Mặc dù ở Việt Dân (Đông Triều), đội ngũ cán bộ dân số, cộng tác viên dân số đã tích cực vận động, tuyên truyền DS-KHHGĐ đến bà con trong xã, nhưng hai năm gần đây, tỷ lệ sinh con thứ ba lại tăng mạnh. Thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân và Việt Dân đang nỗ lực tìm cách tháo gỡ, nhằm giảm tỷ lệ sinh con thứ ba một cách bền vững.
Gặp chị Nguyễn Thị Làn, cộng tác viên (CTV) dân số thôn Cửa Phúc (Việt Dân) ở buổi giao ban CTV dân số xã, được tổ chức tại Trạm Y tế xã, chị ngậm ngùi cho biết: Buồn lắm em à! Những năm trước mọi người thực hiện KHHGĐ khá tốt, hoạ hoằn lắm mới có một trường hợp sinh con thứ ba. Vậy mà, năm nay thôn tôi có tới những ba trường hợp sinh con thứ ba, chiếm gần một nửa so với cả xã.
Hầu hết các trường hợp sinh con thứ ba ở Việt Dân đều đã có con một bề là gái, như trường hợp của chị Nguyễn Thị Phượng, sinh năm 1982, chồng là Nguyễn Văn Trường, sinh năm 1978. Hiện anh chị đã có hai con gái, nhưng chị Phượng vẫn tiếp tục mang bầu đứa thứ ba. Hay như trường hợp của chị Nguyễn Thị Bích, sinh năm 1976 ở thôn Khê Phượng, giáo viên Trường THCS Việt Dân, đã có hai con gái nhưng chị lại đang mang bầu đứa thứ ba. Việc gia tăng số trẻ sinh ra là con thứ ba không chỉ có ở những gia đình sinh con một bề, muốn đủ cả “nếp, tẻ” mà còn ở cả gia đình đã có trai, gái, như gia đình anh Vũ Chi Việt và chị Nguyễn Thị Bích ở thôn Tân Thành, mặc dù đã đủ “nếp, tẻ”, điều kiện kinh tế gia đình cũng không mấy dư giả nhưng anh chị vẫn muốn sinh thêm đứa thứ ba.
Theo bác sĩ Nguyễn Trung Tuyến, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Việt Dân, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng sinh con thứ ba là do nhiều gia đình có tư tưởng “đông con, đông của”, muốn con trai để nối dõi tông đường... Thêm vào đó, đời sống của người dân ngày một khá giả hơn, những gia đình có điều kiện kinh tế muốn có thêm con đã không ngại đẻ tiếp.
Chị Trần Thị Lương, CTV dân số thôn Khê Phượng, ngồi cạnh tôi tâm sự: Có một cô giáo ở thôn tôi, có hai con gái rồi vẫn muốn sinh thêm đứa con trai. Bởi vậy, khi phát hiện có thai, cô ấy đã quyết định giữ lại. Tuy nhiên, đến tháng thứ 5 đi siêu âm, kết quả lại là con gái. Lúc đó muốn bỏ nhưng thai quá to, sức khoẻ lại yếu nên đành chấp nhận để đẻ đấy chứ.
Còn chị Nguyễn Thị Minh Tư, cán bộ dân số thôn Phúc Thị bộc bạch: Khi chúng tôi đến tuyên truyền, có người trong thôn còn có tư tưởng lệnh lạc.
Thêm lý do nữa là hiện nay, mặc dù đội ngũ cán bộ DS-KHHGĐ xã Việt Dân đã được kiện toàn, song đa số còn trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm thực tiễn nên hiệu quả công việc chưa cao. Bên cạnh đó, chế tài xử phạt chưa rõ ràng, chưa đủ sức răn đe, cán bộ, đảng viên vi phạm sinh con thứ ba mới chỉ dừng lại ở mức độ cảnh cáo, khiển trách. Theo chị Trịnh Thị Lựu, cán bộ chuyên trách dân số xã Việt Dân, trước thực trạng tỷ lệ sinh con thứ ba tăng trong hai năm trở lại đây, cán bộ chuyên trách dân số phối hợp với các CTV dân số đã triển khai “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” để vận động tuyên truyền. Xã đã tuyên truyền 54 lượt tin, bài trên hệ thống loa truyền thanh; tổ chức khám thai cho 92 trường hợp; tiếp thị hơn 200 vỉ thuốc tránh thai và hơn 1.000 bao cao su… Tuy nhiên, hiệu quả vẫn chưa cao. Tính đến nay, toàn xã có 7 trường hợp sinh con thứ ba, chiếm 9,5%.
Thiết nghĩ, để giảm thiểu và ngăn chặn gia tăng tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên, góp phần làm giảm mức sinh, ổn định và nâng cao chất lượng dân số, Trung tâm DS-KHHGĐ huyện Đông Triều và xã Việt Dân cần đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động truyền thông dân số. Trong đó, chú trọng duy trì vững chắc xu thế giảm sinh; đẩy mạnh công tác truyền thông, giáo dục chuyển đổi hành vi về CSSKSS-KHHGĐ; tăng cường phối hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức trong việc lồng ghép tuyên truyền các chủ trương, chính sách về DS-KHHGĐ…
Lưu Linh
