Ngày 2-9-1956, tiếng loa truyền thanh đầu tiên vang trên Đất mỏ đã trở thành hiện tượng mới lạ chưa từng có và đánh dấu sự ra đời của Đài Truyền thanh Hòn Gai, Đài PTTH Quảng Ninh ngày nay...
Một năm sau ngày giải phóng Vùng mỏ, tháng 4-1956, được sự viện trợ và giúp đỡ của Liên Xô (cũ), Đài Truyền thanh Hòn Gai được xây dựng. Tiếp sau đó, Đài Truyền thanh Cẩm Phả cũng được nước bạn giúp đỡ xây dựng. Đây là hai trong số 11 đài truyền thanh của cả miền Bắc được Liên Xô giúp đỡ xây dựng khi ấy, trong đó Vùng mỏ là khu công nghiệp nên được ưu tiên xây dựng 2 đài. Trụ sở của Đài Hòn Gai đặt tại Bến Đoan. Đài được trang bị 2 máy tăng âm công suất 600W/máy, một máy chuyên dùng, một máy ghi âm Mac8, làm chương trình vào băng “cối”, phòng bá âm và hệ thống đường dây, kéo từ trung tâm Đài ở Bến Đoan đi bến phà Bãi Cháy, Hà Lầm, Cọc 5, Hà Tu. Hệ thống loa truyền thanh lúc đầu gồm 16 loa to và 95 loa con 1/4W.
Để phát chương trình đầu tiên vào ngày 2-9-1956, ngoài việc chuẩn bị nội dung, bộ phận kỹ thuật đã triển khai hệ thống dây dẫn và loa đài từ trước đó hàng tháng. Sáng ngày 2-9, tuy không thông báo trước nhưng bà con ở các khu phố của thị xã vẫn biết và háo hức chờ đợi nghe đài. Cả thị xã chỉ có 16 chiếc loa to, nên bà con phải tụ tập ở một số trung tâm nơi mắc loa để nghe được đài. Mọi người hồi hộp theo dõi, chờ đợi. Đúng 7 giờ sáng, buổi tiếp âm Đài Tiếng nói Việt Nam bắt đầu. Trên hệ thống loa truyền thanh Hòn Gai vang lên tiếng nói tường thuật trực tiếp buổi lễ kỷ niệm Quốc khánh 2-9-1956 tại thủ đô Hà Nội. Người dân Hòn Gai đứng nghe tiếng nói của Bác Hồ truyền đi từ Quảng trường Ba Đình lịch sử, ấm áp và thiêng liêng.
Buổi tiếp âm Đài Tiếng nói Việt Nam thành công, được chuyên gia Liên Xô đánh giá rất cao. Và ngay chiều hôm đó, Đài Hòn Gai phát bản tin đầu tiên 15 phút. Đúng 17 giờ, bản nhạc hiệu của Đài được cất lên, đó là ca khúc “Công nhân ca”, sáng tác của nhạc sĩ Văn Cao. Sau đó là câu xưng danh: “Đây là Đài Truyền thanh Hòn Gai” của phát thanh viên Minh Phan vang lên ấm áp, đầy tự hào. Nhân dân hò reo vui mừng, cán bộ, phóng viên “nhà đài” thở phào sung sướng, chuyên gia Liên Xô phấn khởi bắt tay cán bộ, nhân viên “nhà đài” chúc mừng.
Buổi truyền thanh đầu tiên ấy đã đặt nền móng cho sự nghiệp phát thanh truyền hình, là tiền thân của Đài PTTH Quảng Ninh hôm nay. Việc đưa Đài Truyền thanh Hòn Gai vào hoạt động với việc tiếp âm đều đặn các Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Mạc Tư Khoa, Đài Bắc Kinh cùng với 15 phút tin tức vào trước bản tin đầu giờ sáng của Đài Tiếng nói Việt Nam đã phản ánh phong trào thi đua trong những năm đầu khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh, xây dựng cuộc sống mới của cán bộ, công nhân, nhân dân Vùng mỏ.
Đặc biệt là mùa xuân 1957, lần đầu tiên người dân Vùng mỏ được đón một cái Tết cổ truyền vang vọng và tràn đầy tiếng loa truyền thanh trong từng gia đình, trên từng đường phố, ngõ xóm, nghe được hơi thở mùa xuân của đất nước vọng về từ thủ đô Hà Nội, được nghe tiếng Bác Hồ chúc Tết đồng bào và chiến sĩ cả nước trong đêm giao thừa. Cũng bắt đầu từ đây, người công nhân mỏ và người lao động ở Hòn Gai, Cẩm Phả có thêm một người bạn tin cậy cần mẫn, chăm chỉ báo gọi giờ đi làm, vào ca, lên tầng bằng tiếng loa truyền thanh thân thương vào lúc 5 giờ hàng ngày.
Tiếng loa truyền thanh bấy giờ đã trở thành người bạn đồng hành hàng ngày của người dân Vùng mỏ.
“Đây là Đài Truyền thanh Hòn Gai” (năm 1956).
“Đây là Đài Truyền thanh khu Hồng Quảng” (năm 1959).
“Đây là Đài Truyền thanh Quảng Ninh” (năm 1963).
“Đây là Đài Phát thanh Quảng Ninh” (năm 1976).
“Đây là Đài Phát thanh Truyền hình Quảng Ninh” (năm 1983).
Hai giọng nam, nữ quen thuộc cùng bản nhạc hùng tráng của bài “Bạch Đằng giang” mở đầu cho mỗi chương trình phát thanh đã khẳng định chặng đường phát triển của Đài PTTH Quảng Ninh trong thời kỳ đổi mới.
Nguyễn Sơn Hải
(Nguyên PV Đài PTTH tỉnh)
