Thời gian qua, LĐLĐ tỉnh đã tích cực chỉ đạo công đoàn các cấp phối hợp thực hiện tốt quy chế dân chủ (QCDC), từ đó đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động (NLĐ), xây dựng mối quan hệ lao động hài hoà, hợp tác trong doanh nghiệp (DN), phát huy hơn nữa vai trò của tổ chức công đoàn.
Đi vào nền nếp
Thông qua báo cáo của các cấp công đoàn trong tỉnh, 10 tháng đầu năm 2013 đã có 28/28 công ty TNHH MTV nhà nước ở địa phương tổ chức đại hội CNVC, 473/473 cơ quan hành chính sự nghiệp, 186/186 cơ quan xã, phường, thị trấn tổ chức hội nghị CBCC; có 407/523 (77,8%) công ty TNHH, công ty cổ phần có tổ chức công đoàn tổ chức Hội nghị NLĐ, 95% doanh nghiệp T.Ư phối hợp chỉ đạo hoạt động công đoàn trên địa bàn tổ chức đại hội CNVC. Từ đầu năm, LĐLĐ tỉnh cũng đã đi kiểm tra, khảo sát và phối hợp kiểm tra 6 đợt tại 82 DN về thực hiện QCDC.
Có thể khẳng định, công tác tổ chức đại hội CNVC hàng năm đã đi vào nền nếp, Hội nghị NLĐ đã từng bước được các DN quan tâm triển khai, việc xây dựng và thực hiện QCDC được thể hiện thông qua các nội quy, quy chế, quy định và thoả ước lao động tập thể (TƯLĐTT), đã được nhiều DN quan tâm, thực hiện, CNVC-LĐ đã được công khai nhiều vấn đề liên quan đến tổ chức và hoạt động quản lý tại DN. Trong các hội nghị, đại hội đã có nhiều ý kiến thảo luận, bổ sung sửa đổi quy chế nội bộ, xây dựng, ký kết và kiểm điểm thực hiện TƯLĐTT, một số DN thực hiện chế độ chính sách cho NLĐ với mức cao hơn pháp luật quy định. Công đoàn đã thực hiện vai trò đại diện CNVC-LĐ tham gia thảo luận các nội dung mà người sử dụng lao động và NLĐ quan tâm, tham gia quản lý nhà nước, thực hiện QCDC. Nhiều DN tổ chức đối thoại giữa người sử dụng lao động và NLĐ theo định kỳ và đột xuất khi giải quyết những vấn đề liên quan đến CNVC-LĐ. Các ý kiến của NLĐ về nâng cao thu nhập, cải thiện điều kiện làm việc, đảm bảo ATVSLĐ, đào tạo nghề, thi đua thực hiện nhiệm vụ chính trị, các chỉ tiêu kinh tế đã được người sử dụng lao động quan tâm, bàn biện pháp, thống nhất thực hiện đạt kết quả. Thông qua đó, việc thực hiện chính sách đối với NLĐ có chuyển biến tích cực góp phần xây dựng mối quan hệ lao động hài hoà, ổn định, tiến bộ tại cơ sở.
Thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-ĐCT của Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam về “Đổi mới, nâng cao chất lượng thương lượng, ký kết và thực hiện TƯLĐTT” và Nghị quyết Đại hội XII Công đoàn Quảng Ninh về “Chương trình đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả thương lượng, ký kết và thực hiện TƯLĐTT trong DN giai đoạn 2013-2018”, LĐLĐ tỉnh đã thành lập Ban chỉ đạo, Tổ chuyên gia trực tiếp hỗ trợ CĐCS trong tập huấn, tham gia xây dựng, thương lượng, ký kết TƯLĐTT trong DN, có cơ chế hỗ trợ mỗi TƯLĐTT được ký mới là 1 triệu đồng. Đây là việc làm mới so với cả nước. Đến hết tháng 10-2013, đã có 503/674 (74,4%) doanh nghiệp ký được TƯLĐTT, so với năm 2008 tăng 15%. Đã có nhiều TƯLĐTT quy định thực hiện những chế độ chính sách cho NLĐ có lợi cao hơn so với quy định pháp luật, tránh sao chép lại pháp luật hoặc có các nội dung chung chung; NLĐ thông qua đại diện CĐCS đã thoả thuận dân chủ bàn bạc thống nhất sửa đổi, bổ sung hoặc ký mới TƯLĐTT tại đại hội CNVC, hội nghị NLĐ hàng năm của DN hoặc thông qua hội nghị thường kỳ ký kết và tổ chức thực hiện.
