Trong tiến trình đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước, việc điều chỉnh mô hình tổ chức để phù hợp với yêu cầu quản trị trong từng giai đoạn là tất yếu. Khi chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai đồng bộ theo chủ trương của Trung ương, nhiều mô hình phục vụ hành chính từng phát huy hiệu quả cần được xem xét, đánh giá lại để bảo đảm tính thông suốt, hiệu lực, hiệu quả trong vận hành. Tại Quảng Ninh, địa phương luôn kiên trì mục tiêu xây dựng chính quyền phục vụ, quyết định chấm dứt thí điểm mô hình Trung tâm Phục vụ Hành chính công 1 cấp trực thuộc UBND tỉnh vì thế không nằm ngoài logic cải cách chung, mà là một bước điều chỉnh cần thiết, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và hướng tới phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

Mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp là sáng kiến thí điểm tiên phong được Chính phủ giao thực hiện từ cuối năm 2024 và được HĐND tỉnh thông qua theo Nghị quyết số 238/NQ-HĐND ngày 06/12/2024 nhằm tiếp tục tạo đột phá trong cải cách hành chính. Tỉnh Quảng Ninh đã triển khai mô hình này trên cơ sở sáp nhập Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh, cấp huyện, Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả cấp xã trước đây thành một đầu mối thống nhất là tổ chức hành chính trực thuộc UBND tỉnh và chuyển nhiệm vụ kiểm soát TTHC về Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh. Tháng 7/2025, tỉnh tổ chức lại hệ thống Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp theo hướng mở rộng hoạt động đến cấp cơ sở, thành lập mới 54 Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, phường, đặc khu, cùng 8 điểm Tiếp nhận và trả kết quả trực thuộc 2 Trung tâm Phục vụ hành chính công đặc khu để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. 

Trong 1 năm thí điểm triển khai, Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp đã chủ động cập nhật danh mục thủ tục hành chính lên Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính, cập nhật, niêm yết công khai nội dung chi tiết, xây dựng quy trình nội bộ trên môi trường điện tử để các cơ quan, đơn vị thực hiện tiếp nhận hồ sơ trên Hệ thông thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh. Phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, các doanh nghiệp công nghệ số rà soát, điều chỉnh, bổ sung các chức năng, tính năng của Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính đáp ứng theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp và mô hình Trung tâm phục vụ hành chính công một cấp; cung cấp đầy đủ mẫu biểu, thành phần hồ sơ, quy trình nội bộ giải quyết, thực hiện cấu hình quy trình điện tử trên Hệ thống thông tin giải quyết của 2.253 thủ tục hành chính, xây dựng eform điện tử 1.150 thủ tục hành chính trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính. Thường xuyên theo dõi, giám sát Bộ chỉ số chỉ đạo điều hành và đánh giá chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công theo thời gian thực trên môi trường điện tử. 

Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp nhanh chóng phát huy hiệu quả trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số và triển khai Đề án 06. Đặc biệt, sau khi Quảng Ninh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hoạt động của hệ thống Trung tâm Phục vụ hành chính công tiếp tục khẳng định hiệu quả, thể hiện rõ ở quy mô tiếp nhận, xử lý khối lượng lớn hồ sơ và mức độ hài lòng rất cao của người dân, doanh nghiệp. Việc thu phí, lệ phí được thực hiện hoàn toàn bằng phương thức điện tử, bảo đảm công khai, minh bạch. Công tác ứng dụng con dấu thứ hai và chứng thư số được triển khai đồng bộ, với hơn 13.000 văn bản, kết quả được ký xác thực ngay tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh. 

Theo bà Nguyễn Hải Vân, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh, sau gần 1 năm triển khai, mô hình đã đạt được một số kết quả nhất định, bộ máy tinh gọn hơn, cán bộ do trung tâm quản lý nên không có sự xáo trộn thường xuyên, việc điều phối cán bộ làm việc tại các trung tâm được bố trí theo tần suất giao dịch hồ sơ của địa phương đảm bảo phù hợp, công tác tập huấn, bồi dưỡng được thực hiện kịp thời. Việc điều chuyển nhiệm vụ kiểm soát TTHC từ Văn phòng UBND tỉnh cho trung tâm quản lý đã giúp cho việc kiểm soát TTHC được đồng bộ, thống nhất, xuyên suốt, kịp thời, thuận lợi cho việc công bố, công khai TTHC. Công tác giải quyết TTHC được kiểm soát độc lập, chặt chẽ quy trình các bước, cũng như kết quả giải quyết TTHC của UBND các xã, phường, đặc khu được minh bạch, hiệu quả.

