Cuối năm 2010, tỉnh đầu tư hệ thống xử lý nước thải y tế cho tất cả các trạm y tế tuyến xã trên địa bàn. Điều này góp phần đáng kể cho công tác bảo vệ môi trường. Tuy nhiên đến nay, nhiều hệ thống đã dừng hoạt động do hỏng, chưa được duy tu bảo dưỡng...
Thực hiện Đề án 25, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 3765/QĐ-UBND (ngày 7/11/2016) chuyển tất cả trạm y tế tuyến xã từ trực thuộc trung tâm y tế, Sở Y tế về UBND các huyện, thị xã, thành phố quản lý (từ ngày 1/1/2017). Theo đó, tất cả những đầu tư xây dựng, nâng cấp, bảo dưỡng, sửa chữa ở các trạm này thuộc trách nhiệm của các địa phương, trong đó có việc bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống xử lý nước thải y tế.
Sau khi tiếp nhận trạm y tế tuyến xã, thời gian qua, các địa phương cũng đã chỉ đạo trạm y tế tuyến xã thực hiện tốt việc xử lý chất thải y tế. Rác thải rắn ở các trạm được phân loại, thu gom, đảm bảo quy định. Các địa phương đều đã ký hợp đồng với Công ty TNHH Sản xuất dịch vụ Thương mại môi trường xanh ở tỉnh Hải Dương để thu gom, xử lý rác thải y tế.
Về chất thải lỏng, theo đầu tư của tỉnh như đã nói trên, đến năm 2014, tất cả hệ thống xử lý nước thải y tế tuyến được đưa vào vận hành, sử dụng. Sau khi trạm y tế bàn giao về địa phương, phòng y tế một số huyện, thị, thành phố cũng đã chủ động mời các đơn vị có chuyên môn về khảo sát lại thực trạng của hệ thống xử lý nước thải y tế ở các trạm, từ đó đề xuất với địa phương bố trí kinh phí cho việc mua hóa chất, bảo dưỡng hệ thống... Tiêu biểu như: Các trạm y tế xã, phường ở TP Hạ Long đều được rà soát và bảo dưỡng thường xuyên, nên hiện hoạt động rất tốt; 19 hệ thống xử lý chất thải lỏng y tế của các trạm y tế tại TX Quảng Yên vừa được bảo dưỡng, sửa chữa lại...
Tuy nhiên đến nay, việc xử lý nước thải y tế ở nhiều trạm y tế tuyến xã gặp một số khó khăn. Cụ thể tại huyện Đầm Hà, 10 trạm y tế tuyến xã nơi đây đều có hệ thống xử lý nước thải y tế, nhưng phần lớn đã dừng hoạt động. Theo nhiều trạm, họ chỉ biết hệ thống còn hoạt động hay không thông qua nghe tiếng máy chạy. Bởi thế mà gần 2 năm nay, ở một số trạm không còn tiếng máy chạy nữa nhưng cũng không biết hệ thống hỏng ở chỗ nào để đề xuất sửa chữa. Một số địa phương trong tỉnh cũng rơi vào tình cảnh tương tự.
Hiện nay, đa số các trạm chưa được nhận bàn giao hồ sơ của hệ thống xử lý nước thải y tế, như: Bản vẽ hoàn công, sổ theo dõi, vận hành hệ thống... Nhiều trạm chưa được cấp kinh phí cho hoạt động bảo trì, bảo dưỡng thường xuyên cho hệ thống, mặc dù Thông tư liên tịch số 58/2015/TTLT-BYT-BTNMT quy định: “Thiết bị xử lý chất thải y tế phải được bảo trì, bảo dưỡng định kỳ theo hướng dẫn của nhà sản xuất và ghi đầy đủ thông tin vào Sổ nhật ký vận hành thiết bị, hệ thống xử lý chất thải y tế...”. Vì không được bảo dưỡng định kỳ, hiện hệ thống xử lý nước thải y tế ở nhiều trạm đã bị hỏng, không sử dụng được, như ở Trạm Y tế xã Việt Dân (TX Đông Triều), Trạm Y tế thị trấn Bình Liêu (huyện Bình Liêu), Trạm Y tế xã Tân Lập (huyện Đầm Hà)... Hầu hết các trạm không có kết quả kiểm tra chất lượng nước thải y tế.
Theo một số địa phương, do các trạm y tế, phòng y tế chưa chủ động đề xuất, nên không bố trí kinh phí để duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống xử lý nước thải y tế. Lãnh đạo nhiều trạm y tế cho rằng: Do chưa có quy trình cụ thể về bảo trì bảo dưỡng, hệ thống này đổ bê tông kín, nên không kiểm tra được xem hỏng ra sao; không có chuyên môn kỹ thuật để biết được hỏng những gì, từ đó đề xuất kinh phí bảo dưỡng, sửa chữa. Bởi vậy nhiều trạm mong muốn các cơ quan chức năng có hướng dẫn quy trình bảo trì, bảo dưỡng cụ thể để các trạm áp dụng.
Ngành Y tế cho rằng: Hiện trạm y tế đã bàn giao về địa phương quản lý; bởi vậy địa phương phải có trách nhiệm thuê tư vấn, giám sát, xem xét hệ thống xử lý nước thải y tế hỏng ra sao để từ đó bảo dưỡng, sửa chữa kịp thời. Ngành hỗ trợ giới thiệu những đơn vị có đủ năng lực tư vấn, giám sát, sửa chữa nếu địa phương đề xuất. Bà Từ Anh Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, cho biết: Với chức năng, nhiệm vụ được giao, hằng năm Trung tâm tổ chức hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ cho các trạm về xử lý chất thải y tế, giám sát công tác quản lý môi trường y tế tại các địa phương, trong đó có các trạm y tế. Sau các đợt giám sát đều có biên bản kiểm tra giám sát gửi cho các trạm và thông báo cho phòng y tế các địa phương kịp về kết quả giám sát. Trung tâm không có chức năng, nhiệm vụ chuyên sâu về kỹ thuật máy móc để xem hỏng ra sao.
Mong rằng, những tồn tại trong xử lý nước thải y tế ở trạm y tế tuyến xã sớm được các cơ quan chức năng, địa phương có phương án khắc phục, để bảo vệ tốt hơn môi trường trên địa bàn.
Thu Nguyệt
[links()]
