Năm 2025, cụ thể hóa Nghị quyết số 17-NQ/TU của Tỉnh ủy, công tác xây dựng môi trường văn hóa tại Quảng Ninh đã chuyển mạnh từ "lượng" sang "chất", đi vào chiều sâu và thực chất. Với phương châm lấy nhân dân làm trung tâm, việc xây dựng những không gian văn hóa lành mạnh không chỉ nâng cao chất lượng đời sống tinh thần, mà còn đưa văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển nhanh và bền vững của tỉnh.

Việc tập trung triển khai có hiệu quả phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” đã trở thành nhiệm vụ trọng tâm. Các đơn vị, đị phương đã đẩy mạnh các phong trào xây dựng “Gia đình văn hóa”, “Thôn, khu phố văn hóa”, “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu” và “Cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa”. Những phong trào này được lồng ghép chặt chẽ với Cuộc vận động Xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và các nội dung của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới. Đây chính là cơ sở vững chắc để từng địa phương, cơ quan, đơn vị chung tay thực hiện hiệu quả mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng trên địa bàn toàn tỉnh.

Trong năm 2025, với vai trò là Cơ quan Thường trực Ban chỉ đạo Phong trào tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh xét và công nhận danh hiệu “Cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp văn hóa” giai đoạn 2023-2024 cho 50 đơn vị trên địa bàn. Đồng thời, đơn vị đã chủ trì phối hợp với Sở Nội vụ tham mưu trình Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định tặng danh hiệu “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu” năm 2024 cho 18 đơn vị xuất sắc nhất toàn tỉnh. Để tiếp tục nâng cao tiêu chuẩn trong giai đoạn mới, Sở đã tham mưu trình UBND tỉnh Dự thảo Bộ tiêu chí “Thôn, làng, khu văn hóa kiểu mẫu trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”, tạo ra đích đến mới cho các khu dân cư trong việc xây dựng đời sống văn minh.

Công tác tuyên truyền, vận động nhân dân cũng được triển khai sâu rộng, đặc biệt là sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Các địa phương đã thực hiện tuyên truyền bằng nhiều hình thức như sân khấu hóa, tuyên truyền cổ động trực quan, tọa đàm, hội nghị, diễn đàn, in pa nô, thiết kế, xây dựng video, clip, thiết kế và in inforgraphic... về tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa; Thôn, khu phố văn hóa; Xã, phường, thị trấn tiêu biểu. Bên cạnh đó, việc xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư cũng được chú trọng, nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong việc tự quản đời sống văn hóa tại cơ sở. 

Đi đôi với việc xây dựng các danh hiệu, việc hình thành nếp sống văn minh và quy tắc ứng xử cũng là một nhiệm vụ trọng tâm được triển khai đồng bộ. Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã thực hiện tuyên truyền trực quan “Bộ quy tắc ứng xử trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” thông qua 30 pa nô tại các điểm công cộng, khu hành chính và khu tập trung đông dân cư. Song song đó, Sở Nội vụ cùng các ban, ngành, địa phương đã tích cực lan tỏa “Quy tắc ứng xử và chuẩn mực đạo đức công vụ” đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong các cơ quan nhà nước. Những hoạt động này không chỉ nhằm tạo ra môi trường làm việc chuyên nghiệp mà còn hướng tới khơi dậy truyền thống yêu nước, niềm tự hào và ý chí tự lực, tự cường của con người Vùng mỏ với tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”.

Bên cạnh các yếu tố về con người, hệ thống thiết chế văn hóa cũng được tỉnh và các địa phương tập trung nâng cấp mạnh mẽ để đáp ứng nhu cầu hội họp, giao lưu văn hóa, văn nghệ của nhân dân. Đến nay, 100% thôn, khu phố trên địa bàn tỉnh đều có nhà văn hóa và được lắp đặt các dụng cụ tập luyện thể dục thể thao phục vụ cộng đồng. Điều đáng mừng là công tác xã hội hóa thiết chế văn hóa đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình từ các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân. Hiện toàn tỉnh có 5 điểm chiếu phim, 30 sân tennis, 167 bể bơi và 133 sân bóng đá cỏ nhân tạo hoàn toàn do tư nhân đầu tư xây dựng. Đây chính là những không gian quan trọng để gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc, đồng thời là nơi tổ chức các hoạt động hội thi, hội diễn văn hóa, văn nghệ thường niên.

Sự phát triển của môi trường văn hóa còn được thể hiện rõ nét qua sự lớn mạnh của đội ngũ nghệ nhân, nghệ sĩ trên địa bàn. Tính đến thời điểm hiện tại, Quảng Ninh có 32 nghệ nhân trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể, 59 nghệ nhân dân gian Việt Nam, 02 nghệ sĩ nhân dân, 17 nghệ sĩ ưu tú và 129 nghệ sĩ Vùng mỏ. Đây là lực lượng nòng cốt trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của tỉnh nhà. Đồng thời, các sở, ngành, địa phương, đoàn thể đều có những phong trào, hoạt động xây dựng môi trường văn hóa phù hợp với đặc điểm tình hình. Tiêu biểu như Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh với “Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc”; Liên đoàn Lao động với đợt sinh hoạt “Học Bác lòng ta trong sáng hơn”; Hội Liên hiệp Phụ nữ với 22 mô hình, câu lạc bộ giữ gìn giá trị văn hóa dân tộc và Đoàn Thanh niên với phong trào “Thanh xuân dâng Đảng”...

Có thể thấy các giải pháp đồng bộ từ tuyên truyền vận động đến đầu tư nguồn lực đã giúp nâng cao rõ rệt nhận thức của cán bộ và nhân dân về nếp sống văn hóa, văn minh cơ sở. Phong trào văn hóa, văn nghệ quần chúng phát triển mạnh mẽ. Đạo đức và lối sống tốt đẹp trong gia đình được phát huy, những đặc trưng, bản sắc của con người Quảng Ninh ngày càng được định hình rõ nét, tạo nên một cộng đồng đoàn kết, nghĩa tình. Đây chính là nền tảng vững chắc để Quảng Ninh tiếp tục phát triển nhanh và bền vững trong những năm tiếp theo.