Như vậy đến nay Chương trình Xây dựng nông thôn mới của tỉnh đã đi được hơn nửa chặng đường giai đoạn 2011-2015. Thành công trong triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới của Quảng Ninh đã được ghi nhận với thành tích dẫn đầu các tỉnh khu vực miền núi phía Bắc.
Xác định xây dựng nông thôn mới là một chương trình lớn, toàn diện, tổng thể nên khi ban hành Nghị quyết số 01, cả hệ thống chính trị của tỉnh Quảng Ninh đã nêu quyết tâm phải đồng thuận, đồng trí, đồng lòng. Không chỉ có chính quyền vào cuộc mà nhân dân toàn tỉnh nói chung và nhân dân khu vực nông thôn nói riêng đã rất phấn khởi đón nhận chương trình, người dân bước đầu đã tiếp cận với vai trò là chủ thể của chương trình (bàn bạc, quyết định công việc của làng, xã, đóng góp công sức, hiến đất...).
Đẩy mạnh các phong trào liên kết
Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới Trung ương, Quảng Ninh đang là địa phương dẫn đầu trong số 15 tỉnh, thành phố khu vực miền núi phía Bắc về số xã đạt chuẩn nông thôn mới. Với 8 xã đã đạt chuẩn, số tiêu chí đạt được 12,37/19 tiêu chí (cả nước đạt được là 8,06/19, khu vực miền núi phía Bắc đạt 6,3/19 tiêu chí). Không chỉ dẫn đầu về số xã đã đạt chuẩn mà Quảng Ninh cũng là tỉnh đầu tiên trong cả nước khẳng định sẽ về đích trước chương trình chung của cả nước 5 năm. Để có được thành công này, ngay sau khi Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khoá XII ban hành Nghị quyết đầu tiên về xây dựng nông thôn mới, tỉnh đã huy động mọi nguồn lực tập trung đầu tư cho chương trình, để tạo hệ thống hạ tầng khu vực nông thôn tương đối đồng bộ, hiện đại từ đây kích thích, lôi kéo tạo hiệu ứng lan toả mạnh mẽ trong toàn xã hội cùng chung tay xây dựng nông thôn mới. Trước tiên UBND tỉnh chỉ đạo UBND các địa phương phê duyệt các quy hoạch tổng thể, quy hoạch lĩnh vực của ngành nông nghiệp và chỉ đạo quản lý, triển khai thực hiện quy hoạch trên địa bàn toàn tỉnh. Vì vậy ngay trong năm đầu triển khai thực hiện 100% số xã đã được phê duyệt quy hoạch xây dựng nông thôn mới, Quảng Ninh trở thành tỉnh đầu tiên trên cả nước hoàn thành công tác quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Đồng thời các xã, các huyện đều đã lập và phê duyệt xong Đề án Xây dựng nông thôn mới. Cùng với việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 (khoá X) về nông nghiệp, nông dân và nông thôn, các công trình trọng điểm kết cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn tiếp tục được quan tâm đầu tư. Chỉ sau 3 năm thực hiện đã có 169 công trình đường liên xã, tổng chiều dài 155km, 93 công trình thuỷ lợi, 213 trường học các cấp, 322 nhà văn hoá thôn được xây dựng mới được triển khai thực hiện.
Cùng với hỗ trợ đầu tư về hạ tầng, UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành rà soát, xây dựng quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực nông nghiệp (nông, lâm, ngư nghiệp) để có cơ sở triển khai phát triển sản xuất theo quy hoạch. Tập trung nguồn lực hỗ trợ đẩy mạnh sản xuất, tổng kết và nhân rộng các mô hình sản xuất có hiệu quả theo hướng sản xuất hàng hoá. Theo đó trong 3 năm qua tỉnh đã hỗ trợ các địa phương nguồn vốn nông thôn mới khoảng 310 tỷ đồng để thực hiện trên 450 dự án, mô hình sản xuất. Đồng thời có cơ chế, chính sách thực hiện hỗ trợ lãi suất để nhân dân chủ động vay vốn phát triển sản xuất giúp người dân làm chủ nguồn lực và có trách nhiệm với nguồn vốn được hỗ trợ.
