Người dân có dễ tiếp cận thông tin pháp luật, chính quyền có công khai thông tin đầy đủ, công tác phổ biến pháp luật và hòa giải ở cơ sở có thực chất hay không... là những nội dung để đánh giá xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật. Từ năm 2026, Quảng Ninh triển khai bộ tiêu chí mới với yêu cầu cụ thể, hướng tới nâng chất lượng phục vụ người dân ngay từ cơ sở.
Theo Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, chuẩn tiếp cận pháp luật gồm 3 nhóm tiêu chí: Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; tiếp cận thông tin, phổ biến, giáo dục pháp luật; hòa giải ở cơ sở. Để đạt chuẩn, cấp xã phải công khai, cung cấp thông tin; phổ biến pháp luật; ứng dụng công nghệ số; bảo đảm nguồn lực và duy trì hiệu quả hòa giải. Trong đó, các tổ hòa giải phải giải quyết 100% vụ việc tiếp nhận, tỷ lệ hòa giải thành từ 85% trở lên; địa phương phải cung cấp tài liệu, tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho ít nhất 90% hòa giải viên. Như vậy, “đạt chuẩn” phải thể hiện qua công việc thực tế trong cả năm, không chỉ ở hồ sơ cuối năm.
Tại đặc khu Cô Tô, ngay từ đầu năm, UBND đặc khu đã cụ thể hóa từng đầu việc. Địa phương gắn xây dựng chuẩn với cải cách hành chính, chuyển đổi số và bảo đảm quyền tiếp cận thông tin pháp luật của người dân, doanh nghiệp. Cô Tô cũng lượng hóa cụ thể các yêu cầu: Địa phương phải bố trí kinh phí cho các nhiệm vụ phổ biến, giáo dục pháp luật; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho ít nhất 90% tuyên truyền viên; thực hiện ít nhất 2 hoạt động ứng dụng công nghệ số qua trang thông tin điện tử, mạng xã hội hoặc các nền tảng phù hợp. Đặc khu cũng đưa trợ giúp pháp lý thành một chỉ tiêu, gắn truyền thông với cung cấp thông tin chính sách, pháp luật cho người dân.
Bà Nguyễn Thị Phượng, Văn phòng HĐND và UBND đặc khu Cô Tô, cho biết: “Chúng tôi theo dõi từng tiêu chí trong quá trình thực hiện, xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, chuẩn bị tài liệu minh chứng. Với địa bàn hải đảo, bên cạnh tuyên truyền trực tiếp, chúng tôi đưa thông tin pháp luật lên các nền tảng số để người dân có thêm kênh tiếp cận”.
Ở xã biên giới Quảng Đức, 6 tháng đầu năm 2026, các thành viên Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật xã tổ chức 80 hội nghị trực tiếp và lồng ghép với trên 5.400 lượt người tham dự; hệ thống loa thôn, bản duy trì 3-5 chuyên mục/tháng, với trên 20.000 lượt người nghe. Xã có 15 tuyên truyền viên pháp luật, 25 tổ hòa giải với 112 hòa giải viên; tại những nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số, xã bố trí hòa giải viên là người dân tộc thiểu số.
Trên phạm vi toàn tỉnh, 54 xã, phường, đặc khu cùng triển khai bộ tiêu chí mới trong năm 2026. UBND ban hành Kế hoạch số 39/KH-UBND ngày 29/1/2026, Sở Tư pháp tổ chức tập huấn cho cán bộ phụ trách của 54 địa phương về nghiệp vụ hòa giải, đánh giá, chấm điểm và xây dựng hồ sơ minh chứng, qua đó thống nhất cách thực hiện ngay từ năm đầu áp dụng quy định mới.
Quảng Ninh đồng thời gắn chuẩn tiếp cận pháp luật với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới; trong đó, xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật là chỉ tiêu 10.1 thuộc Tiêu chí số 10 về tiếp cận pháp luật và an ninh, quốc phòng.
Từ quý III đến quý IV, Sở Tư pháp tiếp tục tổ chức phổ biến pháp luật trực tiếp tại các địa bàn miền núi, biên giới, hải đảo; hướng dẫn các xã, phường, đặc khu rà soát từng tiêu chí, khắc phục hạn chế và chuẩn bị đánh giá cuối năm. Kết quả đạt chuẩn vì thế phải thể hiện ở việc người dân dễ tiếp cận thông tin pháp luật, chính quyền hướng dẫn kịp thời, các tổ hòa giải chủ động giải quyết mâu thuẫn ngay từ cơ sở.
