Thời gian qua, thông qua các lớp xóa mù chữ nhiều người dân xã vùng cao biên giới Lục Hồn, TP Quảng Ninh biết đọc, biết viết, tự tin hơn trong cuộc sống. Để giữ vững kết quả đã đạt được, cấp ủy, chính quyền cùng các giáo viên nơi đây đang nỗ lực để con chữ bám rễ, giúp người dân không rơi vào cảnh tái mù chữ.
Năm 2025 là một dấu mốc đáng nhớ với chị Tằng Si Múi, 36 tuổi, ở thôn Ngàn Phe, xã Lục Hồn. Sau khi hoàn thành lớp xóa mù chữ do địa phương tổ chức, chị đã có thể tự đọc, viết những nội dung đơn giản. Chị Múi kể: Hồi nhỏ không được đi học. Lớn lên mỗi lần ra xã làm giấy tờ, chị thường phải nhờ người thân đi cùng để viết hộ. Nếu không có người thân đi cùng, chị lại nhờ cán bộ xã giúp. “Bây giờ tôi đã biết đọc, biết viết. Đi đâu, làm việc gì cũng chủ động hơn, không còn khó như trước nữa”, chị Múi nói.
Trường hợp thay đổi tích cực như chị Múi là minh chứng cho nỗ lực của địa phương trong công tác xóa mù chữ cho người dân. Lục Hồn là xã vùng cao, biên giới của TP Quảng Ninh, phần lớn người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống còn nhiều khó khăn. Người lớn dành phần nhiều thời gian cho trồng trọt, chăn nuôi nên ít quan tâm đến việc học tập… Dù vậy, theo thống kê đến nay, toàn xã hiện có 6.248 người trong độ tuổi từ 15-60, trong đó tỷ lệ biết chữ đạt 99,57%, đưa địa phương đạt chuẩn phổ cập giáo dục mức độ 2.
Tỷ lệ biết chữ cao là kết quả đáng ghi nhận, nhưng giữ được thành quả ấy cũng không dễ. Năm 2025, xã có 18 học viên người Dao, độ tuổi từ 32-55 tuổi hoàn thành lớp xóa mù và được chứng nhận hoàn thành xóa mù mức độ 2. Nhưng nếu thiếu môi trường ôn luyện thường xuyên, nguy cơ quên mặt chữ là rất cao. Chị Nỉ Sám Múi, thôn Phiêng Sáp, xã Lục Hồn là một trường hợp như vậy. Sau lớp xóa mù chữ năm 2023, chị từng có thể tự viết họ tên. Thế rồi công việc hằng ngày cuốn đi, chữ ít được dùng đến và dần trở nên xa lạ. “Lâu không sử dụng nên tôi quên cách đọc, cách viết rồi. Tới đây, nếu xã mở lớp, tôi sẽ đăng ký học lại”, chị Nỉ Sám Múi chia sẻ.
Mong muốn trở lại lớp của chị Múi cũng cho thấy, vận động người chưa biết chữ đi học đã khó, giúp người học duy trì khả năng đọc, viết ở Lục Hồn còn cần nhiều việc phải làm…
Nhiều năm gắn bó với công tác xóa mù chữ ở vùng cao, cô Nông Thị Thủy, giáo viên Trung tâm Giáo dục thường xuyên Bình Liêu hiểu rõ những trở ngại ấy. Cô Thủy cho biết: Học viên các lớp xóa mù chữ sống rải rác tại các thôn, bản xa, đường đi lại khó khăn, đời sống còn nhiều thiếu thốn. Ban ngày bà con đi làm, tối về lại bận việc gia đình nên không dễ duy trì việc đến lớp đều đặn.
Bởi vậy, công việc của giáo viên không chỉ gói gọn trong giờ lên lớp. Ban ngày, thầy cô đến từng nhà trò chuyện, vận động người dân đăng ký học. Khi lớp đã mở, việc động viên vẫn phải tiếp tục. Có buổi, giáo viên mang theo hoa quả, bánh kẹo… đến lớp để “khao” các học viên. “Món quà nhỏ làm không khí học tập gần gũi hơn, giúp học viên ở lại với lớp lâu hơn sau một ngày lao động” - Cô Thủy chia sẻ.
Với quyết tâm không để cái khó cản bước con chữ, xã Lục Hồn đang triển khai đồng bộ các giải pháp. Ông Lài Trắng Dũng, Phó trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã cho biết: Ngay từ đầu năm 2026, Phòng Văn hóa - Xã hội xã Lục Hồn đã tham mưu UBND xã ban hành 2 văn bản về phổ cập giáo dục và xóa mù chữ. Phòng còn phối hợp với các phòng, ban chuyên môn, các ngành, đoàn thể và các thôn, bản vận động người dân đăng ký; đề xuất mở lớp phù hợp với địa bàn, nhóm tuổi.
Nhấn mạnh quyết tâm của địa phương trong công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ, ông Vi Tiến Vượng, Chủ tịch UBND xã Lục Hồn cho biết: Thời gian tới, xã tiếp tục rà soát để xác định đúng số người cần xóa mù chữ; đồng thời, huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc vận động người dân đi học. Địa phương cũng sẽ khuyến khích, tạo cơ hội để người học thường xuyên đọc, viết và sử dụng kiến thức.
