Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI khẳng định: “Giới doanh nhân hiện đang tiếp cận những cách thức xây dựng kinh doanh với nhiều sáng tạo, cách làm mới mẻ”. Vì vậy những chia sẻ, kinh nghiệm của các doanh nghiệp tại buổi đối thoại với doanh nghiệp về xây dựng Đặc khu kinh tế hết sức cần thiết, ý nghĩa vào việc xây dựng Đặc khu kinh tế Vân Đồn trong tương lai không xa. Đây là một trong những nội dung diễn ra vào buổi toạ đàm ngày hôm qua 21-3.
Giải quyết những thách thức
“Để xây dựng Đặc khu kinh tế Vân Đồn, Quảng Ninh cần nhìn nhận rõ những thách thức” - ông Vũ Tú Thành, Trưởng đại diện Hội đồng doanh nghiệp Hoa Kỳ Asean tại Việt Nam khẳng định. Theo ông Thành: Chúng ta cần nhìn từ quốc tế xem họ xây dựng Đặc khu kinh tế thế nào. Và kinh nghiệm của Cộng đồng doanh nghiệp Hoa Kỳ là họ khuyến khích các ý tưởng kinh doanh tự do. Ý tưởng đầu tư kinh doanh chính là Công nghiệp sáng tạo, và việc này cần có sự đỡ đầu của hệ thống chính trị để doanh nghiệp có thể thực hiện. Và cách thức mà doanh nghiệp Hoa Kỳ nhìn Việt Nam không phải là nhìn vào thị trường đơn lẻ mà là thị trường Asean. Khi Đặc khu kinh tế Vân Đồn được xây dựng thành công, Mỹ cũng không nhìn Vân Đồn như thị trường Dubai, mà họ nhìn Vân Đồn như một bức tranh thu nhỏ của khu vực, mà Việt Nam theo đó sẽ phát triển, cũng như các nước trong khu vực sẽ nhìn theo đó phát triển, lúc đó Vân Đồn mới có giá trị, đây cũng là một thách thức. Bên cạnh đó, vấn đề uy tín, nhất quán của các chính sách Việt Nam là một thách thức cho các nhà đầu tư, bởi họ đã gặp rất nhiều vướng mắc trong vấn đề chính sách thiếu ổn định…
Cơ sở hạ tầng chính là điều mà ông Huang Chih - Peng, Trưởng Văn phòng Kinh tế văn hoá Đài Bắc tại Việt Nam quan tâm, theo ông Peng: Muốn Vân Đồn trở thành Đặc khu kinh tế, Chính phủ cần phải hiểu hoàn toàn về việc thành lập và hỗ trợ cho đặc khu kinh tế để có chính sách cho Đặc khu kinh tế; cần có cơ sở hạ tầng, có con đường tốt để đi đến Quảng Ninh, người ta sẽ không muốn đến nơi nào mà đường đến đó quá khó khăn - đây là một thực trạng còn tồn tại ở Quảng Ninh. Bên cạnh đó, Chính phủ và người dân phải hiểu rằng, không thể cứ xây dựng tất cả mọi thứ ở trong Đặc khu kinh tế và gọi đó là Đặc khu, mà cần trao đổi thẳng thắn để mọi người cùng tham gia xây dựng và thấy được lợi ích của Đặc khu kinh tế. Với chính quyền Quảng Ninh, chúng tôi có thể góp ý rằng hãy cải thiện tất cả vấn đề môi trường để khách du lịch, nhà đầu tư cảm thấy an tâm khi đến đây.
“Xây dựng Đặc khu kinh tế trong đó các dịch vụ vui chơi sẽ là vô cùng quan trọng, bởi các dịch vụ này là cơ sở để thu hút du khách, thu hút nhà đầu tư”, bà Virginia B. Footee, Chủ tịch Bay Global Strategies LCC chia sẻ. Theo bà thì, Singapo là đất nước rất phát triển, nhưng họ chỉ mở hai casino lớn và họ không xây dựng sòng bạc ở nơi nghèo, xa xôi, nơi ít dân cư. Và ở Singapo các nhà đầu tư được hưởng lợi thế trong một khoảng thời gian rất dài mới phải nộp thuế. Còn nguồn thu từ sòng bạc họ đầu tư cho phát triển xã hội, đầu tư cho an sinh. Vì vậy, những vấn đề đặt ra là ở Vân Đồn, nếu xây dựng casino thì đối tượng tham gia là những ai, người Việt Nam có được tham gia hay không; hiện có bao nhiêu sòng bạc được xây dựng ở Việt Nam và mức độ xây dựng bao nhiêu sòng bạc trong một đất nước là phù hợp; cơ sở hạ tầng như sân bay có hay không; rồi mức độ phát triển du lịch ở Vân Đồn thế nào? Cuối cùng đó là nhân tố con người, nếu không có con người thì sẽ không thể thành công được. Như Singapo có đến 6.000 người, Lavegas có đến 10.000 thường xuyên chơi, như vậy ở các bạn thì sao? Do vậy phải xây dựng ở những vùng tập trung đông với nhiều hoạt động phụ trợ, thu hút con người. Các bạn cần trả lời được những câu hỏi này rõ ràng để có quy hoạch hợp lý. Điểm nữa là phải làm rõ vấn đề cấp giấy phép xây dựng casino, đề ra khuôn khổ pháp lý để nhà đầu tư có thể bám vào. Và quan trọng là Quảng Ninh cần học hỏi các nước khác về xây dựng Đặc khu kinh tế, tìm được các nhà đầu tư có đủ năng lực.
