Bố bỏ đi biệt xứ, mẹ làm ăn thất bại rồi quẫn chí tự vẫn, tài sản trong nhà khánh kiệt dần. Chỉ còn lại 4 chị em thơ dại sống với bà ngoại trong căn nhà dột nát. Tưởng như tất cả đã chấm hết sau cái chết của bà. Nhưng bằng nghị lực phithường, vật lộn với khó khăn để vươn lên trong cuộc sống, họ đã làm nên điều kỳ diệu...
Tuổi thơ bất hạnh
Sinh năm 1984, Vũ Thu Huyền là chị cả trong một gia đình có 4 chị em. Mẹ cô vốn nổi tiếng với nghề buôn bán bất động sản ở Cửa Ông (TX Cẩm Phả ) vào những năm chị em Huyền còn bé tí. Cảnh nhà sa sút bắt đầu từ khi bố bỏ mẹ con Huyền ra đi. Những đứa bé ngây thơ không thể hiểu hết chuyện của người lớn, chỉ thấy trong nhà thiếu đi hơi ấm của người cha, cũng vì thế mà những đợt cáu gắt của mẹ đến với chị em Huyền nhiều hơn. Rồi khi mẹ tự vẫn năm Huyền lên 9 tuổi, đứa em út mới lên 3. Trong ngày đám tang mẹ mà chị em Huyền cũng chẳng hiểu vì sao mẹ chết. 4 chị em chuyển đến ở với bà ngoại trong căn nhà dột nát ở xã Đông Xá, huyện Vân Đồn. Mỗi khi mưa bà cháu Huyền lại ôm nhau nằm thu gọn một góc giường tránh dột.
Mới 10 tuổi Huyền đã phải làm nhiều công việc của người lớn. Từ lên rừng lấy củi, xuống biển mò cua bắt ốc mang sang tận chợ Cửa Ông bán. Chính vì phải làm nhiều việc kiếm tiền phụ giúp bà nuôi các em nên mới học đến lớp 5, cô bé ham học đã phải gạt nước mắt từ biệt mái trường. Sáng sớm lên rừng, chiều lại xuống biển đến tối muộn, nhưng Huyền vẫn không quên được trường lớp. Tích cóp được ít tiền, Huyền đi học trở lại và dù bỏ dở 2 năm giữa chừng, Huyền vẫn theo kịp các bạn cùng lớp. Lúc ấy, Vũ Thị Hường, em gái kế Huyền cũng đã bắt đầu biết làm những công việc người lớn như chị. Vừa bước vào cấp hai, chị em Huyền đã phải tần tảo lam lũ lo từng bữa cho cả nhà. Số tiền trợ cấp ít ỏi hàng tháng dành cho trẻ mồ côi không đủ ăn học khiến hai chị em Huyền càng phải làm việc cực nhọc hơn. Cả những đêm không trăng, một mình Huyền mò mẫm lấy cây ràng ràng về bán. Có hôm đi học buổi sáng Huyền đã ngủ gật trên lớp vì phải thức khuya làm quá muộn. Vậy mà những bữa cơm trộn khoai lang vẫn cứ hàng ngày tiếp diễn. Nhiều bữa, cơm thì ít mà khoai thì nhiều, Huyền và bà chỉ dám ăn khoai để nhường cơm cho các em. Những lúc như vậy, Huyền lại âm thầm khóc, thương cho các em. Ý định bỏ học dành thời gian kiếm tiền nuôi bà và các em lại thôi thúc trong tâm trí của một cô bé sớm già trước tuổi....
Nghị lực phi thường
Huyền ngồi trước mặt tôi, đôi mắt ngân ngấn nước nhưng không làm giảm đi vẻ nghị lực trên khuôn mặt cô gái. Chỉ khi nhớ lại quãng thời gian ấy mới làm cho cô khóc. Tôi đoán vậy và chìm dần vào quá khứ của Huyền theo giọng kể đều đều nơi ghế đá sân Trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh.
