Vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu đối với người tiêu dùng, đặc biệt vào thời điểm giáp Tết Nguyên đán. Để bảo vệ quyền lợi và sức khoẻ của người tiêu dùng, công tác bảo đảm VSATTP đã được các ngành chức năng trong tỉnh tích cực đẩy mạnh.
Còn chưa đầy một tháng nữa là tới Tết Nguyên đán, những ngày này lượng hàng hoá, đặc biệt là thực phẩm có xu hướng tăng mạnh để phục vụ nhu cầu tiêu dùng. Theo thông tin từ một số chợ đầu mối trên địa bàn TP Hạ Long, lượng hàng hoá, thực phẩm được nhập về các chợ trong tháng giáp Tết đã tăng gần 50% so với những tháng khác trong năm. Thực tế này cũng là điều kiện để các cơ sở sản xuất, kinh doanh vì lợi nhuận bất chấp các quy định trà trộn tung ra thị trường các loại thực phẩm giả, kém chất lượng, ảnh hưởng đến sức khoẻ của người tiêu dùng. Do đó công tác thanh, kiểm tra đảm bảo VSATTP càng phải được tăng cường hơn.
Tăng cường kiểm tra
Theo thống kê của Ban Chỉ đạo liên ngành an toàn thực phẩm Quảng Ninh, hiện toàn tỉnh có 17.129 cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm, trong đó có 825 cơ sở sản xuất, chế biến, 9.442 cơ sở kinh doanh, 4.502 cơ sở dịch vụ ăn uống; 1.126 cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố... Để kiểm soát việc thực hiện các quy định về VSATTP của những cơ sở này, thời gian qua công tác thanh, kiểm tra về VSATTP đã được tăng cường. Theo đồng chí Nguyễn Minh Chung, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh: Thanh, kiểm tra là công tác rất quan trọng để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm về VSATTP, qua đó nâng cao hiệu quả đảm bảo VSATTP, hạn chế tối đa các vụ ngộ độc thực phẩm.
Năm 2015, toàn tỉnh đã tổ chức 815 đoàn liên ngành VSATTP, tiến hành kiểm tra trên 19.800 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Kết quả, các đoàn đã phát hiện, xử lý trên 3.500 cơ sở vi phạm các quy định về VSATTP. Để siết chặt quản lý công tác đảm bảo VSATTP dịp Tết Nguyên đán Bính Thân, ngay từ cuối năm 2015 UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch bảo đảm VSATTP Tết Nguyên đán Bính Thân và Lễ hội Xuân năm 2016. Trong đó, toàn tỉnh sẽ tổ chức trên 200 đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành VSATTP, đồng loạt ra quân thanh, kiểm tra tất cả các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn, tập trung vào các nhà hàng, khách sạn, cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ ăn uống. Qua đó, tập trung phát hiện, xử lý, xử phạt nghiêm những cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm vi phạm, công khai các cơ sở vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng để người tiêu dùng nắm bắt, đề phòng.
Bên cạnh đó, các ngành, đơn vị chức năng cũng tăng cường các đoàn thanh tra chuyên ngành, tiến hành thanh, kiểm tra các mặt hàng thực phẩm, lĩnh vực ngành phụ trách. Trong quá trình thanh tra, kiểm tra phát hiện các cơ sở vi phạm sẽ kiên quyết xử lý theo đúng các quy định của pháp luật và tuyệt đối không để các sản phẩm không đảm bảo VSATTP lưu thông trên thị trường, gây hại đến sức khoẻ người tiêu dùng. Đặc biệt, từ tháng 12-2015 đến đầu tháng 1-2016 Công an tỉnh đã phối hợp với các ngành, địa phương phát hiện, xử lý 19 vụ vận chuyển, buôn bán thực phẩm không rõ nguồn gốc; tịch thu tiêu huỷ gần 9 tấn thực phẩm.
Chủ động đề phòng
Chúng tôi có mặt tại chợ Hạ Long I (TP Hạ Long), những ngày này, lượng hàng hoá kinh doanh, đặc biệt là các mặt hàng thực phẩm như: Bánh kẹo, hoa quả… rất phong phú, hơn hẳn những thời điểm khác trong năm. Quan sát tại các cửa hàng kinh doanh bánh kẹo trong chợ, nhiều mặt hàng bánh, kẹo, mứt… phục vụ Tết đã được bày bán, với nhiều kiểu dáng, mẫu mã khác nhau, gồm cả hàng trong nước và ngoài nước. Bên cạnh các mặt hàng có bao bì, nhãn mác đầy đủ, tại các cửa hàng có thể dễ dàng thấy nhiều loại bánh, kẹo, ô mai, hạt bí, hạt dưa… được đựng trong các túi lớn bày bán mà không có thông tin gì về sản phẩm. Khi được hỏi một số người bán hàng cho hay, các mặt hàng này mua về với số lượng lớn nên phải chia ra các túi để bán lẻ cho người mua tiện lựa chọn nhiều loại kẹo bánh khác nhau mà không phải mua cả gói to, đỡ lãng phí… Quả là rất tiện, nhưng chất lượng của những sản phẩm này ra sao thì xem ra người tiêu dùng khó có thể kiểm chứng nếu chỉ bằng mắt thường. Đấy là chưa kể những mặt hàng được bày bán liệu có bị trà trộn các sản phẩm kém chất lượng, hết hạn sử dụng?
Trao đổi về vấn đề này, cũng theo ông Nguyễn Minh Chung, để tránh xảy ra tình trạng mua phải thực phẩm kém chất lượng, mỗi người tiêu dùng cần phải thực hiện một số lưu ý trong mua và sử dụng thực phẩm an toàn như: Chọn mua và sử dụng thực phẩm ở những cơ sở có địa điểm cố định, địa chỉ rõ ràng, có uy tín, được phép kinh doanh thực phẩm, thực hiện đầy đủ các quy định về điều kiện sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Đối với sản phẩm thực phẩm bao gói, chú ý sản phẩm phải còn nguyên bao gói, không rách, nát, không ẩm mốc, có đầy đủ thông tin về sản phẩm (tên, địa chỉ cơ sở sản xuất, chất lượng an toàn thực phẩm, cách bảo quản, cách sử dụng, ngày sản xuất, hạn sử dụng, sản phẩm nhập khẩu có nhãn phụ tiếng Việt). Đối với thực phẩm tươi sống, nhận biết bằng cảm quan và kinh nghiệm của người tiêu dùng đối với từng loại thực phẩm như: thịt, hải sản, rau, củ, quả đều phải có màu sắc tự nhiên, mùi vị đặc trưng riêng, không có các dấu hiệu bất thường. Người tiêu dùng cũng lưu ý, tuân thủ nghiêm các điều kiện bảo quản thực phẩm, chế biến và sử dụng thực phẩm đúng cách...
Nguyễn Thanh