đó, công tác tuyên truyền, giới thiệu quảng bá về du lịch được tăng cường, đẩy mạnh bằng nhiều hình thức, như: Các phương tiện thông tin đại chúng, xuất bản các ấn phẩm, sách, tranh, ảnh tuyên truyền, trong đó trọng tâm là về di sản văn hoá nhà Trần ở Đông Triều; tuyên truyền qua các hội nghị, tổ chức các sự kiện lớn của địa phương… Cơ sở vật chất, hạ tầng phục vụ du lịch được quan tâm đầu tư và phát triển với giá trị hàng trăm tỷ đồng. Các dự án hạ tầng giao thông kết nối di tích, phát triển du lịch được triển khai góp phần quan trọng thực hiện tính liên kết vùng. Công tác tu bổ, tôn tạo đối với các di tích trên địa bàn được tập trung đầu tư, đặc biệt trong tu bổ, tôn tạo các di tích nhà Trần. Thị xã hiện có 4 tuyến, 14 điểm du lịch đã được tỉnh công nhận, từng bước thu hút du khách. Riêng năm 2015, Đông Triều đã đón tiếp trên 40 vạn lượt khách du lịch.
Cùng với đó, hệ thống các cơ sở kinh doanh, lưu trú, nhà hàng được đầu tư phát triển. Đến nay, trên địa bàn thị xã có 78 cơ sở kinh doanh lưu trú, trong đó có 1 cơ sở đạt tiêu chuẩn 3 sao, 5 cơ sở đang làm hồ sơ đề nghị công nhận khách sạn đạt tiêu chuẩn 1-2 sao; 65 cơ sở nhà hàng kinh doanh dịch vụ ăn uống, trong đó có nhiều nhà hàng có quy mô lớn và đạt tiêu chuẩn chất lượng; 5 điểm dừng chân của các doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch. Quản lý nhà nước về du lịch có nhiều tiến bộ, công tác đào tạo nguồn nhân lực được quan tâm. Đông Triều là địa phương đầu tiên trên địa bàn tỉnh đã tổ chức Hội nghị tập huấn thuyết minh viên theo tiêu chuẩn VTOS…
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Trưởng Phòng VHTT TX Đông Triều cho biết: Thời gian tới, du lịch trên địa bàn sẽ phát triển theo các chủ đề như: “Về miền đất Phật”, “Khám phá miền quê Đông Triều”, “Quê hương Đệ tứ Chiến khu”, “Về nguồn của ngành than”, “Vui chơi giải trí ở Đông Triều”... theo hướng du lịch bền vững, chuyên nghiệp, hiệu quả và có trọng tâm, trọng điểm. Đặc biệt, phát triển du lịch văn hoá tâm linh ở Đông Triều sẽ có sự liên kết vùng, miền, giúp cho du khách có góc nhìn toàn diện, sâu sắc về hệ thống di sản của nhà Trần - triều đại vang danh bậc nhất lịch sử nước ta. Trong đó, di tích nhà Trần tại Đông Triều kết nối với di tích Côn Sơn, Kiếp Bạc của tỉnh Hải Dương, di tích Tây Yên Tử của Bắc Giang, các di tích Yên Tử, Bạch Đằng, Cửa Ông, Vân Đồn và tâm điểm là Di sản thế giới - Kỳ quan Vịnh Hạ Long của Quảng Ninh, tạo nên chuỗi du lịch di sản văn hoá, tâm linh của tỉnh và cả nước. Phấn đấu đến năm 2020, tổng số khách du lịch đến Đông Triều đạt 60 đến 80 vạn lượt, trong đó khách quốc tế 20 vạn, doanh thu du lịch đạt 300 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho 1.500 lao động, tỷ trọng du lịch trong ngành dịch vụ của thị xã chiếm gần 30%...
Phan Hằng
