Nhìn vào diện mạo của Quảng Ninh hôm nay, dễ dàng nhận thấy những đổi thay mạnh mẽ về hạ tầng, kinh tế, đô thị... Song phía sau những thành tựu ấy là cả một quá trình đổi mới tư duy lãnh đạo, đổi mới phương thức quản trị và tổ chức thực hiện với quyết tâm cao, hành động quyết liệt và tầm nhìn dài hạn. Đây chính là nền tảng quan trọng tạo nên sức bật để Quảng Ninh phát triển nhanh, bền vững và hội đủ điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Một trong những quyết định mang tính bước ngoặt của Quảng Ninh là chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ phát triển dựa vào khai thác tài nguyên sang phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, dịch vụ và công nghiệp hiện đại. Tỉnh đã sớm xác định chiến lược phát triển "từ nâu sang xanh", lấy dịch vụ, du lịch, công nghiệp chế biến, chế tạo, kinh tế biển, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng. Đây không phải là sự điều chỉnh mang tính ngắn hạn mà là chiến lược xuyên suốt, được chuẩn bị bài bản, triển khai nhất quán qua nhiều nhiệm kỳ, tạo nền tảng để Quảng Ninh bứt phá và khẳng định vị thế là một trong những địa phương phát triển năng động nhất cả nước.
Điểm nổi bật trong đổi mới tư duy lãnh đạo của Quảng Ninh là luôn bắt đầu từ việc nhận diện đúng thực trạng, dám nhìn thẳng vào những điểm nghẽn và lựa chọn hướng đi khác biệt. Các nghị quyết, chủ trương của Trung ương được cụ thể hóa bằng chương trình hành động, kế hoạch triển khai với mục tiêu rõ ràng, phân công cụ thể, gắn trách nhiệm của từng cấp, từng ngành và người đứng đầu. Nghị quyết không chỉ dừng ở định hướng mà thực sự trở thành công cụ điều hành, được kiểm tra, giám sát thường xuyên và đánh giá bằng kết quả thực tiễn.
Một trong những dấu ấn đậm nét của Quảng Ninh là tư duy quy hoạch đi trước một bước. Tỉnh là một trong những địa phương đầu tiên hoàn thành hệ thống quy hoạch phát triển đồng bộ, lấy quy hoạch làm nền tảng để mở rộng không gian phát triển và thu hút đầu tư. Từ quy hoạch tổng thể đến quy hoạch ngành, quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất đều được xây dựng theo tầm nhìn dài hạn, bảo đảm sự kết nối giữa biển, biên giới, đô thị, công nghiệp, dịch vụ và du lịch. Chính tư duy đó đã mở ra dư địa phát triển mới, tạo nền móng cho những bước phát triển bền vững trong nhiều thập niên.
Song hành với quy hoạch là sự đột phá về phát triển kết cấu hạ tầng. Với quan điểm "lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư", Quảng Ninh đã huy động hiệu quả nguồn lực xã hội để đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược. Các tuyến cao tốc Hạ Long - Hải Phòng, Hạ Long - Vân Đồn, Vân Đồn - Móng Cái; Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn; Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long cùng hệ thống khu kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển hiện đại không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn thay đổi căn bản cấu trúc phát triển của tỉnh. Đến nay, Quảng Ninh là địa phương duy nhất trong cả nước sở hữu đồng bộ cao tốc, sân bay quốc tế, cảng biển nước sâu, cảng tàu khách quốc tế và cửa khẩu quốc tế trên cùng một địa bàn, tạo lợi thế cạnh tranh đặc biệt trong thu hút đầu tư và hội nhập quốc tế.
Từ nền tảng đó, cơ cấu kinh tế của tỉnh chuyển dịch mạnh theo hướng hiện đại. Nếu trước đây, Quảng Ninh được biết đến là trung tâm khai thác than và nhiệt điện thì hiện nay đã trở thành trung tâm du lịch quốc tế, dịch vụ chất lượng cao, công nghiệp chế biến, chế tạo và logistics của khu vực phía Bắc. Quan điểm phát triển "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế" được kiên trì thực hiện, góp phần bảo tồn giá trị Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long, cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng sống của người dân và hướng tới mô hình tăng trưởng xanh, bền vững.
Đổi mới tư duy lãnh đạo ở Quảng Ninh còn được thể hiện rõ trong xây dựng nền hành chính hiện đại, chính quyền kiến tạo và phục vụ. Tỉnh kiên trì lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm của quá trình cải cách, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số trong quản lý, điều hành. Nhiều năm liên tiếp, Quảng Ninh duy trì vị trí dẫn đầu hoặc nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX), Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS). Những kết quả này không chỉ phản ánh chất lượng điều hành mà còn cho thấy hiệu quả của quá trình cải cách thực chất, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo.
Đặc biệt, tỉnh luôn đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu. Phương châm lãnh đạo "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả" được quán triệt trong toàn hệ thống chính trị, tạo chuyển biến rõ nét về kỷ luật, kỷ cương hành chính, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Việc triển khai hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tiếp tục khẳng định quyết tâm đổi mới tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Trong bối cảnh Quốc hội đang xem xét Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương, những thành quả đạt được trong thời gian qua càng khẳng định đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà là kết quả của cả một quá trình tích lũy lâu dài về tư duy phát triển, năng lực quản trị và chất lượng tăng trưởng. Đó là nền tảng để Quảng Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng lớn hơn, tầm nhìn xa hơn và yêu cầu cao hơn về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển xanh và hội nhập quốc tế.
Nhìn lại chặng đường đã qua có thể thấy, mỗi bước phát triển của Quảng Ninh đều gắn với một bước đổi mới trong tư duy lãnh đạo. Từ chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển hạ tầng, cải cách hành chính đến xây dựng chính quyền phục vụ và khơi thông mọi nguồn lực xã hội, tất cả đã tạo nên một mô hình phát triển mang bản sắc riêng của Quảng Ninh. Chính sự đổi mới tư duy ấy đã và đang mở đường cho những đột phá mới, tạo nền tảng vững chắc để Quảng Ninh tiếp tục khẳng định vai trò là cực tăng trưởng của vùng Đông Bắc và vững bước trên hành trình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
