Bảo hiểm cháy nổ (BHCN) đã trở thành loại hình bảo hiểm bắt buộc đối với hàng chục đầu mục đối tượng có nguy cơ cháy nổ từ gần 7 năm nay. Tuy nhiên, đến thời điểm này số đơn vị liên quan tham gia loại bảo hiểm này còn rất nhỏ bé, thậm chí nhiều đơn vị còn khá xa lạ với BHCN.
Đơn vị tham gia BHCN - đếm trên đầu ngón tay
Chợ Hạ Long II vừa phối hợp với Công ty Bảo hiểm BHS Quảng Ninh kiểm kê lại tài sản để hoàn tất thủ tục tham gia BHCN năm 2014. Đây đã là năm thứ 5 đơn vị này mua BHCN. Năm nay, mức phí BHCN đơn vị phải đóng lên đến trên 1 tỷ đồng, cao hơn gần gấp 2 lần so với 4 năm trước đó. Ông Nguyễn Văn Thành, cán bộ Ban Quản lý chợ cho biết: Chủ đầu tư đã quyết định lựa chọn gói BHCN 100%. Như vậy họ chấp nhận chi khoảng 1/7 doanh thu cả năm cho việc tham gia loại hình bảo hiểm này. Cũng theo ông Thành, thực tế với mức phí trên có thể thấy giá trị đầu tư cho BHCN của chợ Hạ Long II cao, tuy nhiên nếu xét ở góc độ đảm bảo an toàn và giá trị cho tổng thể công trình chợ trị giá trên 120 tỷ đồng này là hoàn toàn xứng đáng. Đó là chưa nói đến tổng giá trị hàng hoá trong chợ cũng lên đến hàng trăm tỷ đồng với trên 1.000 hộ tham gia kinh doanh.
Theo quy định, có tới 16 đầu mục các loại đối tượng bắt buộc phải tham gia BHCN. Đơn cử như các cơ sở sản xuất, chế biến, kho vật liệu nổ, dầu mỏ, khí hoá lỏng; cửa hàng kinh doanh xăng dầu; các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực điện; chợ có quy mô thuộc cấp huyện quản lý trở lên; chung cư, khách sạn 5 tầng trở lên; bệnh viện quy mô 50 giường trở lên; trụ sở hành chính từ 6 tầng trở lên; rạp hát, rạp chiếu phim từ 200 chỗ ngồi trở lên; bến xe ô tô 200 xe trở lên... Như vậy có nghĩa toàn tỉnh có đến hàng ngàn đơn vị, doanh nghiệp trong diện phải mua BHCN, tuy nhiên hiện con số đã và đang tham gia BHCN rất thấp. Ngay trên địa bàn TP Hạ Long có hàng trăm đối tượng bắt buộc phải mua BHCN song theo thống kê của Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy (Công an tỉnh) hiện mới có các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, kinh doanh điện, xăng dầu, vật liệu nổ, khí hoá lỏng,... nhóm có nguy cơ cháy nổ cao nhất là tương đối tự giác tham gia. Số các đơn vị còn lại, kể các các khách sạn, chung cư, trụ sở làm việc cao tầng... đều tìm cách “né” BHCN. Con số thống kê mới nhất của các đơn vị chức năng thành phố cho thấy có đến 50% chợ, trung tâm thương mại; 80% khách sạn; 100% chung cư; các bệnh viện, bến xe trên địa bàn TP Hạ Long là không mua BHCN. Ngay như toà nhà chung cư Hạ Long (phường Hòn Gai) cao đến 11 tầng với gần 100 hộ dân sinh sống và kinh doanh với nguy cơ cháy nổ luôn thường trực thế nhưng không mua BHCN. Trong khi đó toà nhà này hiện hệ thống báo cháy tự động hỏng; máy bơm không đảm bảo; họng nước chữa cháy vách tường, van đóng mở nước có hiện tượng bị kẹt... không đáp ứng yêu cầu về phòng chống cháy. Giống như vậy, toà nhà Liên cơ quan số 2 của tỉnh với quy mô 17 tầng, là trụ sở làm việc của nhiều cơ quan hành chính của tỉnh song trong năm 2013 này cũng “thoái” mua BHCN... Thực tế, theo thống kê doanh thu BHCN của các doanh nghiệp bảo hiểm khá “hẻo”, nhiều năm nay luôn đạt thấp mức nhất trong các loại hình bảo hiểm, với chỉ trong khoảng trên dưới 10% tổng doanh thu. Trong đó Công ty Bảo hiểm Dầu khí Quảng Ninh chỉ đạt gần 7%; Công ty CP Bảo hiểm Pjico, Công ty CP Bảo hiểm Bảo Long Quảng Ninh... 10%; Công ty Bảo hiểm BHS đạt cao hơn với 15%... Một con số quá nhỏ bé so với thực tế.
