Đồng Lâm là một trong những xã vùng cao khó khăn nhất ở Hoành Bồ với gần 100% đồng bào dân tộc thiểu số. Nhận thức của bà con nơi đây về tảo hôn vẫn còn nhiều hạn chế. Mặc dù, các cán bộ chuyên trách dân số, cộng tác viên dân số đã đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, tư vấn nâng cao nhận thức, chuyển đổi hành vi về việc thực hiện Pháp lệnh Dân số... nhưng tình trạng tảo hôn vẫn diễn ra khá phổ biến trên địa bàn xã.
Trải qua đoạn đường dài gần 20 cây số từ trung tâm huyện, chúng tôi tới thôn Đồng Quặng II, xã Đồng Lâm. Theo cán bộ chuyên trách dân số xã Đồng Lâm, chúng tôi tìm đến nhà của vợ chồng Lý Văn Tuấn và Triệu Thị Hường. Chúng tôi không khỏi ngạc nhiên khi biết Hường năm nay mới 16 tuổi nhưng đã nghỉ học để lấy chồng. Không những thế, Hường còn đang mang bầu tháng thứ 2. Hường hồn nhiên: Em và anh Tuấn gặp nhau trong một lần đi chơi Tết cùng các bạn, rồi chúng em yêu nhau lúc nào không biết. Khi biết em có thai, anh ấy đã xin cưới. Chúng em ra UBND xã đăng ký kết hôn nhưng không được nên đành về ở với nhau, sinh con xong, chờ đến khi em đủ tuổi rồi làm đám cưới.
Hay như trường hợp của Triệu Quý Hải (sinh năm 1995) và Ngô Thị Linh (sinh năm 1994) cũng đã kết hôn khi các em mới chỉ ở độ tuổi trăng tròn. Bà Lý Thị Mai, mẹ đẻ của Linh thở dài: Thấy chúng hẹn hò yêu đương khi tuổi còn quá nhỏ, tôi đã can ngăn nhưng nó có nghe đâu. Tuy biết con chưa đủ tuổi kết hôn nhưng chúng “lỡ” rồi, tôi đành chấp nhận cho chúng về ở với nhau, nhà cũng có thêm người để làm.
Đồng Lâm là một trong những xã có tỷ lệ tảo hôn cao nhất trên toàn huyện. Từ đầu năm đến nay, xã đã có 7 trường hợp tảo hôn. Đây là một vấn đề nhức nhối đáng lo ngại. Tảo hôn không những vi phạm quy định của pháp luật mà còn để lại những hệ lụy khó lường. Được biết, hầu hết các trường hợp tảo hôn ở xã Đồng Lâm đều do có thai trước rồi mới kết hôn.
Chị Nguyễn Thị Hiền, Giám đốc Trung tâm DS-KHHGĐ huyện Hoành Bồ cho biết: Ở lứa tuổi vị thành niên, khi mang thai, cơ thể người mẹ chưa phát triển hoàn thiện, chưa đủ điều kiện sức khoẻ để nuôi dưỡng bào thai. Hơn nữa, các em còn thiếu nhận thức và kỹ năng cần thiết, chưa có sự chuẩn bị về mặt tâm lý, ý thức trách nhiệm khi mang thai. Hiện tại, những cặp vợ chồng này vẫn chưa có giấy chứng nhận kết hôn, không được pháp luật thừa nhận, con cái sinh ra không được chăm sóc và nuôi dưỡng đầy đủ.
Trung tâm DS-KHHGĐ huyện Hoành Bồ đã tích cực phối hợp với chính quyền địa phương cử cán bộ, cộng tác viên dân số “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” để tuyên truyền về việc không tảo hôn. Ngoài ra, Trung tâm còn tổ chức truyền thông lưu động; nói chuyện chuyên đề với sự tham gia của già làng, trưởng bản; thành lập các nhóm sinh hoạt cộng đồng, thanh niên, vị thành niên… Tuy nhiên, công tác tuyên truyền về việc giảm thiểu tình trạng tảo hôn vẫn gặp nhiều hạn chế.
“Trình độ nhận thức của bà con còn thấp, nhiều quan niệm lạc hậu, họ muốn con cái lập gia đình sớm để có người làm. Địa bàn xã lại rộng, bà con sống không tập trung, khoảng cách giữa các nhà dân xa cũng khiến cho công tác tuyên truyền của chúng tôi trở nên khó khăn hơn. Thêm nữa, hiện chưa có chế tài thích hợp nào để ngăn chặn tình trạng tảo hôn…” - chị Nguyễn Thị Hạnh Hoa, cán bộ dân số xã Đồng Lâm chia sẻ.
Có thể thấy, để giải quyết dứt điểm tình trạng tảo hôn trên địa bàn xã Đồng Lâm không thể trong “một sớm, một chiều”. Mong rằng các cấp, các ngành có sự quan tâm, vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa trong tuyên truyền, vận động người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn xã nói riêng và huyện Hoành Bồ nói chung sớm xoá bỏ được những hủ tục trên.
Lưu Linh
