Đến huyện Bình Liêu vào dịp đầu xuân hay các dịp lễ hội, du khách sẽ được xem và tham gia các trò chơi mang đậm bản sắc của đồng bào các dân tộc như ném còn, kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ… Trong đó, cuốn hút, vui nhộn nhất là trò chơi đẩy gậy.
Đẩy gậy vừa là trò chơi dân gian, vừa là môn thể thao truyền thống, thường được tổ chức vào dịp đầu xuân, dịp tết, lễ hội, các ngày hội văn hóa, thể thao. Môn thể thao này đã góp phần đẩy mạnh phong trào TDTT, làm phong phú thêm đời sống văn hoá tinh thần của đồng bào nơi đây.
Đặc biệt, ở các xã miền núi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số thì đẩy gậy càng được phát triển mạnh hơn. Không chỉ thanh niên mà nhiều người già cũng háo hức tham gia. Những ai không đủ khả năng thi đấu thì làm cổ động viên, cổ vũ hết mình .
Gậy dùng thi đấu phải được làm bằng tre già thẳng, hay những thanh gỗ tốt có chiều dài 2m, đường kính từ 4 - 5cm, được sơn 2 màu đỏ và trắng (mỗi màu 1m). Đầu và thân gậy phải được bào nhẵn và có đường kính bằng nhau. Vị trí thi đấu được vẽ một vòng tròn có đường kính 5m, vạch giới hạn rộng 5cm nằm trong phạm vi của sân có màu trắng hoặc khác với màu nền sân là trận thi đấu có thể diễn ra.
Sau khi các VĐV đã hoàn tất thủ tục chuẩn bị thi đấu, trọng tài chính hô khẩu lệnh "cầm gậy", các VĐV mới được phép cầm gậy. Trọng tài chính một tay cầm giữa gậy, khi các VĐV đã ở tư thế sắn sàng sẽ hô dự lệnh "chuẩn bị", sau đó thổi còi phát lệnh cho hiệp đấu, đồng thời buông tay cầm gậy ra.
Theo quy định, bên nào chân chạm vào vạch hoặc bị đẩy ra khỏi vòng tròn trước là thua cuộc. Mỗi trận thi đấu đẩy gậy thường diễn ra trong 2 - 3 hiệp.
Chơi đẩy gậy cần đến sức khỏe và sự khéo léo của VĐV. Bên cạnh đó, để thắng được đối thủ, người chơi cũng cần có kỹ, chiến thuật, sự khéo léo, dẻo dai và tâm lý ổn định. Đã có không ít anh chàng "thấp bé nhẹ cân" nhưng đã thắng được đối thủ to lớn hơn mình. Người chơi giỏi là người luôn giữ được bình tĩnh, ghìm đầu gậy bên phần mình xuống và đẩy đầu gậy của đối phương lên cao. Có những cuộc đẩy gậy giữa những cao thủ ngang tài, ngang sức, giằng co không phân thắng bại. Lại có những cặp chỉ ngay sau cái phất tay của trọng tài, đấu thủ đã bay vèo ra khỏi vòng.
Không chỉ người thi đấu mà ngay chính khán giả cũng có những diễn biến tâm trạng theo từng hiệp đấu. Đó là lúc thì xuýt xoa tiếc rẻ, lúc lại reo lên sảng khoái, lúc khoan thai đã làm cho không khí một cuộc thi đẩy gậy vô cùng sôi nổi, cuốn hút... góp vui cho ngày hội.
Hiện nay, không dừng lại ở trò chơi, đẩy gậy đã được đưa vào thi đấu mang tính chuyên nghiệp trong các cuộc thi thể thao. Là một môn thể thao dân tộc được phát triển rộng rãi trong thời gian gần đây, đẩy gậy chính thức là một trong 40 môn thể thao nằm trong hệ thống thi đấu và tổ chức của Đại hội TDTT toàn quốc hàng năm, đánh dấu một bước ngoặt phát triển cho môn thể thao dân tộc này.
Để duy trì và phát triển phong trào đẩy gậy, ngành TDTT huyện Bình Liêu đã đưa môn đẩy gậy vào hệ thống các môn thi đấu thể thao thành tích cao. Hàng năm, huyện đều có đội tuyển tham gia thi đấu giải do tỉnh tổ chức và giành được nhiều giải cao. Gần đây nhất, tại Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Quảng Ninh lần thứ VIII, huyện Bình Liêu đã đạt giải nhất môn thi đẩy gậy. Đây cũng là một dấu mốc mới trong công tác bảo tồn, phát huy những nét đẹp văn hoá, thể thao, tạo tiền đề cho môn thể thao này phát triển nhanh hơn, xa hơn.
La Lành (Trung tâm TT-VH huyện Bình Liêu)
