Sông Ba Chẽ bắt nguồn từ những cánh rừng đầu nguồn của khu bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng, chảy nghiêng theo sườn núi rồi xuôi dần về phía biển. Nước đi qua bao bản làng, mang theo sắc xanh của đất, của trời và nỗi niềm của bao đời người sống dựa vào rừng, vào đất. Mỗi mùa một cảnh sắc, để rồi khi xuân về, dòng sông lắng lại để chắt chiu phù sa cho những vụ mùa mới và để kể câu chuyện về vùng đất Ba Chẽ, đang ngày càng đổi mới.
Xã Ba Chẽ nằm hai bên sông, được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Ba Chẽ, xã Nam Sơn, xã Đồn Đạc và xã Thanh Sơn của huyện Ba Chẽ cũ. Mùa xuân gõ cửa, câu chuyện của dòng sông nối dài trong nhịp sống hôm nay của xã mới với những vận hội mới.
Sau sáp nhập, bộ máy chính quyền nhanh chóng ổn định, các hoạt động hành chính, dịch vụ công được duy trì thông suốt. Những tuyến đường liên thôn, liên xã tiếp tục được đầu tư, nhiều công trình hạ tầng đang dần hoàn thiện, rút ngắn khoảng cách giữa các thôn xóm. Trong nhịp xuân ấy, kinh tế địa phương ghi nhận thêm nhiều chuyển động tích cực. Tổng giá trị sản xuất các ngành kinh tế đạt 106,7% so với kế hoạch; một số ngành sản xuất, chế biến gỗ, dăm keo, thủy sản ghi nhận mức tăng trưởng cao so với cùng kỳ; tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong năm đạt hơn 207 tỷ đồng.
Dòng sông Ba Chẽ chảy qua những cánh rừng biêng biếc lộc xuân. Trên diện tích hơn 4.257ha rừng trồng mới có tới trên 43ha rừng gỗ lớn, dưới tán lá là sum suê những khóm ba kích, trà hoa vàng... với diện tích trên 1,2ha. Xuân tới, người nông dân lại bàn chuyện giống cây, chuyện tăng diện tích trồng mới hay chuyện giữ rừng cho mùa sau. Phát triển du lịch sinh thái dưới tán rừng đang bắt đầu mở ra hướng đi phát triển du lịch cho người dân xã Ba Chẽ.
Xuân cũng lan xuống những cánh đồng nhỏ nằm dọc các thung lũng men theo dòng chảy của sông. Khi vụ gieo trồng kết thúc, ruộng lúa, nương ngô tạm ngơi nghỉ để rồi lại hồi sinh cho mùa vụ mới. Năm 2025, Ba Chẽ hoàn thành toàn bộ kế hoạch gieo trồng, tổng sản lượng lương thực đạt hơn 4.200 tấn. Những con số ấy không chỉ đo bằng mồ hôi và sự cần mẫn của người nông dân, mà bằng cả niềm tin rằng đất không phụ người nếu biết “thương”, biết chăm lo đúng cách.
Trong hành trình xuân xuôi theo dòng Ba Chẽ, nhịp sống mới hiển hiện qua những đổi thay: Những tuyến đường bê tông hoàn thành trước Tết, phiên chợ cuối năm thêm nhộn nhịp với nhiều sản vật địa phương, sân trường rộn ràng tiếng cười trẻ nhỏ. Trên địa bàn xã, 100% trường học đạt chuẩn quốc gia, tạo nền tảng để con em các dân tộc được học tập trong điều kiện ổn định hơn.
Không khí vui xuân, đón Tết càng thêm rộn rã qua những phong tục đón Tết truyền thống của 14 dân tộc anh em cùng chung sống nơi mảnh đất này. Bà con gọi nhau đến nhà văn hóa để tập luyện những làn điệu truyền thống, hay cùng tham gia trò chơi dân gian, thi đấu thể thao trong không khí xuân tưng bừng. Người dân và du khách xuôi dòng Ba Chẽ tìm đến Miếu Ông – Miếu Bà thắp những nén tâm nhang, nguyện cầu những điều bình an cho năm mới. Đầu xuân, các lễ hội, hoạt động văn hóa thể thao được duy trì tổ chức, không chỉ là dịp để cộng đồng gặp gỡ, gắn kết, mà còn để những giá trị văn hóa tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.
Theo ông Vi Thành Vinh, Chủ tịch UBND xã Ba Chẽ, mùa xuân năm nay có lẽ sẽ càng trọn vẹn khi việc làm của người dân ổn định hơn, thu nhập từng bước cải thiện. Đến cuối năm 2025, Ba Chẽ không còn hộ nghèo, thu nhập bình quân đầu người ước đạt 87 triệu đồng/người/năm.
Sông Ba Chẽ vào xuân, dòng xanh mang theo biết bao khát vọng. Khát vọng xây dựng quê hương; khát vọng để mỗi thôn, bản, mỗi mái nhà đều đón được mùa xuân ấm áp, đủ đầy.
