A-rập Xê-út, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Israel, Mỹ và Oman đang phối hợp điều tra vụ cơ phó người Oman đâm cơ trưởng và tìm cách làm rơi chuyến bay FlyDubai chở 174 người tới Israel. Động cơ của nghi phạm chưa được xác định, trong khi các nhà điều tra đang xem xét nhiều khả năng, từ khủng bố đến vấn đề tâm lý.
Vụ việc xảy ra ngày 30/9 trên chuyến bay FZ1073 của FlyDubai từ Dubai tới Tel Aviv. Như đã đưa tin, cơ trưởng người Ấn Độ Smit Machchhar bị đâm nhưng vẫn mở được cửa buồng lái, tạo điều kiện để hành khách và thành viên tổ bay khống chế cơ phó. Chiếc Boeing 737 Max 8 mất gần một nửa độ cao trong khoảng một phút trước khi được kiểm soát đã hạ cánh khẩn cấp tại Tabuk, A-rập Xê-út.
Một quan chức khu vực được thông báo về cuộc điều tra cho biết nghi phạm, công dân Oman chưa được công bố danh tính, đang bị A-rập Xê-út bắt giữ.
Israel tham gia điều tra nghi phạm tại A-rập Xê-út
Các quan chức tình báo và an ninh Israel đã tới A-rập Xê-út để hỗ trợ điều tra. Israel cũng đề nghị chuyển nghi phạm sang nước này phục vụ điều tra, song chưa rõ A-rập Xê-út có chấp thuận hay không. A-rập Xê-út không có quan hệ ngoại giao chính thức với Israel, nhưng hai bên từ lâu vẫn phối hợp về an ninh và tình báo thông qua các kênh khác.
Chính phủ UAE cho biết nhóm điều tra của nước này đã bắt đầu làm việc, trong đó tập trung xác định liệu vụ tấn công có liên quan đến mục đích khủng bố hay không. UAE khẳng định có thẩm quyền điều tra vì máy bay được đăng ký tại nước này và luật UAE áp dụng đối với các hành vi phạm tội xảy ra trên máy bay, kể cả khi phương tiện ở ngoài lãnh thổ.
Một quan chức khu vực khác cho biết Mỹ và Oman cũng tham gia quá trình điều tra.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố người tấn công đã trải qua quá trình cực đoan hóa theo tư tưởng Hồi giáo, nhưng không cung cấp thêm bằng chứng. Khi được hỏi liệu có dấu hiệu Iran liên quan hay không, ông nói “còn quá sớm để kết luận”.
Chính phủ Oman đến nay chưa bình luận về vụ việc.
Điều tra cách hung khí xuất hiện trong buồng lái
Một trong những vấn đề các nhà điều tra cần làm rõ là bằng cách nào hung khí có thể xuất hiện trên máy bay, đặc biệt trong khu vực buồng lái.
Ông Netanyahu cho rằng cơ phó có thể đã sử dụng một chiếc rìu để tấn công cơ trưởng. Các hãng hàng không thường được yêu cầu trang bị rìu thoát hiểm trong buồng lái để sử dụng trong tình huống khẩn cấp, chẳng hạn phá cửa sổ hoặc mở tấm che để tiếp cận khu vực xảy ra cháy.
Phi công, giống như hành khách, phải qua máy dò kim loại tại sân bay. Các hãng hàng không cũng thường kiểm tra lý lịch hình sự, quá trình làm việc, sức khỏe thể chất và tinh thần, đồng thời thực hiện các bước sàng lọc an ninh đối với phi công.
Israel áp dụng các biện pháp an ninh đặc biệt nghiêm ngặt với các chuyến bay tới nước này. Tuy nhiên, hiện chưa rõ tổ lái của chuyến bay FlyDubai đã trải qua quy trình kiểm tra ở mức độ nào trước khi khởi hành từ Dubai.
FlyDubai tạm dừng các chuyến bay tới Israel
FlyDubai là hãng hàng không thuộc sở hữu Chính phủ UAE và là hãng cùng hệ thống với Emirates. Theo trang web của hãng, FlyDubai vận hành 98 máy bay Boeing 737, khai thác các đường bay tới Trung Đông, châu Phi, châu Âu và châu Á.
Hãng bắt đầu khai thác các chuyến bay thương mại giữa Dubai và Tel Aviv từ tháng 11/2020, sau khi UAE và Israel bình thường hóa quan hệ.
FlyDubai cho biết đã vận chuyển 15,7 triệu hành khách trong năm 2025 và đạt doanh thu 13,6 tỷ dirham UAE, tương đương khoảng 3,7 tỷ USD.
Sau vụ tấn công, FlyDubai thông báo tạm dừng các chuyến bay đi và đến Israel. Phần lớn hành khách trên chuyến FZ1073 là người Israel, ngoài ra có công dân Ấn Độ, UAE và 4 công dân Mỹ.
Cuộc điều tra hiện tập trung vào động cơ của nghi phạm, nguồn gốc hung khí và các lỗ hổng an ninh có thể đã dẫn tới vụ việc
