Cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, đời sống của người dân được nâng lên, thì kéo theo đó là số lượng các phương tiện tham gia giao thông ngày càng gia tăng, trong khi cơ sở hạ tầng giao thông của tỉnh phát triển chưa tương xứng. Vì vậy đã làm nảy sinh nhiều vấn đề, nhất là tình trạng vi phạm trật tự ATGT trong giới trẻ ngày càng báo động.
“Mục sở thị” tình trạng giao thông tại một số tuyến phố chính của TP Hạ Long vào giờ cao điểm, chúng tôi bắt gặp khá nhiều trường hợp thanh niên vi phạm trật tự ATGT. Nhiều trường hợp thanh niên vi phạm trật tự ATGT khi bị lực lượng cảnh sát giao thông tuýt còi thổi phạt đã phóng xe bỏ chạy, thậm chí lao xe lên cả vỉa hè, khu vực đông người để trốn chạy, không chỉ coi thường tính mạng của mình, mà còn gây nguy hiểm cho người xung quanh. Có nhiều trường hợp, ngay khi bị giữ xe, bỏ ngoài tai lời phân tích, giảng giải của cảnh sát giao thông, việc đầu tiên những thanh niên này quan tâm là “gọi điện cho người thân”, làm những người thực thi công vụ khó xử. Tôi đã không ít lần chứng kiến cảnh một số nam thanh, nữ tú sau khi được trợ giúp qua điện thoại thành công, có bộ mặt “tự cao, tự đại”, không có chút hối lỗi nào về hành vi vi phạm ATGT của mình. Những người “biết điều” hơn thì ra sức thanh minh, viện dẫn đủ mọi lý do: Biết không đội mũ bảo hiểm, chở quá số người quy định, chạy vào đường ngược chiều... là vi phạm Luật Giao thông, nhưng vì đang vội, đường gần, lỗi nhỏ, v.v..
Mặc dù Luật Giao thông đường bộ quy định trẻ em trên 6 tuổi bắt buộc phải đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên mô tô, xe gắn máy, nhưng dạo qua cổng các trường học trên địa bàn TP Hạ Long vào giờ tan học chúng tôi vẫn thấy khá đông các bậc phụ huynh không thực hiện việc đội mũ bảo hiểm cho con em mình. Chị Yến, nhà ở Cột 5, phường Hồng Hà thản nhiên cho biết: “Nhà cách trường có hơn 500 mét, đi có vài phút là tới, cần gì phải đội mũ bảo hiểm cho thêm vướng víu”. Chị Lam có con học ở Trường Tiểu học Quang Trung (phường Hồng Hải) lại có cách giải thích khác: “Chúng tôi biết việc không đội mũ bảo hiểm cho trẻ khi đi xe máy là vi phạm Luật Giao thông, nhưng cứ đội mũ bảo hiểm cho con là nó kêu nóng đầu, bắt bỏ ra, nên tôi cũng đành chịu”...
Các trường THPT trên địa bàn TP Hạ Long đều có quy định cấm học sinh đi xe máy đến trường, nếu học sinh nào vi phạm sẽ hạ hạnh kiểm..., Nhưng do chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng, nên vẫn thấy có khá nhiều học sinh điều khiển xe máy lúc tan học. Khi được hỏi, một học sinh Trường THPT Hòn Gai “bật mí”: Trường không cho đi xe, nhưng vì nhà xa nên em phải đi xe máy cho kịp giờ học. Để tránh bị phát hiện, chúng em gửi xe ở khu vực gần trường, khuất tầm nhìn...
Theo những người có trách nhiệm, hầu hết các em đã biết, đã được tuyên truyền, giáo dục, nhắc nhở về việc tuân thủ Luật Giao thông, nhưng việc thực hiện ra sao lại là một chuyện khác. Đơn cử như việc đi xe đạp dàn hàng ba, hàng tư trên đường, các em biết nhưng vẫn vô tư, ngang nhiên vi phạm. Các em đều ký cam kết với nhà trường chấp hành nghiêm các quy định về ATGT..., nhưng cứ ra đường là các em lại “quên” hết. Còn các gia đình, thì không phải bậc phụ huynh nào cũng quan tâm giáo dục các em, cùng lắm là nhắc nhở chung chung “đi đứng cẩn thận nhé”, không chỉ ra cụ thể như thế nào thì vi phạm, tác hại, sự nguy hiểm khi không chấp hành luật lệ giao thông. Vì thế khi ra đường, chúng ta vẫn thường xuyên bắt gặp tình trạng vi phạm trật tự ATGT trong giới trẻ.
Sự thiếu ý thức của giới trẻ trong tham gia giao thông hiện nay có một phần lỗi không nhỏ của người lớn khi chưa thực sự làm gương cho các em. Nhiều phụ huynh đã quá chiều chuộng mua và cho con đi xe máy đến trường khi chưa đủ tuổi; thậm chí dung túng, bao che khi con trẻ vi phạm trật tự ATGT. Nhiều nhà trường cũng chưa quan tâm đúng mức đến công tác này; việc xử lý vi phạm cũng không được thường xuyên, liên tục, chưa đủ sức răn đe, giáo dục.
Để ngăn chặn, giảm thiểu tình trạng vi phạm ATGT của giới trẻ, cần có sự đồng thuận, phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc xây dựng ý thức tự giác chấp hành Luật Giao thông cho các em ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
NGUYỄN CHIẾN
