Chỉ một phút bất cẩn không có sự trông nom của người lớn, cậu bé Phạm Tuấn Hưng (thôn 6, xã Hải Tiến, TP Móng Cái) đã bị gấu nuôi cắn nát đôi chân. Sự cố tai nạn từ lúc 2 tuổi đã khiến Hưng phải lớn lên với sự khiếm khuyết và đã có những lúc sống trong sự tự ti, mặc cảm với mọi người xung quanh. Tai nạn thương tích trẻ em không chỉ ảnh hưởng đến sức khoẻ mà còn chi phối rất lớn đến tâm lý của trẻ, đồng thời để lại nỗi day dứt không nguôi trong lòng người thân, gia đình. Chị Mai Thị Thư, mẹ của Phạm Tuấn Hưng chia sẻ: “Giá như lúc bấy giờ gia đình cẩn thận hơn thì con không bị tai nạn thương tâm như thế… Đến giờ Hưng đã 14 tuổi, việc đi lại hoàn toàn phải có mẹ đưa đón và hỗ trợ của bạn bè. Bản thân con cũng đã phải nỗ lực rất lớn trong một thời gian dài để thích nghi với cuộc sống, vượt qua sự tự ti về khiếm khuyết cơ thể để hoà đồng với mọi người…”.
Đó chỉ là một trong những trường hợp tai nạn thương tích trẻ em rất cụ thể trên địa bàn tỉnh. Những năm gần đây, với nỗ lực của nhiều ngành, của chính các gia đình, số vụ tai nạn thương tích ở trẻ em trên địa bàn tỉnh có xu hướng giảm, song đây vẫn là một vấn đề y tế công cộng nghiêm trọng tiếp tục cần sự quan tâm, vào cuộc của gia đình, nhà trường và xã hội. Theo thống kê của Sở LĐ-TB&XH, năm 2015, toàn tỉnh có 112 trẻ em bị tai nạn thương tích, trong đó, 56 trường hợp trẻ bị tử vong. Trong số nguyên nhân gây tai nạn thương tích cho trẻ thì đuối nước là nguyên nhân hàng đầu, tiếp đó là tai nạn giao thông, bỏng, điện giật, động vật cắn, bị thương do vật sắc nhọn... Số vụ tai nạn thương tích trẻ em thường gia tăng vào dịp hè, khi các em được nghỉ học và vui chơi thiếu sự giám sát, quản lý của người lớn.
Để giảm thiểu tai nạn thương tích trẻ em, ngành LĐ-TB&XH với vai trò chủ chốt đã tập trung làm tốt các chương trình truyền thông, tuyên truyền. Ngành cũng chỉ đạo xây dựng các mô hình, như “Ngôi nhà an toàn”, “Trường học an toàn”, “Cộng đồng an toàn” cho trẻ em. Đặc biệt là tập trung tuyên truyền để toàn xã hội thực hiện tốt phòng chống tai nạn đuối nước, tai nạn giao thông - những nguyên nhân gây tai nạn thương tích hàng đầu, phổ biến đối với trẻ em hiện nay, như phong trào dạy bơi miễn phí, tặng áo phao, cặp phao cứu sinh cho trẻ em vùng sông nước, tặng mũ bảo hiểm, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về Luật Giao thông v.v.. Tiêu biểu như tại TP Móng Cái, Phòng GD-ĐT phối hợp với Công an thành phố thường xuyên tổ chức các chương trình ngoại khoá với chủ đề “An toàn giao thông” cho các em học sinh các trường trên địa bàn. Với hình thức sân khấu hoá thông qua các tiểu phẩm, bài hát lồng ghép kiến thức pháp luật dễ hiểu, dễ nhớ để truyền tải tới các em học sinh thông điệp về thực thi đúng Luật Giao thông khi tham gia giao thông. Các trường học cũng đã đưa chương trình giáo dục kỹ năng sống, xây dựng trường học an toàn, phòng chống tai nạn thương tích trẻ em vào tất cả các trường mầm non, tiểu học, THCS, THPT trên địa bàn. Theo thống kê của ngành GD-ĐT tỉnh, năm học 2014-2015, toàn tỉnh có 620/646 trường được đánh giá đạt tiêu chuẩn trường học an toàn phòng chống tai nạn thương tích, đạt 96%. Trong đó, có nhiều địa phương thực hiện tốt với 100% số trường trên địa bàn đạt tiêu chuẩn trường học an toàn, tiêu biểu như: Huyện Ba Chẽ, Cô Tô, Tiên Yên, Vân Đồn và TP Cẩm Phả.
Quảng Ninh hiện đang xây dựng chương trình bảo vệ trẻ em và thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em, giai đoạn 2016-2020. Mục tiêu cụ thể là giảm tỷ suất trẻ em bị tai nạn thương tích xuống còn 600/100 nghìn trẻ em; giảm tỷ suất trẻ em bị tử vong do tai nạn, thương tích dưới 17/100 nghìn trẻ em. Đặc biệt, chú trọng giảm thiểu tai nạn giao thông và đuối nước. Toàn tỉnh nỗ lực giảm 25% trẻ em tử vong do tai nạn giao thông đường bộ và 6% số trẻ em tử vong do đuối nước so với năm 2015. Trong giai đoạn 2016-2020, toàn tỉnh tiếp tục xây dựng và nhân rộng các mô hình phòng chống tai nạn thương tích trẻ em, như: Mô hình ngôi nhà an toàn, trường học an toàn, cộng đồng an toàn, mô hình phòng chống tai nạn giao thông đường bộ cho trẻ em và phòng chống đuối nước trẻ em. Theo đó, huy động sự vào cuộc của toàn xã hội, đặc biệt phát huy vai trò của nhà trường và gia đình nhằm nỗ lực mang lại một môi trường an toàn cho trẻ em và giảm thiểu tai nạn thương tích trẻ em.
Phương Thúy
