Thời gian gần đây, UBND tỉnh liên tục ban hành văn bản về việc nâng cao tỷ lệ tiêm vắc-xin phòng bệnh trên tổng đàn gia súc, gia cầm. Tại văn bản số 2849/UBND-TC, UBND tỉnh yêu cầu UBND các địa phương phấn đấu bảo đảm tỷ lệ tiêm đạt tối thiểu 80% tổng đàn thuộc diện tiêm trước ngày 20/7/2026, đồng thời phê bình một số xã, phường có tỷ lệ tiêm phòng đàn vật nuôi thấp. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh đã phỏng vấn bà Chu Thị Thu Thuỷ, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh.
 - Xin bà cho biết tiêm phòng vắc-xin trên đàn gia súc, gia cầm có tác dụng gì và vì sao thời gian gần đây công tác này được tỉnh, cũng như người dân đặc biệt quan tâm? + Tiêm phòng vắc-xin là biện pháp hiệu quả và rẻ tiền nhất để bảo vệ đàn vật nuôi. Khi tiêm phòng trên 80% tổng đàn (tỷ lệ yêu cầu bắt buộc) sẽ tạo ra miễn dịch đàn, khiến tỷ lệ bảo hộ của vắc-xin có thể lên đến 90% thay vì 80%, đồng nghĩa với 80-90% tổng đàn được bảo vệ. Sau nhiều năm đạt kết quả tiêm phòng trên 80% tổng đàn như vậy sẽ tạo ra miễn dịch quần thể. Với miễn dịch quần thể thì ngay cả gia súc, gia cầm chưa được tiêm phòng cũng đã có miễn dịch tự nhiên. Tuy nhiên miễn dịch đàn và miễn dịch quần thể sẽ bị phá vỡ khi công tác tiêm phòng bị ngắt quãng, hoặc đạt tỷ lệ tiêm thấp, nếu muốn tái tạo ra miễn dịch đàn và miễn dịch quần thể, sẽ buộc phải tiêm phòng đạt trên 80% tổng đàn trong ít nhất 3 năm liên tiếp sau đó. |
Đàn gia súc, gia cầm trong trường hợp không tiêm phòng, hoặc tỷ lệ tiêm phòng thấp sẽ mất khả năng miễn dịch, dẫn đến dễ dàng mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, dịch tả lợn châu Phi, lở mồm long móng, cúm gia cầm, Newcastle... Cùng với đó, dịch bệnh nếu bùng phát trên diện rộng sẽ rất khó khống chế. Hậu quả là vật nuôi chết hàng loạt, gây mất trắng tài sản, làm lây lan mầm bệnh sang các hộ chăn nuôi lân cận và đe dọa sức khỏe cộng đồng (các loại bệnh cúm gia cầm, dại, liên cầu khuẩn lợn... có thể lây sang người), đồng thời gây ô nhiễm môi trường (hoạt động tiêu hủy gia súc, gia cầm bệnh gây ô nhiễm nguồn nước, đất, không khí và phát sinh chi phí xử lý môi trường) và vi phạm Luật Thú y.
Tại Quảng Ninh, theo báo cáo của các địa phương và thống kê của Sở NN&MT, trong đợt tiêm phòng thứ 2 của năm 2025 (từ tháng 9 đến tháng 11) vì nhiều lý do khách quan, tỷ lệ các địa phương tiêm vắc-xin phòng dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm chỉ đạt dưới 50%. Trong đợt 1 của năm 2026 (từ tháng 4 đến tháng 7) tiến độ tiêm phòng vắc-xin trên vật nuôi tiếp tục chậm và tỷ lệ đạt thấp, trong khi đó đây đang là thời điểm giao mùa dễ phát sinh dịch bệnh.