Điều đặc biệt chỉ Quảng Ninh mới có trong xây dựng nông thôn mới, đó là trong toàn tỉnh các địa phương có điều kiện kinh tế đã hỗ trợ các địa phương khó khăn trong xây dựng nông thôn mới như TP Hạ Long hỗ trợ huyện Ba Chẽ, TP Uông Bí hỗ trợ Hoành Bồ. Rồi cộng đồng doanh nghiệp, lực lượng quân đội trên địa bàn tỉnh cùng chung tay xây dựng nông thôn mới. Các phong trào chung sức tạo nguồn lực cho nông thôn mới được thực hiện thông qua việc hỗ trợ vốn xây dựng kết cấu hạ tầng, mở rộng sản xuất, kinh doanh trên địa bàn nông thôn, cam kết bán vật liệu theo phương thức trả chậm, giảm giá bán 10%, hỗ trợ trực tiếp các công trình hạ tầng nông thôn theo phương thức “Chìa khoá trao tay”, đẩy mạnh liên kết đầu tư trong sản xuất, cung ứng và tiêu thụ hàng nông sản, tạo đầu ra ổn định thông qua ký kết các hợp đồng tiêu thụ sản phẩm giữa các bên…
Đồng chí Vi Ngọc Bích, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh cho biết: Với sự đầu tư của Nhà nước, sự liên kết hỗ trợ trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nên bộ mặt nông thôn mới ngày càng rõ và hiện hữu ở Quảng Ninh, kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất dần đồng bộ. Đời sống nông dân ngày càng được nâng cao, đây là cơ sở góp phần thực hiện mục tiêu đến năm 2015 tỉnh Quảng Ninh cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại.
Phát huy tinh thần nông dân tự lực, sáng tạo
Để khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, tinh thần sáng tạo vươn lên trong lao động, ngay khi triển khai Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh đã xác định nông dân phải là chủ thể của chương trình và phải phát huy được tinh thần nông dân tự lực sáng tạo trong xây dựng nông thôn mới. Đây cũng là biện pháp phát động nhân dân tích cực thực hiện các phong trào thi đua yêu nước, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, xây dựng tổ chức hội ngày càng vững mạnh. Trong 3 năm, các cá nhân, hộ gia đình vay vốn hơn 7.000 tỷ đồng từ các tổ chức tín dụng để sản xuất kinh doanh, vươn lên thoát nghèo. Người dân ở các địa phương đã tham gia đóng góp kinh phí, nhân công để cải tạo, sửa chữa được 985km đường giao thông các loại; 166 cầu, cống dân sinh được cải tạo, xây dựng mới.
Tạo “cú huých” để nông dân tham gia tích cực hơn nữa xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn, UBND tỉnh đã ban hành quy định về việc hỗ trợ vật liệu xây dựng triển khai xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn, theo đó các công trình kết cấu hạ tầng đơn giản (đường giao thông liên thôn, ngõ xóm, kênh mương loại 3, nhà văn hoá, cống và hệ thống thoát nước dân cư...) tỉnh hỗ trợ vật liệu xây dựng, nhân dân tổ chức triển khai. Với phương thức mới, đã tạo được phong trào xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn rộng khắp trong các xã, nhân dân hưởng ứng hiến đất, đóng góp ngày công, khai thác vật liệu tại chỗ tổ chức xây dựng các công trình. Nhờ vậy ngân sách giảm bớt gánh nặng, tổng chi phí đầu tư cho công trình giảm, chất lượng đảm bảo, quản lý bảo dưỡng công trình sau đầu tư được thực hiện tốt. Các kết cấu hạ tầng ở cấp xã được đẩy mạnh đầu tư, có tác dụng trực tiếp thay đổi diện mạo nông thôn tỉnh Quảng Ninh.
Đồng chí Hoàng Đình Sáu, Phó Ban Xây dựng nông thôn mới tỉnh cho biết: Chúng ta đều biết xuất phát điểm của Chương trình xây dựng nông mới tỉnh so với các tỉnh, thành phố khác không cao, hiện trạng nông nghiệp, nông thôn của Quảng Ninh khá đặc thù, là tỉnh đầu tiên xây dựng nông thôn mới toàn diện ở 125 xã, không làm điểm trong khi hành lang pháp lý của chương trình chưa được đồng bộ… Tuy nhiên vượt qua tất cả, sau 3 năm triển khai thực hiện chương trình, Quảng Ninh đang là địa phương dẫn đầu trong số 15 tỉnh, thành phố khu vực miền núi phía Bắc về thành tích đạt được. Đây là kết quả của sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, là tinh thần tự lực, tự cường, đoàn kết, thống nhất, sáng tạo của mỗi người dân để làm nên bộ mặt nông thôn mới Quảng Ninh hôm nay. Tạo nền tảng vững chắc để hoàn thành mục tiêu cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2015.
Ngọc Lan