Phát huy dân chủ trực tiếp
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện QCDC còn một số tồn tại, hạn chế. Về phía DN, việc chấp hành pháp luật lao động của một bộ phận người sử dụng lao động chưa đầy đủ, ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện chế độ chính sách với NLĐ. Nhiều doanh nghiệp ngoài nhà nước (DNNNN) chưa có tổ chức Đảng, nên việc chỉ đạo và tổ chức thực hiện QCDC còn hạn chế. Vẫn còn gần 20% DN chưa tổ chức hội nghị NLĐ hàng năm; chưa bổ sung kịp thời nội quy lao động, TƯLĐTT, các quy chế, quy định của DN cho phù hợp với Luật Lao động… Chất lượng, nội dung hội nghị người lao động ở một số công ty cổ phần, công ty TNHH còn hạn chế. Về phía CĐCS khả năng thương lượng còn hạn chế, còn khoảng 30% CĐCS DNNNN chất lượng hiệu quả hoạt động thấp nên chưa thực hiện tốt vai trò đại diện đoàn viên CNVC-LĐ, tham gia thương lượng giải quyết tranh chấp lao động, tham gia tổ chức Hội nghị NLĐ, giám sát, phản biện xã hội... NLĐ tham gia ý kiến xây dựng quy chế, quy định còn hạn chế. CNLĐ chưa phát huy được quyền dân chủ thực sự của mình, đặc biệt tại DNNNN, FDI.
Theo bà Đỗ Thị Lan, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh: “Để thực hiện QCDC theo đúng quy định pháp luật, LĐLĐ tỉnh đã tích cực tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn thực hiện QCDC, pháp luật về lao động và công đoàn trong CNVC-LĐ theo hướng đa dạng hoá hình thức, hướng tới cơ sở và sát với từng đối tượng. Bên cạnh đó, LĐLĐ tỉnh đã chủ động phối hợp với UBND tỉnh để chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, DN về thực hiện QCDC, xây dựng mối quan hệ lao động hài hoà, ổn định và tiến bộ tại DN thông qua việc thương lượng, ký kết và thực hiện TƯLĐTT; thực hiện đề tài khoa học xã hội “Giải pháp nâng cao chất lượng, ký kết và thực hiện TƯLĐTT tại các DN trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”. LĐLĐ tỉnh cũng kiến nghị với Tổng LĐLĐ Việt Nam, đề nghị với Nhà nước sớm luật hoá thực hiện QCDC ở các loại hình DN, có chế tài xử lý đủ mạnh trong việc xử lý vi phạm về QCDC và cả việc trì hoãn thành lập CĐCS; xây dựng cơ chế pháp lý rõ ràng cho việc kiểm tra, giám sát và phản biện xã hội của Công đoàn và CNVC-LĐ đối với thực hiện QCDC ở cơ sở và thực hiện các quy định của pháp luật. Đồng thời, phối hợp với các cơ quan liên quan kiểm tra định kỳ và đột xuất, đôn đốc và hướng dẫn các DN trong việc thực hiện quy định về QCDC; hàng năm tiến hành tổng kết, đánh giá, khen thưởng, đề ra nhiệm vụ, biện pháp khắc phục những tồn tại…
Nhờ phát huy tốt công tác tham gia thực hiện QCDC ở cơ sở mà ý thức trách nhiệm của người đứng đầu trong DN ngày càng nâng cao hơn; nguyên tắc tập trung dân chủ được đề cao trong các mặt hoạt động của DN, tình hình tư tưởng của CNVC-LĐ ổn định, tích cực tham gia vào các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước, nhiệm vụ chính trị của mỗi DN.
Thanh Hằng