Cụ thể tính đến ngày 20/6, việc tiêm vắc-xin lở mồm long móng đạt khoảng 66% kế hoạch; vắc-xin tụ huyết trùng gia súc đạt 44%; vắc-xin viêm da nổi cục đạt 46%; vắc-xin tai xanh đạt 58%; vắc-xin cúm gia cầm đạt khoảng 50%; riêng các loại vắc-xin trên đàn lợn tỷ lệ tiêm đạt rất thấp, khoảng 31% kế hoạch. Điều này có nguy cơ bẻ gãy chuỗi miễn dịch đã được tạo ra sau kết quả tiêm phòng đạt trên 80% tổng đàn trong nhiều năm, dẫn đến nguy cơ phát sinh ổ dịch bệnh rất cao. Và nếu đã phát sinh ổ dịch bệnh thì đồng nghĩa phải tiêm phòng đạt trên 80% tổng đàn trong ít nhất 3 năm liên tiếp mới có thể tạo miễn dịch đàn và miễn dịch quần thể.
Trong khi đó trên toàn tỉnh, trong 6 tháng qua đã ghi nhận xảy ra bệnh dịch tả lợn châu Phi tại 65 hộ chăn nuôi thuộc 14 thôn, khu của 6 địa phương, buộc phải tiêu hủy 1.547 con lợn, với tổng khối lượng khoảng 76 tấn. Cùng với đó một số bệnh sau nhiều năm không lưu hành đã xuất hiện trở lại đe dọa đến đàn gia súc, gia cầm.
- Theo bà, đâu là nguyên nhân dẫn đến kết quả tiêm phòng vắc-xin cho đàn gia súc, gia cầm đạt thấp trong thời gian qua trên địa bàn tỉnh?
+ Chính quyền cấp xã trực tiếp triển khai và có trách nhiệm đảm bảo ít nhất 80% tổng đàn gia súc, gia cầm của mình được tiêm vắc-xin phòng dịch bệnh. Công việc này đã được triển khai ổn định nhiều năm qua, ngay cả khi vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025 đến nay thì những điều kiện phục vụ triển khai công tác tiêm phòng, ví như công tác cung ứng vắc-xin, giá vắc-xin, giá công tiêm… không có gì biến động. Bên cạnh đó, công tác đấu thầu các gói vắc-xin tiêm phòng trên đàn gia súc, gia cầm của các địa phương hiện nay đều có giá trị dưới 500 triệu đồng, rơi vào ô chỉ định thầu, theo quy định chỉ thực hiện trong 15 ngày là hoàn thành.
- Là đơn vị chuyên môn của Sở NN&MT, Chi cục Chăn nuôi và Thú y sẽ có những tham mưu và triển khai hoạt động như thế nào trong bối cảnh này, thưa bà?
+ Chúng tôi đã tham mưu cho Sở NN&MT đề xuất UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản cụ thể yêu cầu, hướng dẫn các đơn vị, địa phương khẩn trương tăng tỷ lệ tiêm phòng vắc-xin trên đàn gia súc, gia cầm. Ngay sau khi có con số thống kê (ngày 20/6), Sở NN&MT đã trình UBND tỉnh ban hành văn bản số 2849/UBND-TC yêu cầu UBND các địa phương phấn đấu bảo đảm tỷ lệ tiêm đạt tối thiểu 80% tổng đàn vật nuôi thuộc diện tiêm trước ngày 20/7/2026. Chúng tôi cũng huy động tối đa cán bộ tới các địa phương để đồng hành, hỗ trợ.
Tính đến ngày 22/7, tỷ lệ tiêm phòng vắc-xin trên đàn gia súc, gia cầm của tỉnh đã cải thiện đáng kể. Cụ thể là đạt 88% với bệnh lở mồm long móng, với bệnh tụ huyết trùng đạt 60%, viêm da nổi cục đạt 63%, tai xanh đạt 84%, các loại vắc-xin thành phần cho lợn đạt 45%, cúm gia cầm đạt 77%, vắc-xin phòng dại cho chó, mèo đạt 81%. 6 địa phương bị UBND tỉnh phê bình là Bình Khê, Hà An, Liên Hòa, Uông Bí, Hoành Bồ và Thống Nhất cũng đang đẩy mạnh công tác tiêm phòng, hiện đạt tỷ lệ khá.
Với tiến độ này, từ nay đến hết tháng 7 (kết thúc tiêm phòng đợt 1), tỷ lệ tiêm phòng vắc-xin trên đàn gia súc, gia cầm của tỉnh cơ bản đạt kế hoạch đề ra.
- Xin cảm ơn bà!