Bán, mua BHCN đều khó
Có thể khẳng định, việc tham gia BHCN của các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh còn rất nhỏ bé. Nguyên nhân của việc này xuất phát từ ý thức của các đơn vị chưa cao, nếu không muốn nói là không tự giác chấp hành. Tuy nhiên, cũng phải thấy rằng bên cạnh đó thì hiện cả việc mua và bán BHCN đều khó khăn và đang gặp những rào cản nhất định. Cụ thể, để thực hiện giao dịch BHCN thành công thì nhất định bên mua phải đảm bảo hạ tầng kỹ thuật phòng chống cháy và được cấp có thẩm quyền xác định. Trong khi đó như đã biết hiện số các đơn vị đáp ứng yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật phòng chống cháy rất thấp. Hiện nay, đối với hệ thống chợ, trung tâm thương mại, toàn tỉnh mới chỉ có 5 đơn vị là chợ Hồng Hà, Metro, chợ 1 Móng Cái, Trung tâm Thương mại Togi, chợ Hạ Long II là có hệ thống chữa cháy tự động, đáp ứng yêu cầu tối thiểu về hạ tầng kỹ thật phòng chống cháy. Riêng chợ Hạ Long I, mặc dù nằm trong nhóm chợ lớn nhất tỉnh với tổng diện tích trên 30.000m2, hàng nghìn hộ kinh doanh, song hạ tầng kỹ thuật phòng chống cháy còn thiếu và yếu. Kết quả kiểm tra gần đây cho thấy hệ thống chữa cháy tự động chôn ngầm, không phát huy tác dụng; thiết bị đầu báo cháy, chuông báo cháy khẩn cấp bị hỏng; họng nước, vách tường thiếu nước; hệ thống mạch vòng chôn ngầm nên đã bị bục gỉ... Ngay cả hệ thống các chung cư, kể các các chung cư hiện đại, cao từ 10 tầng trở lên cũng đều không được trang bị hệ thống trang thiết bị phòng chống cháy đồng bộ. Chị Nguyễn Thu Huyền, nhân viên Công ty Bảo hiểm BHS cho biết: Với hạ tầng như vậy thì dù khách hàng có muốn mua BHCN thì chúng tôi cũng không bán được, bởi không đảm bảo về các tiêu chí mua bán BHCN theo quy định. Trong khi đó nguy cơ cháy nổ thì lại rất dễ xảy ra và khi đã xảy ra thì hậu quả thường nặng nề... Đó là không nói đối với các hộ tiểu thương, một trong những điều kiện để tham gia BHCN là phải có giấy tờ chứng minh lượng hàng hoá xuất, nhập mỗi ngày, trong khi đó đây gần như là điều kiện không thể thực hiện được. Anh Nguyễn Văn Thắng, một hộ kinh doanh hàng khô ở chợ Hạ Long I cho biết: Chúng tôi vẫn biết quy định bắt buộc phải có giấy tờ chứng minh lượng hàng như vậy để làm cơ sở tính giá trị đền bù khi có sự cố xảy ra. Tuy nhiên, hiện chỉ có các siêu thị thì mới làm được như vậy chứ chúng tôi vẫn giao dịch bằng miệng thì làm sao mà có đầy đủ những hoá đơn chứng từ đó được. Còn đối với các chung cư, hầu hết các căn hộ đều đã được mua và vì thế mà chủ đầu tư cũng “phủi tay” trách nhiệm trong công tác đảm bảo an toàn cháy nổ tại đây. Ngoài ra thì hiện nay mức phí BHCN cũng khá cao, thông thường trong khoảng từ 0,4% đến 0,9% giá trị bảo hiểm, đồng thời mức điều chỉnh phí cũng tăng nhanh, nhiều gói tăng gần gấp đôi so với thời điểm 5 năm trước đây. Đơn cử như gói BHCN 100% giá trị công trình chợ như chợ Hạ Long II đang tham gia. Đây chính là lý do khiến các đơn vị hành chính, doanh nghiệp thiếu kinh phí tham gia BHCN.
Có thể thấy BHCN đã và đang chiếm vai trò tính cực trong việc đảm bảo an toàn giá trị tài sản của các đơn vị, doanh nghiệp trước nguy cơ cháy nổ. Ngoài ra đây còn là quy định bắt buộc, nhằm giảm thiểu thiệt hại khi có cháy xảy ra cũng như tăng cường hiệu quả công tác quản lý đối với các đơn vị có nguy cơ cháy nổ của cơ quan chức năng. Bởi vậy đã đến lúc các đơn vị chức năng cần có những giải pháp thiết thực, mạnh tay hơn để đẩy mạnh công tác này.
Ý kiến người trong cuộc:
Việt Hoa - Thanh Hằng (Thực hiện)