Cần kiến tạo Quảng Ninh
Bên cạnh những kinh nghiệm, chia sẻ của các nhà đầu tư, doanh nghiệp trong nước và quốc tế thì vấn đề đặt ra là hoàn thiện các thể chế chính sách để xây dựng một Đặc khu kinh tế ở Vân Đồn. Theo ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Hiệp hội phần mềm Việt Nam thì: Mong muốn chung của cộng đồng doanh nghiệp đối với Quảng Ninh là, phía chính quyền cần tạo điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp phát triển, đầu tư, tạo được môi trường cạnh tranh cao nhất.
Ông Bình lý giải rằng, vấn đề cạnh tranh ở đây nên đặt là cạnh tranh với các Đặc khu kinh tế khác, các đặc khu tương tự. Trên thực tế phải xếp hạng, phải so sánh, phải đưa ra phương thức mới, thể chế mới, tạo lập cơ sở hạ tầng, môi trường kinh tế vĩ mô, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao sức cạnh tranh toàn diện, xử lý trên góc độ phương tiện thông tin… Bên cạnh đó, cần phải tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện cần thiết để cho các đặc khu kinh tế cất cánh. Để làm được điều này, Quảng Ninh phải kiến tạo như thế nào để tạo điều kiện môi trường thuận lợi nhất là thu hút đầu tư? Về cơ bản, trong du lịch, dịch vụ - thế mạnh của Quảng Ninh và Vân Đồn, vì thế cần tạo ra sự khác biệt để thu hút đầu tư và việc phát huy các ngành nghề cần gắn với công nghệ thông tin. Bởi như Hàn Quốc, nếu thực hiện đúng việc áp dụng công nghệ thông tin trong phát triển các ngành nghề thì CNTT đóng góp 50% vào tốc độ tăng trưởng…
Theo ông Nguyễn Trường Sơn, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư xây dựng và du lịch Bảo Sơn: Quảng Ninh cần xin phép Trung ương cho cơ chế đặc thù riêng với Vân Đồn, bởi các nhà đầu tư rất quan tâm tới cơ chế chính sách. Quảng Ninh nên thành lập đoàn đi tham khảo học tập các Đặc khu kinh tế trên thế giới và tạo ra một khuôn khổ pháp lý, rút kinh nghiệm từ các Đặc khu kinh tế khác. Xây dựng casino là dự án lớn có lợi trong xây dựng Đặc khu kinh tế, vì thế nếu xây dựng được thì rất tốt; còn nếu không có casino chúng ta vẫn có thể xây dựng Đặc khu kinh tế vì chúng ta có cơ chế đặc thù…
Hầu hết các đại biểu đều nhất trí rằng, muốn xây dựng Đặc khu kinh tế thì Vân Đồn cần phải học hỏi kinh nghiệm của các nước đi trước, bên cạnh đó cần phải xây dựng được hạ tầng cơ sở, cần thiết xây dựng casino trong đặc khu, định hướng ngành nghề và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Đặc biệt, để huy động các nguồn lực cần tìm được các nhà đầu tư chiến lược… Như đồng chí Phạm Minh Chính, Bí thư Tỉnh uỷ khẳng định: “Vân Đồn muốn xây dựng Đặc khu kinh tế phải xác định được ngành nghề; xây dựng được một bộ máy tinh gọn, xác định được nội lực, chiến lược lâu dài và lấy ngoại lực để đột phá. Muốn có được ngoại lực phải thay đổi thể chế chính sách cạnh tranh toàn cầu ở mức cao nhất…”.
Với lời kêu gọi của Chủ tịch UBND tỉnh tại buổi đối thoại: “Doanh nghiệp hãy đi tiên phong, cùng đồng hành với Quảng Ninh và Quảng Ninh sẽ có cơ chế, ưu tiên cho doanh nghiệp, cho nhà đầu tư…”. Hy vọng, thông qua hội thảo Đặc khu kinh tế các doanh nghiệp, các nhà đầu tư sẽ cùng Quảng Ninh góp phần sớm đưa Vân Đồn hoàn thiện những thể chế, chính sách, môi trường đầu tư, từ đó có những quy hoạch hợp lý… tạo lực hấp dẫn cho các nhà đầu tư đến với Vân Đồn.
Trung Anh