Trong bối cảnh ngành chăn nuôi Quảng Ninh đang đứng trước nhiều cơ hội tăng trưởng, việc chủ động phòng, chống dịch bệnh được xác định là yếu tố quyết định để bảo vệ đàn vật nuôi và duy trì sản xuất bền vững. Tuy nhiên, tiến độ tiêm phòng vắc xin tại nhiều địa phương còn chậm, tỷ lệ bao phủ thấp, làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh, ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển ngành nông nghiệp và sinh kế của người chăn nuôi.
Tính đến hết tháng 6, toàn tỉnh ghi nhận 65 hộ chăn nuôi tại 14 thôn, khu thuộc 6 địa phương xuất hiện dịch tả lợn châu Phi, buộc phải tiêu hủy gần 1.550 con lợn, với tổng trọng lượng trên 76 tấn. Trên lĩnh vực thủy sản, nhiều dịch bệnh nguy hiểm như vi bào tử trùng, Perkinsus sp, TiLV... cũng tái xuất hiện tại một số vùng nuôi, cho thấy nguy cơ bùng phát dịch vẫn luôn thường trực. Trong khi đó, kết quả tiêm phòng đợt 1 đến ngày 20/6 đều đạt thấp ở nhiều loại vắc xin quan trọng. Cụ thể, vắc xin lở mồm long móng mới tiêm đạt khoảng 66% kế hoạch; tụ huyết trùng gia súc đạt 44%; viêm da nổi cục đạt 46%; tai xanh đạt 58% kế hoạch đợt 1; cúm gia cầm đạt khoảng 50%; riêng các loại vắc xin trên đàn lợn chỉ đạt khoảng 31% kế hoạch - thấp nhất trong các nhóm đang triển khai.
Đáng lo ngại, nhiều địa phương như Bình Khê, Hoàng Quế, Uông Bí, Hà An, Liên Hòa, Hoành Bồ, Thống Nhất hầu như chưa triển khai tiêm các loại vắc xin bắt buộc, nhiều chỉ tiêu vẫn ở mức 0%. Một số địa phương khác như Hiệp Hòa, Tuần Châu, Việt Hưng, Bãi Cháy, Hà Tu, Hà Lầm, Cao Xanh, Hồng Gai, Hạ Long cũng có tỷ lệ tiêm rất thấp.
Không chỉ tiến độ chậm, một số địa phương còn chưa hoàn thành việc mua sắm vắc xin, khiến khả năng miễn dịch của đàn vật nuôi suy giảm trong bối cảnh thời tiết diễn biến phức tạp, mầm bệnh lưu hành rộng và nguy cơ xâm nhập từ các tỉnh lân cận ngày càng lớn. Đáng chú ý, bệnh lở mồm long móng do vi rút Serotype A đã xuất hiện trở lại tại Cao Bằng và Thái Nguyên sau nhiều năm không ghi nhận, làm gia tăng nguy cơ lây lan sang Quảng Ninh nếu công tác tiêm phòng không được đẩy nhanh.
Theo đánh giá của Sở NN&MT, tiến độ tiêm phòng chậm xuất phát từ nhiều nguyên nhân như thống kê tổng đàn chưa sát thực tế, chăn nuôi nhỏ lẻ, địa bàn rộng, thiếu nhân lực thú y cơ sở, cùng với việc một số địa phương chậm bố trí kinh phí và mua sắm vắc xin. Tuy nhiên, trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, việc khẩn trương hoàn thành kế hoạch tiêm phòng là yêu cầu cấp bách nhằm bảo vệ đàn vật nuôi, ổn định sản xuất và giữ vững mục tiêu tăng trưởng của ngành nông nghiệp.
Trước nguy cơ dịch bệnh gia tăng, UBND tỉnh đã yêu cầu các địa phương khẩn trương chấn chỉnh công tác tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi. Theo đó, các xã, phường, đặc khu phải tổ chức tiêm phòng đúng tiến độ, bảo đảm tỷ lệ tối thiểu 80% tổng đàn thuộc diện tiêm theo kế hoạch; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người chăn nuôi thực hiện tiêm phòng bắt buộc và xử lý nghiêm các trường hợp không chấp hành theo quy định của Luật Thú y.
Đối với các địa phương có tỷ lệ tiêm phòng thấp như Bình Khê, Hoàng Quế, Hà An, Liên Hòa, Uông Bí, Hoành Bồ và Thống Nhất, UBND tỉnh yêu cầu báo cáo bằng văn bản, làm rõ nguyên nhân chậm mua sắm, cung ứng vắc xin, chậm triển khai tiêm phòng và xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị, cá nhân liên quan. Đây là giải pháp nhằm nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở, khắc phục tình trạng buông lỏng, khoán trắng công tác phòng, chống dịch cho lực lượng thú y.
Theo đánh giá của ngành chuyên môn, nguy cơ phát sinh dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm và thủy sản trong thời gian tới vẫn ở mức cao. Nguyên nhân là công tác thống kê tổng đàn tại một số địa phương chưa sát thực tế; nhiều hộ chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn duy trì tập quán chăn thả, khó kiểm soát đàn vật nuôi; tỷ lệ tiêm phòng chưa đáp ứng yêu cầu theo mùa vụ, trong khi thời tiết diễn biến phức tạp và mầm bệnh luôn tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập từ các địa phương lân cận. Vì vậy, cùng với đẩy nhanh tiến độ tiêm phòng, các địa phương cần triển khai đồng bộ giải pháp giám sát dịch bệnh, kiểm soát vận chuyển, phát triển chăn nuôi an toàn sinh học và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp ổn định sản xuất.
Bà Chu Thị Thu Thủy, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở NN&MT), cho biết: Trong bối cảnh Quảng Ninh đang đẩy mạnh phát triển chăn nuôi theo hướng quy mô lớn, an toàn sinh học và xây dựng vùng an toàn dịch bệnh, việc nâng cao tỷ lệ tiêm phòng là yêu cầu cấp thiết. Đây không chỉ là giải pháp phòng, chống dịch bệnh hiệu quả, mà còn là điều kiện quan trọng để hoàn thành mục tiêu sản lượng thịt hơi xuất chuồng khoảng 108.000 tấn trong năm 2026, góp phần thực hiện các mục tiêu tăng trưởng của ngành nông nghiệp và của tỉnh.