"Học, phải học". Ý nghĩ ấy đã được Huyền khẳng định chắc chắn với chính mình từ khi lên lớp 9. "Lúc đó em đã nghĩ rằng chỉ có học mới có thể thay đổi được hoàn cảnh hiện tại. Nếu bỏ học để đi làm kiếm sống thì không phải là giải pháp lâu dài" - Huyền kể. Tuy nhiên, giữa ước mơ và hoàn cảnh thực tại không ít lần đã làm cho suy nghĩ của Huyền bị giằng xé. Có buổi mang ốc ra chợ bán rồi lại mang về vì ế ẩm, Huyền lại tủi thân cho số phận của mình. Cô em gái cũng gầy rạc đi vì làm quá sức và vì những bữa cơm thiếu chất. Mặc dù vậy, Huyền vẫn động viên các em: "Chị sẽ cố gắng vừa học vừa nuôi các em, không đứa nào được bỏ học cả". Cảm thương hoàn cảnh của chị em Huyền, Trung tâm Nuôi dạy trẻ mồ côi của tỉnh đã ngỏ ý đưa 2 em của Huyền vào Trung tâm để bớt đi phần nào gánh nặng, nhưng cả 4 chị em không ai chịu đi. Huyền tâm sự: "Chúng em đã vui buồn gắn bó với nhau quen rồi nên không muốn sống xa nhau". Đến khi tốt nghiệp lớp 12, Huyền nói với bà muốn thi vào đại học. Cô gái nhà nghèo không hề ngạc nhiên trước sự phản đối của bà. Mang thâm tâm không chỉ là thực hiện niềm ham học của riêng mình mà còn mong tìm tới tương lai tốt đẹp hơn cho cả bốn chị em, Huyền đã trốn bà lên Hà Nội đi thi đại học, rồi sau đó lại thi tiếp Trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh, trong túi có đúng 700 nghìn đồng.
"Ngày nhận giấy báo đỗ cả 2 trường Đại học Văn hoá và Cao đẳng Sư phạm là ngày vui sướng nhất của em" - Huyền nở nụ cười khi nhớ lại ngày vui hiếmhoiấy. Nhưng ngay sau đó, nỗi lo lắng về chi phí ăn học, cuộc sống khó khăn của bà và các em ở nhà lại chợt đến. Đấu tranh mãi, Huyền mới quyết định nhờ họ hàng giúp đỡ và chọn theo học Trường Cao đẳng Sư phạm vì vừa gần nhà để lo toan cho bà và các em, vừa yêu thích nghề sư phạm và cả vì "không phải đóng học phí". Bản tính tự lập từ bé khiến cho cô gái cương nghị như Huyền ít khi nhờđến sự giúp đỡ của người khác. Cũng nhờ tính tự lập ấy mà Huyền đã vượt qua những ngày tháng thiếu thốn trên trường. Mới vào học được ít lâu, Huyền đã lo đi tìm việc. Bất cứ việc gì có thể kiếm tiền trang trải chi phí sinh hoạt Huyền đều chấp nhận làm hết. Từ rửa bát thuê cho những quán cơm sinh viên, đến làm gia sư, giúp việc nhà...Vậy mà có thời gian Huyền phải ăn mỳ tôm cả tháng, người gầy rộc, mặt mũi xanh xao. Đang học năm thứ nhất thì nghe tin bà mất, chỗ dựa tinh thần cuối cùng của 4 chị em đã không còn nữa, gần như trên đời chẳng còn gì để bấu víu. Nhưng rồi Huyền cũng vượt qua nỗi đau mất mát ấy để tiếp tục học tập, cô lại động viên, an ủi các em gắng học với niềm hy vọng một ngày mai tươi sáng.
Không phụ lòng chị, cô em gái Vũ Thị Hường cũng thi đỗ vào khoa Văn - Sử trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh như chị. Dường như đã quen với mọi khó khăn nên dù cuộc sống sinh viên có bao nhiêu thiếu thốn, nhất là phải tự chu cấp, chị em Huyền cũng đã vượt qua. Hơn hết, Huyền cũng yên tâm với hai em ở nhà sống trong sự lo toan của chị đã sớm nhận thức được hoàn cảnh và phấn đấu hết mình. Tuy không là những học sinh giỏi nhưng cả Hằng và Thắng đều yêu thích môn văn như hai chị. Căn nhà dột nát xưa nay đã được thay bằng một căn nhà mới từ quỹ xoá nhà tạm của tỉnh.
...Ngồi với tôi trong sân trường của các thầy cô giáo tương lai, nhìn các bạn đang vui đùa, gương mặt Huyền bỗng rạng ngời hạnh phúc.Tôi hỏi: "Sắp ra trường rồi, em có dự định gì chưa?". Huyền không trả lời mà xin phép đọc cho tôi nghe bài thơ em mới viết:
"...Tôi vẫn biết xuân đẹp nhưng sẽ qua
Và cuộc đời chỉ một lần mơ ước
Nên cuộc sống hãy đẹp và vui nhé
Mỉm nụ cười và đừng tắt trên môi".
Bài thơ giản dị đã làm tôi cảm thấy ấm áp hơn vì tin rằng, bằng nghị lực của mình, chị em Huyền sẽ làm nên điều kỳ diệu.
