Trung tâm Chăm sóc sức khoẻ sinh sản (SKSS) tỉnh hiện đang có nhiều bạn trẻ tìm đến “Dịch vụ dấu hỏi xanh” (dịch vụ chăm sóc SKSS thân thiện thanh thiếu niên) để được tư vấn các vấn đề giới tính, tâm sinh lý lứa tuổi dậy thì...
N.T.P ở TP Hạ Long cho biết: “Mặc dù SKSS đã được lồng ghép trong các chương trình học và giờ ngoại khoá của nhà trường, song các thầy cô giáo, học sinh và cả các bậc phụ huynh còn e ngại khi đề cập đến vấn đề này. Trong khi thực tế hiện nay, có nhiều bạn trẻ yêu từ rất sớm, nếu không hiểu cặn kẽ có thể dẫn tới hậu quả đáng tiếc”.
Lễ khai trương “Dịch vụ dấu hỏi xanh” tại Trung tâm Chăm sóc SKSS tỉnh.
Đó cũng là vấn đề mà Trung tâm Chăm sóc SKSS tỉnh quan tâm từ nhiều năm nay. Qua tìm hiểu tại Trung tâm cho thấy, tỉ lệ nạo phá thai ở lứa tuổi vị thành niên và thanh niên gia tăng. Năm 2004 tỷ lệ này chỉ chiếm khoảng 4% trong số các ca nạo phá thai, thì đến năm 2006 đã lên tới 28,6%, năm 2008 giảm xuống còn 14,7%. Có những trường hợp, thai đã 5-6 tháng tuổi, dù đã được tư vấn nếu “xử lý” sẽ rất nguy hiểm, song nhiều bà mẹ trẻ vẫn cương quyết phá thai, Trung tâm phải giới thiệu lên tuyến trên. Qua phỏng vấn nhiều trường hợp đến nạo hút thai tại Trung tâm, thì nhiều em trả lời có quan hệ tình dục lần đầu ở độ tuổi 15-19 và đều cho rằng, biện pháp tránh thai chỉ nên dành cho người đã có gia đình… Với thực trạng như vậy, trong khi nhóm tuổi vị thành niên trên địa bàn tỉnh chiếm tới gần 20% dân số, nếu không có định hướng, tư vấn, trang bị kiến thức đầy đủ về SKSS sẽ không chỉ ảnh hưởng rất lớn đến bản thân các em, mà còn là vấn đề xã hội cần quan tâm. Trước hết, việc quan hệ tình dục sớm ở lứa tuổi vị thành niên, thanh niên, nếu không sử dụng các biện pháp tránh rất dễ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Cũng qua nghiên cứu các trường hợp đến khám tại Trung tâm, năm 2007 có tới 51,7% bà mẹ trẻ mắc bệnh nhiễm khuẩn đường sinh sản. Việc nạo phá thai khiến cho nguy cơ vô sinh cao và ảnh hưởng đến tâm sinh lý khi các em đã trưởng thành, bước vào cuộc sống gia đình.
Trước thực trạng đó, việc ra đời “Dịch vụ dấu hỏi xanh” tại Trung tâm từ tháng 3-2007 đã giúp nhiều bạn trẻ có thêm kiến thức trong chăm sóc sức khoẻ, đặc biệt SKSS. Để thu hút thanh niên, vị thành niên đến với dịch vụ, các y, bác sĩ nơi đây đã được tập huấn các kỹ năng truyền thông, đào tạo nghiệp vụ bài bản. Trong quá trình tư vấn, các y, bác sĩ luôn thể hiện thái độ đồng cảm và tôn trọng đối với vị thành niên, thanh niên. Bác sĩ Phùng Thị Kim Dung, Giám đốc Trung tâm cho biết: “Các em thường một mình hoặc cùng với bạn bè tìm đến Trung tâm để được tư vấn, giúp đỡ, là vì quá lo sợ và không tìm được sự đồng cảm trong gia đình. Nếu không đảm bảo tính riêng tư, bí mật, các em sẽ tìm đến những dịch vụ không đảm bảo, điều đó dẫn đến nguy cơ ảnh hưởng đến sức khoẻ sinh sản của các em sau này, thậm chí đe doạ cả tính mạng. Mục tiêu lớn nhất của “Dịch vụ dấu hỏi xanh” nhằm cung cấp cho thanh thiếu niên một cách đầy đủ nhất về sức SKSS, về sự thay đổi tâm, sinh lý ở lứa tuổi dậy thì, qua đó giúp các em có một tình yêu lành mạnh, biết cách bảo vệ sức khoẻ cho chính mình và bạn mình, tránh hậu quả đáng tiếc xảy ra”. Để tạo sự thuận tiện cho các em, giờ mở cửa của dịch vụ kéo dài từ sáng đến tối hàng ngày, thậm chí cả thứ bảy, chủ nhật.
Ngoài cung cấp kiến thức về SKSS cho thanh thiếu niên thông qua “Dịch vụ dấu hỏi xanh”, Trung tâm còn phối hợp cùng các xã, phường trên địa bàn TP Hạ Long cung cấp kiến thức cho các em thông qua hệ thống loa đài; tổ chức các buổi nói chuyện truyền thông cho học sinh, sinh viên. Trung tâm còn tổ chức cả dịch vụ tư vấn qua điện thoại với những trường hợp quá e ngại khi đề cập đến vấn đề về SKSS. Nhờ đó so với những năm trước, vị thành niên tiếp cận với dịch vụ chăm sóc SKSS đã tăng nhiều, nhất là dịch vụ tư vấn.
Để tiếp tục nâng cao kiến thức về SKSS cho thanh niên, ngoài “Dịch vụ dấu hỏi xanh” đặt tại Trung tâm Chăm sóc SKSS tỉnh và Trung tâm Y tế dự phòng TX Cẩm Phả, Trung tâm tiếp tục mở rộng hoạt động chăm sóc SKSS thanh thiếu niên đến TX Uông Bí, tăng cường công tác truyền thông về chăm sóc SKSS cho TTN tại các trường PTTH ở Hạ Long, Uông Bí, Cẩm Phả v.v.. Mới đây, Sở Y tế đã ký bản ghi nhớ phối hợp liên ngành Y tế, Giáo dục và Đào tạo, Tỉnh Đoàn, Hội Liên hiệp Phụ nữ về việc triển khai các hoạt động chăm sóc SKSS cho vị thành niên và thanh niên trên địa bàn, trong đó đơn vị trực tiếp thực hiện là Trung tâm Chăm sóc SKSS tỉnh. Với các hoạt động này, Trung tâm đã góp phần tích cực vào việc thực hiện có hiệu quả “Kế hoạch hành động về bảo vệ chăm sóc và nâng cao sức khoẻ vị thành niên và thanh niên tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2007-2010 và định hướng đến năm 2020” với mục tiêu: Hạn chế tối đa tốc độ gia tăng, tiến tới làm giảm tỷ lệ có thai ngoài ý muốn, nhiễm HIV, tai nạn thương tích, lạm dụng chất gây nghiện và rối loạn tâm sinh lý ở vị thành niên và thanh niên.