“Quy trình, cách thức, nội dung giải quyết TTHC được thực hiện thống nhất chung trong toàn hệ thống một cấp. Việc bố trí cán bộ chuyên trách của Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, phường, đặc khu thực hiện nhiệm vụ tiếp nhận toàn bộ TTHC tại các xã, phường, đặc khu, không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Công tác kiểm tra, giám sát thông qua các hệ thống phần mềm, phản ánh của người dân hay các buổi họp trực tiếp hằng tuần của trung tâm đã kịp thời nắm bắt thông tin và có cơ chế khen thưởng phù hợp, cũng như kịp thời chấn chỉnh, nhắc nhở đối với những vi phạm...” – bà Nguyễn Hải Vân, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh nhấn mạnh.

Đối với người dân và doanh nghiệp, tất cả TTHC được đưa về một đầu mối duy nhất, giải quyết theo quy trình chuẩn hóa, công khai, dễ theo dõi. Theo bà Phạm Thị Dung, thôn Phúc Tiến, xã Đầm Hà, “việc giải quyết TTHC phi địa giới hành chính giúp người dân chúng tôi có thể nộp TTHC tại bất kỳ Trung tâm Phục vụ hành chính công nào, không cần phải về đúng nơi có thẩm quyền hành chính, giúp tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí đi lại”. 

Sau gần 1 năm triển khai, mô hình thí điểm Trung tâm Phục vụ Hành chính công một cấp cũng bộc lộ một số tồn tại. Theo đồng chí Lê Văn Ánh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, công tác tham mưu, thẩm định văn bản chuyên ngành về kiểm soát thủ tục hành chính có thời điểm chưa đáp ứng yêu cầu về chất lượng; sự phối hợp giữa các sở, ban, ngành và địa phương chưa phải lúc nào cũng đồng bộ. Nguồn nhân lực ở một số vị trí chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chuyên môn, kỹ năng giao tiếp và tác phong phục vụ; việc điều chuyển, luân chuyển nhân sự giữa các cấp gặp không ít khó khăn trong giai đoạn đầu. Ứng dụng công nghệ thông tin vẫn còn một số hạn chế khi một số phần mềm dùng chung chưa liên thông với hệ thống chuyên ngành của các bộ, ngành; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình tuy cao nhưng số lượng hồ sơ thực tế nộp trực tuyến vẫn chưa tương xứng. Ở một vài địa phương vùng khó khăn, cơ sở vật chất của Trung tâm cấp xã còn thiếu đồng bộ, chưa đạt chuẩn mô hình mới.

Trên cơ sở đánh giá toàn diện những ưu điểm và hạn chế đó, UBND tỉnh đã báo cáo Tỉnh uỷ, HĐND tỉnh và đề xuất chính thức chấm dứt mô hình thí điểm Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp trực thuộc UBND tỉnh. 

Ngày 6/12/2025, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh nghe báo cáo về việc xin chủ trương về mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp. Sau khi nghe Ban Thường vụ Đảng ủy Ủy ban nhân dân tỉnh báo cáo và các ý kiến thảo luận tại hội nghị, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã đồng ý chủ trương chấm dứt thí điểm thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp trực thuộc UBND tỉnh Quảng Ninh; thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh là tổ chức hành chính thuộc Văn phòng UBND tỉnh và thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã là tổ chức hành chính thuộc UBND cấp xã; điều chuyển biên chế từ Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh về UBND các xã, phường, đặc khu. Đồng thời, giao Đảng ủy Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo Ủy ban nhân dân tỉnh báo cáo cấp có thẩm quyền và triển khai thực hiện các thủ tục, quy trình thành lập, điều chuyển biên chế bảo đảm hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã theo quy định.

Chuyển đổi mô hình từ thí điểm tập trung về phân cấp đến tận cơ sở cho thấy quyết tâm của Quảng Ninh trong xây dựng nền hành chính phục vụ, hiện đại và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm. Khi mô hình được điều chỉnh, trọng tâm cải cách không dừng ở việc sắp xếp tổ chức, mà đang chuyển mạnh về cơ sở, nơi trực tiếp tiếp nhận, giải quyết công việc cho người dân, doanh nghiệp.Việc kết thúc thí điểm không phải là bước lùi, mà là bước tiến có tính hệ thống, để mô hình được hoàn thiện, mở rộng, bền vững hơn và gắn chặt với chuyển đổi số toàn diện mà tỉnh đang triển khai quyết liệt