Chương trình đưa vốn vay ưu đãi đến với thanh niên và hộ thanh niên nghèo đang được T.Ư Đoàn và Ngân hàng Chính sách xã hội tăng cường triển khai.
Anh Hà Văn Chung - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển thanh niên nông thôn (thuộc T.Ư Đoàn) cho biết, sẽ phấn đấu đến năm 2009 giải ngân đạt 5.000 tỷ đồng.
Hiện nay vẫn còn gần 10 tỉnh số dư chỉ đạt dưới 10 tỷ đồng. Đây là con số quá thấp. Năm 2009, Ban Chấp hành T.Ư Đoàn đã quyết định là năm đồng hành với thanh niên trong nghề nghiệp và việc làm. Trong đó mũi nhọn là đưa vốn ưu đãi đến với thanh niên.
Dư nợ vốn vay giữa các tỉnh rất khác nhau. Những tỉnh giải ngân ít là do cơ chế, thủ tục hay do cán bộ thực hiện, thưa anh?
Trong giải quyết nợ quá hạn, cá biệt vẫn còn một số địa phương có tỷ lệ nợ quá hạn quá cao như Đồng Nai. Trong số 526 triệu đồng cho vay hộ nghèo còn đến 213 triệu đồng nợ quá hạn. Đồng Nai cũng là một trong những tỉnh có số dư nợ đạt thấp nhất cả nước: hơn 2 tỷ đồng, chỉ chiếm chưa đầy 1% so với tổng dư nợ của tỉnh Thanh Hóa!
10 tỉnh hiện còn số dư đạt thấp có nguyên nhân chính là do năng lực cán bộ tại những địa phương đó quá yếu và nhận thức về yêu cầu này vẫn chưa thật sự sâu sắc. Một số cán bộ mặc dù hiểu nhưng lại không chỉ đạo thực hiện được.
Không ít cán bộ Đoàn chưa thật sự xắn tay ngồi với ngân hàng, với huyện, xã xem đang vướng ở đâu, khó cái gì, ở khâu nào, cách tháo gỡ ra sao. Nếu cán bộ Đoàn tại cơ sở mà chưa thông hiểu việc này thì nhiều khi sẽ trở thành vật cản, gây khó khăn cho cả ngân hàng và thanh niên.
Có nhiều trường hợp cứ nghĩ là “Gia đình vay rồi thì thanh niên không được vay”. Thật ra không hẳn như vậy mà với cơ chế hiện nay những tình huống này đều có thể tháo gỡ được, vấn đề đặt ra là việc sử dụng đồng vốn mang lại hiệu quả đến đâu.
Một số cán bộ Đoàn vẫn nặng tâm lý “chờ đợi” xem cấp trên phân bổ xuống bao nhiêu thì dùng bấy nhiêu, chứ chưa nỗ lực tìm tòi các nguồn lực. Có nhiều tỉnh lại rơi vào tình trạng sau khi thỏa thuận sơ bộ với ngân hàng về số lượng tiền cho vay cả năm nhưng lại chậm trễ triển khai các bước cụ thể nên nhiều dự án cứ “giậm chân tại chỗ”.
Trong quan hệ này, không ai có thể làm thay công việc của Đoàn. Nhiều người suy nghĩ sai lầm rằng phân bổ nguồn tiền là do ngân hàng, nhưng thực ra đây là công việc của chính quyền.
Năm 2008, chúng tôi cũng đã đến làm việc với những tỉnh có số dư nợ đạt thấp như Hà Nam, Nam Định, Yên Bái, Vĩnh Long... nhưng chuyển biến còn rất chậm. Tuy nhiên, có một số tỉnh điều kiện kinh tế xã hội-dân trí còn khó khăn nhưng gần đây lại chuyển biến nhanh như Tuyên Quang, Bắc Kạn, Hà Giang...
Dường như những hạn chế khi triển khai nguồn vốn 120 khiến nhiều cán bộ Đoàn lo ngại khi triển khai các chương trình tín dụng mới đến thanh niên?
| Từ 1/1/2009, Nhà nước áp dụng chuẩn nghèo mới dẫn đến số hộ nghèo sẽ tăng lên khoảng 10% được vay vốn. Thứ hai là số vốn vay ngày càng được Chính phủ cân đối nhiều hơn, trước đây từ 7-8 triệu đồng/1 hộ nay nâng lên 10-20 triệu đồng/1 hộ. |
Đây là một thực tế. Cho đến nay nhiều khoản vay từ chương trình 120 đã trở thành nợ quá hạn, nợ khó đòi. Nhiều chủ dự án đến nay có thể đã thành “ông nọ, bà kia” và không ai nhắc tới khoản vay đó nữa! Nhiều cán bộ Đoàn nhìn vào đó mà thấy sợ!
Tuy nhiên, tôi cho rằng nhìn rộng hơn là nhiều cán bộ Đoàn chưa thấy hết lợi ích của tổ chức Đoàn và thanh niên qua việc thực hiện cho vay ủy thác. Cụ thể, nếu một xã có số dư cho vay uỷ thác đạt 1 tỷ đồng thì mỗi tháng có thêm 420.000 đồng tiền hoa hồng, hỗ trợ rất tích cực cho hoạt động của Đoàn.
Thực tế, tại Lào Cai đã có những xã đạt vốn vay uỷ thác lên đến 4 tỷ đồng. Nếu so với kinh phí khoảng 2 triệu đồng/1 năm mà ngân sách cấp cho Đoàn xã thì phần hoa hồng trích lại là con số đáng kể.
Có những Đoàn xã một năm tổ chức cho đoàn viên xuất sắc và Bí thư chi đoàn 2 lần đi tham quan từ nguồn kinh phí này. Thêm kinh phí hoạt động Đoàn sôi nổi hơn rất nhiều..
Đi liền với việc tăng dư nợ lên đến 5.000 tỷ đồng, T.Ư Đoàn và Ngân hàng Chính sách xã hội có biện pháp gì mới nhằm siết chặt kiểm tra, giám sát và nâng cao hiệu quả việc sử dụng nguồn vốn này?
Hiệu quả của các dự án đã triển khai nhìn chung là tốt, hiệu quả cao. Hiện chưa có dự án-khoản vay nào gây thất thoát. Chỉ có xảy ra một trường hợp tại Nghệ An nhưng đã kịp thời giải quyết, nhiều kinh nghiệm đã được rút ra từ vụ việc này. Chúng tôi đã sửa đổi quy định lại là: Từ thường vụ Đoàn xã trở lên thì không được tham gia Tổ tiết kiệm vay vốn nữa mà lo chức năng kiểm tra.
Theo kế hoạch năm 2009, chúng tôi chủ trương làm quyết liệt hơn tại những địa phương có số dư nợ đạt quá thấp trên cơ sở có sự trao đổi cụ thể với cấp ủy, chính quyền, Đoàn thanh niên tại đó. Những nơi nào khó quá thì Ban Bí thư T.Ư Đoàn sẽ trực tiếp tham dự, giải quyết.
Thực ra, đánh giá về chất lượng vay vốn thì cần nhiều yếu tố. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay thì phải căn cứ vào năng lực của Ban quản lý Tổ tiết kiệm vay vốn.
Ban này hoạt động tích cực và gắn với từng người vay thì mới hiệu quả. Trung ương Đoàn cũng cần đưa ra chỉ tiêu về lĩnh vực này để đánh giá thi đua.
Xin cảm ơn anh.
