Cùng với nhiệm vụ tạo thuận lợi cho hoạt động XNK, XNC, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Chi cục Hải quan khu vực VIII) đang đẩy mạnh đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho doanh nghiệp và cư dân biên giới.
Có mặt tại khu vực Lối thông quan Cửa khẩu cầu Bắc Luân II trong một buổi tuyên truyền, chúng tôi thấy các công chức Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái trực tiếp phát tờ rơi, hướng dẫn cư dân biên giới tra cứu các quy định về XNK, XNC, định mức miễn thuế, thủ tục hải quan điện tử bằng mã QR và giải đáp những nội dung người dân quan tâm. Nhiều cư dân dừng lại tìm hiểu các quy định liên quan đến hàng hóa được phép trao đổi, thủ tục khai báo hải quan và trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
Ông Nguyễn Văn Dũng, cư dân khu Hải Hòa 6, phường Móng Cái 1, cho biết: "Tôi thường xuyên qua cửa khẩu nên cũng hay được cán bộ Hải quan tuyên truyền, hướng dẫn. Các quy định mới đều được giải thích cụ thể, có mã QR để tra cứu nên rất thuận tiện. Nhờ đó, tôi hiểu rõ hơn các quy định của pháp luật, tránh dẫn đến vi phạm do thiếu thông tin".
Xác định đứng chân trên địa bàn cửa khẩu quốc tế trọng điểm với lưu lượng lớn người, phương tiện và hàng hóa qua lại mỗi ngày, vì vậy, cùng với thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về hải quan, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái xác định tuyên truyền, phổ biến pháp luật là một trong những giải pháp quan trọng để phòng ngừa vi phạm ngay từ cơ sở. Bám sát chỉ đạo của Chi cục Hải quan khu vực VIII và UBND tỉnh, đơn vị xây dựng kế hoạch tuyên truyền phù hợp với từng nhóm đối tượng. Nội dung tập trung vào các quy định mới về hải quan, chính sách thuế XNK, thủ tục hải quan điện tử, hàng hóa được phép mua bán, trao đổi của cư dân biên giới, định mức miễn thuế, đồng thời tuyên truyền về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy và pháo nổ qua biên giới.
Ông Nguyễn Trung, Phó Đội trưởng Đội Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái, cho biết: “Đơn vị luôn xác định công tác tuyên truyền phải gắn với thực tiễn và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục. Vì vậy, bên cạnh tuyên truyền trực tiếp, đơn vị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong phổ biến pháp luật”.
Hiện nay, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái đang ứng dụng trí tuệ nhân tạo xây dựng các video tuyên truyền; số hóa 134 thủ tục hành chính thuộc 8 nhóm lĩnh vực bằng mã QR để doanh nghiệp và người dân dễ dàng tra cứu quy trình, hồ sơ và thành phần thủ tục. Qua đó góp phần giảm thời gian thực hiện, hạn chế sai sót và nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính.
Một trong những điểm mới trong công tác tuyên truyền của đơn vị là tham gia "Tổ Dân vận đối ngoại" tại Cửa khẩu quốc tế Móng Cái. Đây là mô hình phối hợp giữa Bộ đội Biên phòng, Hải quan, kiểm dịch y tế, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan nhằm tăng cường tuyên truyền pháp luật cho cư dân biên giới, khách du lịch và doanh nghiệp.
Thông qua mô hình này, các lực lượng thường xuyên phối hợp tuyên truyền về quy định XNC, XNK; hướng dẫn người dân quét mã QR để tra cứu các quy định của pháp luật; phát tài liệu song ngữ Việt - Trung và tổ chức các điểm tư vấn pháp luật lưu động tại khu vực cửa khẩu, chợ biên giới, khu dân cư. Việc phối hợp tuyên truyền giúp người dân tiếp cận thông tin đầy đủ, kịp thời, hạn chế các hành vi vi phạm do thiếu hiểu biết pháp luật.
Từ đầu năm đến nay, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã tổ chức 3 hội nghị tuyên truyền cho các cán bộ và cư dân biên giới; phát trên 2.000 tờ rơi; đăng tải 22 tin, bài tuyên truyền trên các trang thông tin điện tử. Đến ngày 15/7/2026, đơn vị làm thủ tục cho 1.879 doanh nghiệp, tăng 485 doanh nghiệp so với cùng kỳ năm trước; giải quyết 175.996 tờ khai với tổng kim ngạch XNK đạt 10,477 tỷ USD; số thu ngân sách nhà nước đạt trên 2.426 tỷ đồng, tăng 65% so với cùng kỳ và hoàn thành 69% chỉ tiêu phấn đấu cả năm.
Việc đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền cùng với đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan. Qua đó, môi trường XNK ngày càng minh bạch, hoạt động giao thương được tạo thuận lợi, đồng thời ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp và cư dân khu vực biên giới cũng được nâng lên.
