Do nhận thức về dư luận xã hội chưa đầy đủ nên việc ban hành chính sách ở một số nơi chưa thực sự phù hợp và hiệu quả, nhiều khi còn làm giảm lòng tin của nhân dân với công tác chỉ đạo của chính quyền các cấp. Điều này đòi hỏi phải đổi mới công tác nắm bắt dư luận xã hội, xây dựng đội ngũ cộng tác viên dư luận xã hội đủ năng lực, đáp ứng được yêu cầu trong tình hình mới.
Là tỉnh có công nghiệp, dịch vụ phát triển và tốc độ đô thị hoá nhanh, Quảng Ninh có nhiều lợi thế trong phát triển KT-XH. Tuy nhiên, việc triển khai các dự án đòi hỏi thực hiện công tác đền bù và giải phóng mặt bằng nhiều, nảy sinh vấn đề ô nhiễm môi trường… đã ít nhiều ảnh hưởng lợi ích của các nhóm xã hội khác nhau. Việc nắm bắt dư luận xã hội ở những nơi này, nơi kia chưa được cấp có thẩm quyền quan tâm nên đã xảy ra tình trạng người dân khiếu kiện, tụ tập đòi quyền lợi, thậm chí có vụ người dân bị kích động, lôi kéo đã gây mất an ninh trật tự, làm khó khăn cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp chính quyền. Vụ việc người dân tụ tập, cản trở không cho phương tiện lưu thông ở khu vực Nhà máy Xi măng Lam Thạch thuộc Công ty CP Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh để phản đối việc nhà máy gây ô nhiễm môi trường và vụ bức xúc với việc nổ mìn, khai thác đá của Công ty TNHH Hưng Thịnh, hàng chục hộ dân thôn Đồng Đặng (xã Sơn Dương, Hoành Bồ) dựng lều chắn đường đi qua khai trường mỏ đá của Công ty này, thậm chí một số người còn quá khích khi cản trở hoạt động của cơ quan chức năng khi tham gia giải quyết vụ việc… là những minh chứng điển hình.
Những năm qua, công tác nghiên cứu, nắm bắt dư luận xã hội của tỉnh trực tiếp do Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ chủ trì thực hiện đã bước đầu tạo được những kết quả nhất định. Đội ngũ cán bộ là công tác dư luận xã hội đã chủ động nắm bắt tâm tư, tình cảm, nguyện vọng và cả những bức xúc của nhân dân, từ đó kịp thời báo cáo với cấp uỷ đề ra phương hướng giải quyết hiệu quả. Tuy nhiên, theo đánh giá của Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ thì đội ngũ cán bộ làm công tác điều tra dư luận xã hội vừa thiếu, vừa yếu, trình độ nắm bắt và phân tích tình hình còn hạn chế, ngại va chạm và đôi khi còn nể nang, né tránh những vấn đề nhạy cảm nên chất lượng báo cáo không cao, chưa phản ánh đúng tình hình. Ban Tuyên giáo các cấp uỷ đã phân công cán bộ làm công tác nắm tình hình dư luận xã hội nhưng ở cơ sở - cấp cần thiết nhất thì lại chưa có cán bộ chuyên trách, chưa xây dựng được mạng lưới cộng tác viên.
Từ nhận thức về tầm quan trọng của vấn đề và thực trạng nêu trên, Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ đã xây dựng Đề án xây dựng đội ngũ cộng tác viên dư luận xã hội tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2011-2015 với mục tiêu là nâng cao chất lượng nắm bắt diễn biến tâm trạng, tư tưởng của cán bộ, đảng viên, nhân dân về những vấn đề lớn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác lãnh đạo; dự báo kịp thời, chính xác dư luận xã hội và đề xuất được các giải pháp nhằm đưa ra được những quyết sách đúng đắn, xử lý các vấn đề bức xúc phát sinh, không để xảy ra các “điểm nóng” trên địa bàn. Để đạt được mục tiêu này, Đề án của Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ đã xác định các nhiệm vụ, giải pháp như: Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ đảng, nâng cao trách nhiệm của ban tuyên giáo các cấp và sự phối hợp giữa các ban, ngành liên quan trong công tác dư luận xã hội; tiếp tục đổi mới nội dung phương thức, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dư luận xã hội; xây dựng, củng cố đội ngũ làm công tác dư luận xã hội; tăng cường đầu tư phương tiện, kinh phí hoạt động cho công tác này.
Trong giải pháp xây dựng, củng cố đội ngũ làm công tác dư luận xã hội, Đề án cho rằng cần xây dựng đội ngũ này trong hệ thống chính trị, tức là trong cả các cơ quan quản lý nhà nước và các đoàn thể chính trị xã hội từ tỉnh đến cơ sở. Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ phân công một đồng chí Phó trưởng Ban phụ trách và bố trí một cán bộ làm công tác dư luận xã hội; bí thư đảng uỷ xã (phường, thị trấn) phụ trách công tác tư tưởng trong đó có công tác dư luận xã hội, đồng chí cán bộ thường trực đảng uỷ trực tiếp theo dõi công tác dư luận xã hội; bí thư chi bộ, đảng bộ cơ quan trực thuộc các đảng bộ trực thuộc tỉnh phụ trách công tác dư luận xã hội. Trên cơ sở đề xuất của ban tuyên giáo cùng cấp, cấp uỷ quyết định tổ chức mạng lưới cộng tác viên dư luận xã hội công khai, ổn định với số lượng: Cấp tỉnh có từ 40 đến 60 người, cấp huyện từ 10 đến 15 người, cấp xã từ 5 đến 10 người, đảng bộ và chi bộ trực thuộc đảng bộ cấp huyện có từ 3 đến 5 người. Cùng với đó là thí điểm sử dụng từ 2 đến 3 cộng tác viên dư luận xã hội ở cấp tỉnh để nắm bắt dư luận xã hội về công tác đánh giá cán bộ, xử lý những việc nổi cộm trên địa bàn. Hàng năm, ngân sách các cấp bố trí kinh phí hoạt động thường xuyên cho công tác dư luận xã hội. Kinh phí cho công tác dư luận xã hội (do ban tuyên giáo lập dự toán và quản lý) gồm: Đầu tư trang thiết bị, giao ban định kỳ, điều tra dư luận xã hội, bồi dưỡng cộng tác viên...
Về đề án này, nhiều ý kiến bày tỏ đồng tình với sự cần thiết của việc xây dựng đội ngũ cộng tác viên dư luận xã hội. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng nếu tổ chức mạng lưới cộng tác viên trong cả hệ thống chính trị và ở các cấp như đề án của Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ là quá nhiều, cồng kềnh và chưa chắc đã hiệu quả. Nhiều người cũng đồng tình với ý kiến đề xuất rằng cộng tác viên dư luận xã hội không cần đông nhưng cần “tinh”. Họ phải là những người hàng ngày được tiếp xúc với nhiều người dân, được nghe những người khác chia sẻ, tâm sự về các vấn đề của đời sống xã hội. Có như thế, các cơ quan chức năng mới có được những thông tin thực chất để đánh giá dư luận xã hội, từ đó làm cơ sở cho việc điều chỉnh cơ chế, chính sách...
Ngọc Hà
