Chăm sóc sức khoẻ sinh sản vị thành niên (SKSS VTN) là một việc làm có ý nghĩa quan trọng, nhằm nâng cao chất lượng dân số, mang lại hạnh phúc cho mọi gia đình và toàn xã hội.
Với ý nghĩa đó, năm 2006, Uỷ ban DS,GĐ&TE tỉnh đã phối hợp với ngành Giáo dục - Đào tạo và một số ban, ngành liên quan triển khai mô hình chăm sóc SKSS VTN ở 7 trường phổ thông trên địa bàn tỉnh và đạt được kết quả tốt. Năm 2007, mô hình tiếp tục được nhân rộng tại 17 trường THPT trong tỉnh, thu hút đông đảo các đoàn viên, thanh niên tham gia sôi nổi, nhiệt tình.
Tiểu phẩm “Vua Hùng kén rể thời @” của Trường THPT Vũ Văn Hiếu.
Các trường thực hiện mô hình này đã thành lập câu lạc bộ giáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sản vị thành niên với 20 đến 35 đồng đẳng viên, là những học sinh nhiệt tình, năng nổ và có khả năng truyền đạt trong nhóm. Từ đó, các đồng đẳng viên được tập huấn những kiến thức cơ bản về SKSS VTN để tuyên truyền kiến thức đến bạn bè. Trong các buổi sinh hoạt câu lạc bộ, ban chủ nhiệm phân công các thầy, cô giáo chủ nhiệm cùng đồng đẳng viên tìm hiểu tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của học sinh và những vấn đề các em quan tâm, thắc mắc, trăn trở để từ đó có những giải đáp phù hợp. Đó là những vấn đề tâm sinh lý tuổi VTN như: tình bạn, tình yêu, hôn nhân, cách phòng tránh thai và các bệnh lây qua đường tình dục, đặc biệt là vấn đề tình dục an toàn nhằm cung cấp kiến thức và sự hiểu biết các vấn đề SKSS VTN. Thông qua sự hình thành và phát triển thái độ, hành vi, giúp các em có được những quyết định đúng đắn, có trách nhiệm liên quan đến lĩnh vực này ở hiện tại cũng như trong tương lai.
Không chỉ giới hạn trong việc sinh hoạt câu lạc bộ và đồng đẳng viên, công tác tuyên truyền còn được triển khai trong toàn trường, thông qua các buổi chào cờ đầu tuần, tiết sinh hoạt ngày thứ bảy, sinh hoạt chi đoàn... Để tuyên truyền có hiệu quả, nội dung sinh hoạt đều được ban chủ nhiệm câu lạc bộ, giáo viên chủ nhiệm tư vấn, định hướng. Do đó, các buổi sinh hoạt luôn có sự đổi mới về nội dung, hình thức, tạo điều kiện cho các đồng đẳng viên điều hành, hoạt động nhóm, xử lý tình huống. Các trường còn mời cán bộ tư vấn của Uỷ ban DS,GĐ&TE các cấp, cán bộ Đoàn Thanh niên để cùng tham gia thảo luận, tư vấn cho học sinh. Ngoài ra, việc tuyên truyền còn được thông qua các hình thức phát tài liệu, tờ gấp, sách báo và hệ thống phát thanh của nhà trường.
Một trong những mô hình tiêu biểu đó là Câu lạc bộ Chăm sóc SKSS VTN của Trường THPT Đông Thành (Yên Hưng) với 26 thành viên năng nổ, nhiệt tình được chọn lọc từ các lớp khối 11 của nhà trường. Hàng tuần, vào tiết sinh hoạt ngày thứ bảy các thành viên đến từng lớp tuyên truyền với nhiều chủ đề khác nhau, xoay quanh những thắc mắc về giới tính, quan hệ bạn bè, tình bạn, tình yêu... mà tuổi các em thường gặp. Em Lê Huyền Trang, học sinh lớp 11A2 là một đồng đẳng viên nòng cốt của câu lạc bộ nhà trường. Trang tâm sự: Tham gia là một đồng đẳng viên, em không những biết nhiều kiến thức để chăm sóc sức khoẻ cho chính bản thân, mà còn chia sẻ và học hỏi được nhiều điều bổ ích từ các bạn khác. Do đó, bố mẹ em rất ủng hộ việc em tham gia câu lạc bộ và luôn động viên em học tốt hơn, tham gia nhiều hoạt động hơn...
Trong buổi tổng kết, giao lưu mô hình chăm sóc SKSS VTN năm 2007 vừa được tổ chức tại Trường THPT Hòn Gai (TP Hạ Long) ngày 6-1 vừa qua, có 6 đội đến từ 6 câu lạc bộ của một số trường THPT trong tỉnh. Tại buổi giao lưu, các đồng đẳng viên đã thể hiện tài năng tuyên truyền kiến thức chăm sóc SKSS VTN của mình đến các bạn cùng lứa tuổi. Rất nhiều kiến thức được các em lồng ghép, biến hoá trong những câu chuyện, đề tài phong phú và hấp dẫn. Mỗi đội tuyên truyền có 5 thành viên, trải qua các phần thi như: chào hỏi, vượt qua thử thách, điểm mạnh của chúng tôi. Hàng trăm học sinh của Trường THPT Hòn Gai đã bị thu hút bởi những tiểu phẩm mà các đội mang đến. Đội của Trường THPT Vũ Văn Hiếu (TP Hạ Long) với tiểu phẩm ''Vua Hùng kén rể thời @'' đã để lại ấn tượng sâu sắc cho người xem. Dựa vào tích truyện Sơn Tinh - Thuỷ Tinh, các bạn đã lồng vào đó những nội dung quan trọng như: tình dục an toàn, cách phòng tránh thai, phòng lây nhiễm HIV/AIDS... Hay đội tuyên truyền của Trường THPT Đông Thành (Yên Hưng) đã đề cập đến vấn đề ép vị thành niên kết hôn sớm qua tiểu phẩm
''Lá Diêu bông''... Nói về hoạt động của câu lạc bộ ở trường mình, em Vũ Phương Dung, học sinh lớp 10A4, Trường THPT Vũ Văn Hiếu tâm sự: ở trường chúng em thường tổ chức những cuộc thi nho nhỏ, với những câu hỏi giao lưu, trò chơi xoay quanh vấn đề chăm sóc SKSS VTN để tất cả các đoàn viên của trường có thể tham gia. Qua những buổi giao lưu ấy, các bạn tham gia rất nhiệt tình, sôi nổi, không còn ngại ngần khi nhắc đến vấn đề tế nhị về giới tính, từ đó cùng hiểu hơn để chăm sóc sức khoẻ cho chính mình.
Mô hình chăm sóc SKSS VTN tới nay đã được triển khai tại 17 trường trên địa bàn tỉnh và đã mang lại những hiệu quả thiết thực. Nếu tiếp tục được duy trì và triển khai trong thời gian dài hơn, với nhiều tài liệu tuyên truyền hơn, chắc chắn mô hình sẽ trở thành người bạn không thể thiếu trong nhà trường đối với mỗi học sinh.
