Trước những rủi ro ngày càng tinh vi và phức tạp trên không gian mạng, trang bị kỹ năng nhận diện, ứng phó và tự bảo vệ đang trở thành yêu cầu thiết thực đối với thế hệ trẻ. Từ thực tiễn sử dụng mạng xã hội, nhiều giải pháp được đề xuất theo hướng tăng trải nghiệm, phát huy vai trò chủ động của người trẻ.
Em Nguyễn Duy Thanh, Trường TH và THCS Hà Tu, phường Hà Tu, thành phố Quảng Ninh: “Tổ chức những buổi hướng dẫn bằng các tình huống thực tế”
Theo em, để học sinh sử dụng mạng xã hội an toàn thì các bạn phải biết cách xử lý khi có vấn đề xảy ra. Hiện nay, nhiều bạn dùng mạng xã hội chủ yếu để giải trí, trò chuyện, nhưng cũng rất dễ xảy ra những hiểu lầm dẫn đến tranh cãi, có khi nói những lời làm tổn thương nhau, thậm chí rủ nhau tẩy chay một bạn trên mạng. Em nghĩ nhà trường có thể tổ chức những buổi hướng dẫn bằng các tình huống thực tế, để chúng em biết cách nhận ra khi một bạn đang bị bắt nạt trên mạng, cách can ngăn hoặc làm dịu tranh cãi trong nhóm chat và khi nào cần báo cho thầy cô. Ngoài ra, có thể xây dựng một hộp thư ẩn danh hoặc kênh để học sinh dễ chia sẻ những chuyện mình gặp phải.
Em Bùi Tiến Minh, Trường THPT Vũ Văn Hiếu, phường Hà Tu, thành phố Quảng Ninh: "Lập nhóm hỗ trợ kỹ thuật số, giúp các bạn xử lý những sự cố"
Em thích tìm hiểu về công nghệ nên em thấy mạng xã hội có rất nhiều điều hay, mình có thể học hỏi, cập nhật kiến thức và tìm kiếm thông tin rất nhanh. Nhưng càng sử dụng nhiều, em càng thấy trên mạng cũng có không ít rủi ro. Chỉ vì tò mò bấm vào một đường link lạ là có thể mất tài khoản, dính mã độc. Hay như những video deepfake giả giọng nói, khuôn mặt người khác, nếu không để ý thì rất dễ tin. Theo em, thay vì chỉ học lý thuyết về an toàn mạng, nhà trường có thể cho học sinh xử lý những tình huống thực tế hơn. Ví dụ như cách bật bảo mật hai lớp, nhận biết link lừa đảo, kiểm tra nguồn tin hoặc sử dụng AI để hỗ trợ phát hiện những thông tin đáng ngờ. Những bạn yêu thích công nghệ như chúng em cũng có thể lập nhóm hỗ trợ kỹ thuật số, giúp các bạn xử lý những sự cố cơ bản khi gặp vấn đề trên mạng.
Anh Lê Văn Trí, Tổng Giám đốc ADC Việt Nam: “Trang bị tư duy “phản biện số” cho thế hệ trẻ”
Việc nhân rộng mô hình sử dụng mạng xã hội an toàn cho học sinh, sinh viên Quảng Ninh là rất cần thiết. Tôi cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là ngăn chặn mã độc hay tin giả, mà là tốc độ phát triển quá nhanh của các thuật toán thao túng tâm lý và công nghệ lừa đảo mạo danh tinh vi. Để mô hình phát huy hiệu quả bền vững, chúng ta cần kết hợp chặt chẽ giữa giải pháp công nghệ và giáo dục hành vi: Ứng dụng các hệ thống lọc dữ liệu thông minh, triển khai chatbot AI cảnh báo sớm rủi ro trên các kênh truyền thông học đường, xây dựng bộ công cụ trực quan hóa giúp các em dễ dàng nhận diện bẫy mạng. Đồng thời cũng cần trang bị tư duy “phản biện số” cho thế hệ trẻ để tạo ra không gian mạng an toàn, văn minh.
Anh Đỗ Văn Doanh, Phó Trưởng phòng Công tác Học sinh sinh viên, Trường cao đẳng Y tế Quảng Ninh: “Trao quyền chủ động cho chính người trẻ”
Trực tiếp triển khai thí điểm từ năm 2022, Trường Cao đẳng Y tế Quảng Ninh nhận thấy thách thức lớn nhất không nằm ở việc phổ biến quy định mà là làm sao để nội dung an toàn mạng thực sự “chạm” tới sinh viên. Nếu chỉ đăng tải văn bản khô cứng hay tuyên truyền một chiều, các em sẽ rất nhanh lướt qua và bỏ ngoài tai. Kinh nghiệm của chúng tôi là trao quyền chủ động cho chính người trẻ. Việc phát huy các hạt nhân từ CLB Truyền thông CYQ hay CLB Lý luận trẻ đã giúp nhà trường “trẻ hóa” thông tin qua video ngắn, sân khấu hóa tình huống thực tế và bắt nhịp đúng các nền tảng mới. Bước sang giai đoạn nhân rộng năm 2026, nhà trường xác định công tác này phải gắn chặt với thực chất: 100% cán bộ, giảng viên, HSSV ký cam kết gắn liền với tiêu chí thi đua rèn luyện hàng năm. Đồng thời, trường sẽ hoàn thiện đội ngũ phụ trách truyền thông chuyên trách; phối hợp chặt chẽ với Công an thành phố tạo mạng lưới bảo vệ hai chiều kịp thời, bền vững.
