Vân Đồn: Hướng tới khu hành chính - kinh tế đặc biệt

Vân Đồn có vị trí chiến lược quan trọng cả về kinh tế và quốc phòng, có tiềm năng to lớn trong phát triển kinh tế, thương mại, du lịch và dịch vụ trong khu vực Đông Bắc Bộ và cả nước. Vân Đồn đang hướng tới một Khu hành chính - kinh tế đặc biệt trong tương lai.

Từ tiềm năng phát triển kinh tế

Huyện đảo Vân Đồn là một trong những địa bàn có nhiều lợi thế được Quảng Ninh ưu tiên huy động các nguồn lực, kêu gọi đầu tư để sớm xây dựng nơi đây trở thành khu kinh tế biển đạt đẳng cấp quốc tế trong tương lai gần. Vân Đồn có tổng diện tích hơn 2.170km2, trong đó diện tích tự nhiên hơn 550km2, phần vùng biển rộng tới 1.620km2, bao gồm 600 hòn đảo lớn nhỏ thuộc Vịnh Bái Tử Long nằm kề Vịnh Hạ Long. Huyện có hơn 20 đảo đất có dân cư sinh sống, trong đó đảo Cái Bầu là đảo trung tâm lớn nhất của huyện với diện tích hơn 300km2. Khu kinh tế Vân Đồn là nơi giàu về nguồn tài nguyên cho phát du lịch sinh thái chất lượng cao nhờ có điều kiện tự nhiên thuận lợi, có nhiều đảo đất hoang sơ và nhiều hang động, bãi biển đẹp. Tài nguyên văn hoá cũng được đánh giá là đa dạng và hấp dẫn, bao gồm các di chỉ khảo cổ Ngọc Vừng, Soi Nhụ, Hà Giắt; các di tích lịch sử như Đền Quan Lạn, các lễ hội Vân Đồn, Quan Lạn, Ngọc Vừng... Huyện đảo Vân Đồn được các nhà khoa học đánh giá là nơi có nguồn hải sản phong phú cả về số lượng và chủng loại. Sản lượng khai thác thuỷ sản của địa phương hàng năm đạt khoảng 20.000 tấn với các loại tôm, cá, cua, ghẹ, trai ngọc, sá sùng, bào ngư...

Với lợi thế vượt trội nằm trên hai hành lang kinh tế (Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Quảng Ninh; Nam Ninh - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng) và vành đai kinh tế ven biển Vịnh Bắc Bộ trong hợp tác phát triển giữa Việt Nam - Trung Quốc (Hải Phòng - Khu công nghiệp dịch vụ đầm Nhà Mạc - TP Hạ Long - Khu kinh tế Vân Đồn - Khu công nghiệp cảng biển Hải Hà - thành phố cửa khẩu quốc tế Móng Cái). Hiện Khu kinh tế Vân Đồn đang có trên 79 dự án đầu tư với tổng số vốn đầu tư đăng ký đạt 9.800 tỷ đồng. Ngoài ra, trên địa bàn còn có 161 doanh nghiệp dân doanh đang hoạt động có tổng vốn đầu tư đăng ký 1.368 tỷ đồng. Đặc biệt, khu kinh tế này đang được triển khai nghiên cứu lập quy hoạch chi tiết 9 phân khu chức năng. Đến nay, công tác khảo sát phục vụ lập quy hoạch phân khu của 4 khu chức năng quan trọng là Khu đô thị Cái Rồng 2.200ha; Khu đô thị Đoàn Kết 4.400ha; Khu công viên phức hợp phía Đông đảo Cái Bầu 2.000ha; Khu đô thị và cảng phía Bắc đảo Cái Bầu 2.000ha đã hoàn thành.

Đến định hướng hình thành Khu hành chính - kinh tế đặc biệt

Với những tiềm năng, thế mạnh đặc biệt Quảng Ninh đã đề xuất với Trung ương cho phép xây dựng Vân Đồn thành Khu hành chính - kinh tế đặc biệt để tiến hành thí điểm đổi mới, cải cách đồng bộ và toàn diện cả về thể chế, cơ chế chính sách, bộ máy hành chính và quản lý điều hành nhằm góp phần trực tiếp, thiết thực hoàn thành sớm mục tiêu đưa Quảng Ninh trở thành tỉnh dịch vụ, công nghiệp hiện đại, trung tâm du lịch quốc tế, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc về quốc phòng, an ninh và phòng tuyến hợp tác cũng như nâng cao khả năng cạnh tranh kinh tế quốc tế. Đây sẽ là một trong 14 khu kinh tế ven biển của cả nước và là động lực quan trọng về kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ninh nói riêng, vùng đồng bằng sông Hồng và của cả nước nói chung. Vân Đồn cũng là một trong những cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng, được xác định là động lực chính để phát triển vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Với diện tích trên 2.000km2, trong đó vùng biển rộng hơn 1.600km2, Khu kinh tế Vân Đồn sẽ tập trung phát triển các loại hình du lịch cao cấp, trung tâm thương mại và tài chính quốc tế, đầu mối giao thương và hậu cần, các công trình đầu mối - dịch vụ giao thông đường thuỷ và hàng không, gắn với phát triển các ngành công nghiệp, nông nghiệp sạch, chất lượng cao.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về Quy hoạch khu kinh tế này, đến nay Quảng Ninh đang thuê tư vấn nước ngoài phản biện điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung xây dựng khu kinh tế Vân Đồn và triển khai quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2000 các phân khu chức năng như: Hệ thống đảo từ khu kinh tế đến huyện Hải Hà; khu đô thị Cái Rồng; khu cảng - đô thị phía Bắc đảo Cái Bầu, khu vực đảo Minh Châu - Quan Lạn và khu vực đảo Ngọc Vừng. Đặc biệt, mới đây tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức lễ ký kết biên bản ghi nhớ về hợp tác đầu tư giữa tỉnh với Tập đoàn ISC (Hoa Kỳ) và Tập đoàn Tuần Châu. Theo đó, UBND tỉnh đồng ý thoả thuận cho ISC và Tập đoàn Tuần Châu nghiên cứu đầu tư Dự án Khu Du lịch phức hợp cao cấp có casino tại xã Vạn Yên. Dự án trị giá 7,5 tỷ USD, có diện tích xây dựng 2.000ha nằm trong danh mục 30 dự án kêu gọi đầu tư của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2013-2015. Khu kinh tế Vân Đồn sẽ là khu kinh tế tổng hợp được vận hành theo quy chế riêng, nhằm phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ninh và vùng Duyên hải Bắc Bộ.

Vừa qua, trong chuyến thị sát tại Vân Đồn, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết, trên cơ sở đề xuất kiến nghị của tỉnh Quảng Ninh, Chính phủ sẽ xem xét các cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm xây dựng Khu hành chính - kinh tế Vân Đồn trình Trung ương và Quốc hội quyết định. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đặc biệt lưu ý tỉnh Quảng Ninh đó là phải quy hoạch tổng thể, phát triển đồng bộ và gắn kết mạng lưới giao thông nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, vị trí lợi thế của Vân Đồn, đồng thời phát triển các lĩnh vực phải gắn với bảo vệ môi trường, đảm bảo sự phát triển bền vững. Hy vọng rằng, với những đề xuất của Quảng Ninh sẽ sớm được Trung ương và Quốc hội xem xét quyết định khi đó Vân Đồn sẽ thực sự cất cánh vươn xa.

Trang Thu