Cử tri Thụy Điển ngày 13/9 đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Quốc hội, quyết định liệu Thủ tướng Ulf Kristersson có tiếp tục cầm quyền và đảng Dân chủ Thụy Điển lần đầu giành ghế trong nội các, hoặc phe trung tả sẽ trở lại lãnh đạo đất nước.
Thủ tướng Kristersson đang tìm kiếm nhiệm kỳ thứ hai kéo dài 4 năm tại quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) và cũng là thành viên mới nhất của NATO. Ông Kristersson lãnh đạo Thụy Điển từ năm 2022 với liên minh trung hữu gồm ba đảng. Chính phủ này dựa vào sự ủng hộ từ bên ngoài của đảng Dân chủ Thụy Điển, một đảng chống nhập cư có nguồn gốc cực hữu nhưng những năm gần đây đã tiến gần hơn vào dòng chính trị, để duy trì đa số tại Quốc hội.
Nếu cánh hữu tiếp tục cầm quyền, đảng Dân chủ Thụy Điển nhiều khả năng lần đầu được trao các vị trí trong nội các. Trong cuộc bầu cử năm 2022, đảng này giành 20,5% số phiếu, trở thành lực lượng lớn nhất trong khối cánh hữu.
Hồi tháng 4, ông Kristersson tuyên bố đảng Ôn hòa bảo thủ của ông sẵn sàng để đảng Dân chủ Thụy Điển tham gia chính phủ nếu phe hữu giành đa số. Tuy nhiên, ông khẳng định vẫn sẽ giữ chức Thủ tướng ngay cả trong trường hợp đảng Dân chủ Thụy Điển giành nhiều phiếu hơn.
Đảng Dân chủ Thụy Điển được thành lập vào thập niên 1980. Vai trò của đảng này càng được chú ý trong bối cảnh các lực lượng dân túy cánh hữu đang gia tăng ảnh hưởng tại châu Âu. Gần đây nhất, đảng cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức đã về nhất trong một cuộc bầu cử cấp bang tại Đức ngày 6/9.
Ở phía đối diện, bà Andersson lãnh đạo đảng Dân chủ Xã hội, lực lượng từng giữ vai trò chủ đạo trong phần lớn các chính phủ Thụy Điển kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Bà từng giữ chức Thủ tướng từ năm 2021 cho đến khi thất bại trong cuộc bầu cử năm 2022.
Chính trường Thụy Điển hiện chia thành hai khối lớn, mỗi khối gồm bốn đảng, một bên là cánh hữu và bên kia là cánh tả. Vì vậy, câu hỏi quan trọng không hẳn là đảng nào về nhất, mà là khối nào có thể tập hợp đủ số ghế để hình thành đa số; mỗi đảng phải đạt ít nhất 4% số phiếu mới được phân bổ ghế tại Quốc hội.
Theo giới chuyên gia, chiến dịch tranh cử năm nay diễn ra khá phân tán, trong đó nhiều vấn đề chính sách như tổ chức hệ thống y tế bị lấn át bởi câu hỏi phe nào có thể tập hợp đủ lực lượng để thành lập chính phủ.
“Tội phạm đã giảm, lạm phát cũng giảm. Vì vậy, đây không còn là những chủ đề người dân bàn luận nhiều. Điều họ quan tâm là ai sẽ tham gia chính phủ, và đó mới là điều cuộc bầu cử này xoay quanh” - ông Zeth Isaksson, chuyên gia về hành vi bầu cử tại Đại học Stockholm và Viện Đại học châu Âu ở Florence, Italy, nhận định.
Hơn 8 triệu cử tri trong tổng dân số khoảng 10,6 triệu người đủ điều kiện tham gia bầu 349 nghị sĩ Quốc hội, cơ quan sau đó sẽ bầu Thủ tướng mới. Cơ quan Bầu cử Thụy Điển cho biết kết quả sơ bộ đầu tiên dự kiến được công bố vào khoảng 21 giờ theo giờ địa phương.
