Ngày 10-5, TP Uông Bí chính thức chôn lấp rác thải của toàn thành phố tại bãi thải Than Thùng, xã Thượng Yên Công (thuộc địa bàn quản lý của Công ty TNHH MTV Than Nam Mẫu). Sự kiện này đã kết thúc chuỗi thời gian hơn 4 tháng (kể từ sau Tết Nguyên đán) Uông Bí phải mang rác của mình đi đổ nhờ tại các bãi rác của TP Hạ Long và huyện Đông Triều.
Việc đổ rác tại bãi thải Than Thùng chỉ là tạm thời (trong thời gian chờ hoàn thành dự án Nhà máy xử lý chất thải rắn và sản xuất nguyên liệu tái tạo Bắc Sơn (khoảng 8 tháng)). Khu vực Than Thùng vốn đã là bãi đổ thải đất đá phục vụ sàng tuyển than của doanh nghiệp, lại nằm cách xa dân cư hơn 3km... Về căn bản việc vận chuyển chôn lấp rác thải trong điều kiện đúng quy trình quy định sẽ không gây ảnh hưởng tới đời sống người dân. Về phía TP Uông Bí, trước khi lựa chọn phương án đổ rác thải tại bãi thải Than Thùng cũng đã cam kết không gây ảnh hưởng tới môi trường với quy trình xử lý rác chặt chẽ, bao gồm 7 bước phun hoá chất, vôi bột, lu lèn đất sét... Mặc dù vậy ngay từ đầu phương án này đã vướng phải phản đối của một số người dân xã Thượng Yên Công. Họ lo ngại về tình trạng ô nhiễm môi trường nguồn nước, không khí... do rác thải đem lại. Thậm chí trước đó, từ những lo ngại này, một số người dân thôn Miếu Bòng (khu vực dân cư gần bãi thải Than Thùng) đã có những biểu hiện tiêu cực, khiến TP Uông Bí phải xử lý cưỡng chế.
Với mục đích “mục sở thị” những cam kết của TP Uông Bí về quy trình xử lý rác thải tại bãi thải Than Thùng, ngày 20-5, tức là 10 ngày sau khi bãi rác đi vào hoạt động, chúng tôi đến thực tế tại nơi này. Thời điểm này bãi thải Than Thùng đang chứa khoảng gần 800 khối rác thải nhưng đã được che phủ toàn bộ bằng lớp đất dày. Nhờ vậy mà đứng ngay tại bãi rác cũng ít thấy tình trạng quá nặng mùi xú uế hoặc ruồi nhặng bu kín. Khu vực dân cư sinh sống lại càng không bị ảnh hưởng về mùi. Ngoài ra, mặc dù trước đó trời mưa khá to và kéo dài vài ngày, song nhờ có các hố lắng nước thải và cống dẫn nước thải ra xa khu vực bãi rác, đồng thời đỉnh đống rác được phủ kín bằng bạt nên đã không xảy ra tình trạng rác bị ngập úng trong nước, nước thải tràn ra trong khu vực bãi rác.
Thực tế này đã phần nào cho thấy ý thức trách nhiệm cũng như quyết tâm của TP Uông Bí trong việc đảm bảo môi trường cho người dân. Ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Công ty cổ phần Môi trường và đô thị Uông Bí cho biết: “Chúng tôi đang làm tốt hơn cả quy trình quy định. Ngoài thực hiện đủ các bước xử lý hoá chất, lu, lèn... chúng tôi đổ rác ngày nào, phủ kín đất ngày đó và phủ với lớp đất dày. Cụ thể cứ 6 xe rác thì có tới 4 xe đất phủ. Trong khi đó, thông thường đổ rác tập trung từ 5 đến 10 ngày sau đó mới phủ đất...”. Được biết, với quy trình xử lý như trên, Công ty cổ phần Môi trường và đô thị Uông Bí đang phải bù lỗ bởi chi phí thực tế đã vượt xa so với khung giá quy định. Tuy nhiên, để tránh ảnh hưởng đến dân nên doanh nghiệp này vẫn quyết tâm làm. Anh Lê Ngọc Hà, Phó Phòng Tài nguyên Môi trường thành phố cho biết: “Cùng với xã Thượng Yên Công, người dân trong khu vực, Phòng Tài nguyên Môi trường luôn có người thường trực tại bãi rác để giám sát hiệu quả thực hiện công tác xử lý rác của doanh nghiệp. Thực tế cho thấy sự phối hợp và tăng cường giám sát này đã nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp, đạt được mục tiêu đề ra”.
Đến thời điểm này, những cố gắng của TP Uông Bí trong xử lý rác thải tại bãi rác Than Thùng đã tạo được sự hài lòng của người dân trong khu vực. Trao đổi với chúng tôi, một số người dân thôn Miếu Bòng đã thể hiện sự thiện cảm, đồng tình, không còn lo lắng như trước đây nữa. Được biết, trên tinh thần này, vừa qua hơn 60 hộ dân thôn Miếu Bòng đã có cam kết không cản trở việc vận chuyển, chôn lấp rác thải tại bãi rác Than Thùng. Ông Nguyễn Văn Khánh, người dân trong thôn cho biết: “Ngoài trừ việc các xe rác đi qua khu dân cư vẫn có mùi, thỉnh thoảng còn chảy nước thải ra lòng đường, còn lại đến giờ thì chưa thấy ảnh hưởng gì lớn...”. Cùng ý kiến với ông Khánh, chị Nguyễn Thị Nga tâm sự: “Nếu thành phố và doanh nghiệp làm đúng cam kết, xử lý rác đúng quy trình như hiện nay, để người dân chúng tôi không bị ảnh hưởng thì chúng tôi sẽ không bao giờ có hành vi cản trở. Chỉ sợ rằng mấy nữa các ông ấy lại làm liều, làm càn thì dân khổ lắm...”.
Việc thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt của toàn TP Uông Bí tại bãi rác Than Thùng, mặc dù chỉ là biện pháp tình thế, tuy nhiên hơn lúc nào hết TP Uông Bí cần phải tuyệt đối đảm bảo đúng quy trình xử lý, cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất nguy cơ có thể gây ảnh hưởng xấu đến đời sống của người dân. Trước mắt công tác vận chuyển rác cần được đảm bảo hơn, tránh rò rỉ nước thải ra đường. Ngoài ra TP Uông Bí cũng cần quan tâm xây dựng các công trình bể chứa nước sinh hoạt tập trung cho nhân dân. Hiện nay hầu hết các hộ dân đang dẫn nước trực tiếp từ các mặt nước nổi trong khe suối trong vùng về gia đình.
Thanh Bình
